Yeni yükümlülük: Değer artış payı
22 Eylül 2020 Salı
Bu gün yeni bir mali yükümlülükten söz edeceğim. 3914 sayılı İmar Kanunu’na 7221 sayılı Kanun’la eklenen ek 8. madde ile ihdas edilen . .
Yeni yükümlülük: Değer artış payı
HUKUKA GÖRE

Yeni yükümlülük: Değer artış payı

Bumin DOĞRUSÖZ
bumin.dogrusoz@dunya.com

Bu gün yeni bir mali yükümlülükten söz edeceğim. 3914 sayılı İmar Kanunu’na 7221 sayılı Kanun’la eklenen ek 8. madde ile ihdas edilen bu yükümlülük söz konusu maddede, “Taşınmaz maliklerinin tamamının talebi üzerine ada bazında yapılacak imar planı değişikliği sonucunda değerinde artış olan arsanın artan değerinin tamamı” şeklinde tanımlanmıştır.

Bu düzenleme 20 Şubat 2020’de yürürlüğe girdiğinden, bu tarihten önceki plan değişiklikleri, taşınmaz maliklerinin talebine dayanılarak yapılsa dahi, bu yükümlülüğün kapsamı dışındadır.

Bu yükümlülüğün uygulama esasları ise geçtiğimiz günlerde yayımlanan (15.9.2020 günlü Resmi Gazete) “İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Hakkında Yönetmelik” ile belirlendi. Bu belirlemeye göre yükümlülüğün unsurları da aktaracağımız şekilde oluştu.

Yönetmeliğe göre 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamındaki; riskli alanlardan, rezerv yapı alanlarından, içerisindeki yapıların riskli yapı olarak tespit edildiği parsellerde, mevcut emsale nazaran esas inşaat alanının bir buçuk katına kadar artan kısmına ilişkin plan değişikliklerinden ve ayrıca kamu yatırımları ile kamu mülkiyetindeki alanlardan, mazbut ve mülhak vakıflara ait alanlardan, değer artış payı alınmayacak. Öte yandan imar planlarında serbest olarak belirlenmiş yeri çok değişikliklerinden ve yapı ve nüfus yoğunluğunu artırmamak, düzenleme ortaklık payı olarak ayrılan alanları azaltmamak kaydı ile ada veya parsel bazında yol düzenlemeleri ile cephe hattı düzeltmeleri de değer artış payı kapsamının dışında olacak.

Kısaca bu düzenlemelere göre; maliklerin talebi üzerine ve ada bazında tüm taşınmaz maliklerinin muvafakati alınarak, ilgili mevzuat ve kentsel standartlara uygun olarak yapılacak imar planı değişikliklerinde, plan kapsamında kalan taşınmazların imar durumunda meydana gelen değer artışları üzerinden artık değer artış payı alınacak.

İmar değer artışının hesabında en az iki değerleme kuruluşundan rapor alınacak. Bu kuruluşlar, imar planı değişikliği öncesi ve sonrası durum değerlerini tespit edecek. Bu değerlemelerde taşınmaz üzerindeki mevcut yapı, tesis, eklentiler ve diğer muhdesatın (taşınmaz üzerindeki üçüncü şahıslara ait olan bina veya eklenti vs.) bedeli dikkate alınmayacaktır. Değer artış payının matrahı ilgili idare nezdinde oluşturulacak takdir komisyonunca, söz konusu iki değerleme raporunun aritmetik ortalamasından az olmamak üzere belirlenecektir. Komisyon gerekirse, yeni bir değerleme raporu da alabilecektir.

Kıymet takdir komisyonunca belirlenen değer artış payı, idarece plan değişikliği talebinde bulunanlara 5 gün içinde tebliğ edilecek ve ilgililere 5 günlük itiraz süresi tanınacaktır. İtirazlar komisyon tarafından 5 gün içinde sonuçlandırılacaktır. İtiraz edilmeyen değerler 5. günün sonunda, itiraz edilenler ise itiraz sonucunda verilecek kararla kesinleşecektir. Bu şekilde kesinleşen değerleri, hiç şüphesiz ilgililerin yargı nezdinde, dava konusu yapması mümkündür.

