Yeniden değerleme öncesi ve sonrası
24 Temmuz 2021 Cumartesi
Önceki yazımızda Vergi Usul Kanunu’nun geçici 31. maddesine eklenen %2 vergi ödemeli yeniden değerleme müessesesinin getirdiği . . .
Yeniden değerleme öncesi ve sonrası
SERBEST KÜRSÜ

Yeniden değerleme öncesi ve sonrası

Mustafa AK - Yeminli Mali Müşavir

Önceki yazımızda Vergi Usul Kanunu’nun geçici 31. maddesine eklenen %2 vergi ödemeli yeniden değerleme müessesesinin getirdiği birtakım avantajlardan bahsetmiştik. Bu kapsamda müesseseden yararlanmanın vergisel avantajı yanında, finansal gider kısıtlamasına ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca sermaye kaybından kurtulmaya yönelik olumlu etkilerinden söz etmiştik. Hatırlanacağı üzere bu düzenlemede işletme aktifl erinde yer alan taşınmazlar ve amortismana tabi kıymetler yurtiçi fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) yardımıyla yeniden değerlenmekte, değer artışı üzerinden %2 oranında hesaplanan vergi üç eşit taksitte ödenmekte, değer artış tutarı ise pasifte özel bir fon hesabında saklanmaktaydı. Bu yazımızda bahsettiğimiz avantajları bir örnek vasıtasıyla somutlaştıracağız.

Adım adım yeniden değerleme A.Ş tarafından 2011 yılı Şubat ayında 10 milyon TL’ye satın alınan taşınmaz için ayrılan 10 yıllık birikmiş amortisman tutarı 2 milyon TL’dir. Şirket, 213 sayılı Kanun’un geçici 31. maddesi kapsamında 2021 yılı Kasım ayında bu taşınmazı yeniden değerlemeye
tabi tutmuştur. Şirketin yeniden değerleme öncesi bilanço yapısı Tablo- 1’deki gibidir.


Şimdi bu bilanço yapısını kısaca analiz edelim. Yabancı kaynakların özkaynakları aşması nedeniyle bu haliyle şirket kurumlar vergisi kanunu uyarınca finansal gider kısıtlamasına
tabidir. Buna göre şirket, yabancı kaynaklarının özkaynakları aşan kısmına tekabül eden finansman giderinin %10’ unu indirime konu edemeyecek, kanunen kabul edilmeyen gider olarak
beyannameye ilave edecektir. Şirketin ilgili yılda 600 bin TL finansman gideri olduğunu varsaydığımızda, finansal gider kısıtlaması nedeniyle şirketin reddedilecek giderleri aşağıdaki gibi olacaktır. 

9.000.000 – 1.000.000=8.000.000 TL (aşan kısım) (8.000.000/9.000.000)*600.000= 533.333 TL (kabul edilmeyen gider) 

Görüleceği üzere özkaynağın zayıflığı ya da başka bir deyişle yabancı kaynakların fazlalığı nedeniyle, şirketin 2021 yılında katlanmış olduğu 533 bin 333 TL’lik gideri kabul edilmeyecek,
kanunen kabul edilmeyen gider olarak beyannameye eklenecektir. Öte yandan bu bilançoya göre, sermayenin üçte ikisi zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı için gerekli tedbirlerin alınmaması durumunda şirket Türk Ticaret Kanunu’nun 376’ncı maddesi uyarınca sermaye kaybı yaşamaktadır.

(Sermaye kaybında, her ne kadar mali tablo olarak Türk Ticaret Kanunu’nun 88’inci maddesinde işaret edilen tablo dikkate alınsa da konunun anlaşılması açısından VUK bilançosu dikkate alınmıştır.) Şimdi şirketin finansal gider kısıtlaması öncesinde geçici 31’inci maddeden faydalanarak yeniden değerleme yaptığını varsayalım. Bu durumda şirketin aktifinde yer alan bina ve birikmiş amortismanları ile ödeyeceği vergi Tablo-2’deki gibi hesaplanacaktır.


Şirketin yapacağı yeniden değerleme, tahakkuk eden verginin ödenmesi ve yılsonu amortismanla ilgili muhasebe kayıtları Tablo-3’teki gibidir. (Tahakkuk eden verginin 2021 Aralık ayında tek seferde ödendiği varsayılmıştır.)


Yeniden değerleme, tahakkuk eden verginin ödenmesi ve yılsonunda ayrılan amortismanlardan sonra şirketin yeni bilanço yapısı Tablo-4’teki gibidir. (Dönemin ayrılan amortisman ve değer artışı üzerinden ödenen vergi kadar zararlı olduğu varsayılmıştır.)

Sonuç

2021/Kasım döneminde yapılan yeniden değerleme işlemi, müteakiben yapılan vergi ödeme işlemi ile yeni değer üzerinden yapılan amortisman kayıtları neticesinde;

1- Değer artışı üzerinden şirketin ödeyeceği vergi 406 bin 968 lira 17 kuruş olmakla birlikte, yeniden değerlenmiş kısma tekabül eden amortisman tutarı 508 bin 710 lira 21 kuruş, bu kısmın vergi etkisi ise 508.710,21 X 0,25 =127.177,55 TL’dir. Dolayısıyla yeniden değerleme artışı üzerinden ödenen efektif vergi oranı %1,4’e, hatta taksitle ödendiğini düşündüğümüzde daha da aşağı gelmektedir.

2- Finansman gider kısıtlaması nedeniyle, yeniden değerleme öncesinde şirketin 533 bin 333 lira gideri reddedilecekken, yeniden değerleme sonrasında şirket, gider kısıtlaması kapsamından çıkmaktadır. Bu durumu değer artışı üzerinden ödenen vergiyle birlikte dikkate alırsak efektif
vergi yükü sıfırın altına gelmektedir. Diğer bir ifadeyle, yeniden değerleme sonrasında şirketin ödeyeceği vergi, değerleme öncesinde ödeyeceği vergiden daha düşük çıkmaktadır.

3- Yeniden değerleme öncesinde VUK bilançosu dikkate alınmak şartıyla şirket sermaye kaybına uğramıştır. Bununla birlikte yeniden değerleme sonrasında şirket sermaye kaybını telafi etmiş, feshedilmekten kurtulmuştur. (Dünya)
 
9- Divan Başkanı TÜRMOB Yönetim Kurulu Üyesi Fettah Açan 3568 Sayılı Yasa İle İlgili Genel Bilgilendirme Konuşmalarını Tamamlayarak Toplantıya Son Verdi.
Aynı Zamanda İktisadi Dayanışma Yazı Ailemiz Yazarlarından Olan Değerli Arkadaşım Emir Es'in Vefatını Üzülerek Öğrenmiş Bulunuyoruz.
İngiliz haber ajansı Reuters, Rusya'nın Suriye'de muhaliflerin elindeki son bölge olan kuzeybatı bölgelerine hava saldırılarını artırdığını,. . .
Merkez Bankası'nın faiz indirim kararıyla yükselişe geçen dolar/TL, yeni haftaya 8,89'luk yeni zirveyle başladı. Karar sonrası yabancı çıkışı . . .
İnternette “Emeklilik statüsünün belirlenmesinde son 7 yılın önemi? ve “Emeklilikte son yedi yıl hesabı nasıl yapılır? başlıklı yazılarınızı . . .
Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından 2 Eylül 2021 gün ve Sıra No: 531 ile “Akaryakıt ve LPG piyasasının yanı sıra . . .
TÜRMOB Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinden:
Oğlum 1.5 yıl işsizdi. GSS borcu birikti. Şimdi işe girdi borcu yapılandıracağız. İnternet üzerinden SGK'ya başvurduğumuzda, 2.307 TL . . . .
Köşemde, 11 Ocak 2021 tarihinde “Akarkayıt dağıtım şirketi mi, sahte fatura üretim merkezi mi?” ve 18 Ocak 2021 tarihinde de “Akaryakıta . . .
"Yüksek Ticaretlilere Hizmet İçin Yeni Enerji ve Sinerjimizle Gümbür Gümbür Geliyoruz."
İşçi-İşveren anlaşmazlıklarında ihbar tazminatı da önemli bir anlaşmazlık konusudur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi, . . .
Değerli Yüksek Ticaretli ve Marmara’lı okuldaşlarım. Bildiğiniz gibi Yük. Tic. ve M.Ü.İ.İ.B.F. Mezunlar Derneği İstanbul Şubesi’nin 43. Genel . . .
09.06.2021 tarihi itibarıyla ilk derece (Vergi Mahkemeleri) yargı mercileri nezdinde dava açılmış ya da dava açma süresi henüz geçmemiş . . .
Akaryakıt ve LPG piyasasında rekabet eşitliği sağlanması ve kayıt dışı ekonomi ile etkin bir şekilde mücadele edilmesi amacıyla 7318 Sayılı . .
Geçtiğimiz Ağustos ayında bir bölgemizde sel felaketleri yaşarken bir bölgemizde çok sayıda yangınla karşılaştık. Felaketlerde elbette . . . .
Hazine, haksız vergi alır mı? Alır. Bu sonuç çok çeşitli şekillerde karşımıza çıkabilir. Örneğin mükellef ihtirazi kayıtla beyanname verip, . . .
20. Anadolu Odaları Eğitim Semineri 03-06 Ekim 2021 Tarihinde Titanic Delüxe Golf Belek' te Yapılacaktır.
Yapılandırma Müracaat Süreleri İçin Son Tarih 30 Eylül 2021
Doğum tarihim 14 Aralık 1970. İlk kez 1 Aralık 1992'de sigortalı olarak işe başladım. Şu an çalışıyorum, 9450 prim günüm var.. . . .