İmar planı değişikliği teklifinin ilgili idarece onaylanmasından sonra, planlar askıya çıkarılmadan önce, plan değişikliğine konu alan sınırları içerisinde kalan parseller ile ilgili olarak tapu kütüğüne; “Taşınmaz değer artışına tabidir. Taşınmazın ilk satışında, bağış, mal değişimi ve benzeri sınırlı ayni hak tesisi işleminde, değer artış payının ödenip ödenmediği şerhi koyduran ilgili idaresinden sorulur, değer artış payının ödendiğinin bildirilmesinin akabinde işlem yapılır ve değer artış payı ödenmedikçe satış yapılamaz, yapı ruhsatı verilemez.” şeklinde şerh konulacaktır.

Değer artış payı, en geç taşınmazın ilk satışında veya inşaat ruhsatının alımı aşamasında Bakanlığın muhasebe birimi hesabına ödenecektir. Değer artış payının ödenmemesi halinde, imar planı değişikliği yapılan taşınmazın, satışına veya bağışına, takasına veya üzerinde ayni hak tesisine izin verilmeyecek yahut yapı ruhsatı düzenlenmeyecektir.

Değer artış payı, belirlendiği yılı izleyen yıldan itibaren ödeme tarihine kadar her takvim yılı için, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacaktır. Değer artış payı hasılatı, ilgili büyükşehir belediyesi, ilgili ilçe belediyesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile hazine arasında belirli oranlarda paylaşılacaktır.

Bu yükümlülüğün talep üzerine yapılacak imar planı değişikliklerinde uygulanıyor olması, buna karşılık idarece re’sen yapılacak imar planı değişikliklerinde uygulanmayacak olması, adalete ve eşitliğe aykırıdır. Siyasetle yakın olanlar, plan değişikliğini idarelere re’sen yaptırabilecek ve bu yükümlülükten kaçabileceklerdir. Bu yükümlülüğe ilişkin unsurların bir yönetmelikle tespiti de ileride “yasallık ilkesi” yönünden tartışma ve ihtilaflara yol açabilecek gibi görünmektedir.

Bu yükümlülük, imar uygulamalarından sağlanan adaletsizliklerin “mış gibi” giderilmesinden başka bir şey değildir ve bence talep koşulu ile uygulanması adaletsizlik içermektedir. Bu konuda adaletsizliği ve haksız kazancı ortadan kaldırmanın tek yolu, rantı kavrayan vergilemedir. (Dünya)
Açılış Konuşmaları; Emre Kartaloğlu (TÜRMOB Genel Bşk.)ve Fettah Açan (Sürgem Bşk.) Moderatör; Prof. Dr. Cemal Yükselen - (TÜRMOB Y.K.Üyesi) - Konuşmacılar; Prof. Dr. Cemal İbiş; (Işık Üniversitesi Rektörü), Alta Prinsloo; (IFAC),Hilde Blomme (Accountancy Aurope) ve Dr. Masum Türker ; TÜRMOB Y.K.Üyesi
Başkan Erdal, yayımladığı mesajında; Mevlid Kandilinin Hz. Muhammed (SAV)'in dünyaya teşrifinin yıl dönümü olduğunu ifade ederek, şunları kaydetti:
"Ülkemiz, milletimiz, bugünümüz ve yarınımız için çok büyük anlam ifade eden Cumhuriyetimizin 97 inci yılını en içten duygularla kutluyorum."
Borçlarını ödeyemeyen esnafın e-haciz nedeniyle başka kredi çekemediğini hatırlatan TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken,
Değerli okurlar, geçen yazımda Meclis’e sevkedilen Kanun Teklifi’nden bahsetmiştim. Geçen bir hafta içerisinde söz konusu teklif . . . .
Ülkemizde vergi mevzuatının karmaşık ve hızlı değişkenliğe sahip olması, mükelleflerin teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren . . .
Ülkemizde 1 milyon 900 bine varan esnaf ve sanatkârın, içinden bulunduğumuz olağanüstü dönemden en fazla etkilenen kesimlerin başında. .
Meclis'e sunulan bütçede Değerli Konut Vergisi tahsilat hedefi 350 milyon TL olarak belirlendi . . . .
Kamu alacakları yapılandırılıyor ancak ekonomik kriz ile birlikte pandemi süreci çok yoğun bir şekilde . . .
Düzenlemeye göre yeniden yapılandırılacak borçlarda milat 31 Ağustos 2020 olacak.
İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, kurumunuz tarafından … İş Ortaklığına ihale edilen
Bilindiği gibi, vergi ve SGK uygulamalarında zamanaşımı söz konusudur. Zamanaşımı tahsilat yönünden . . . .
Çalışanlara sene sonunda ortaya çıkan kar üzerinden belli nispetlerde ikramiye verilmesi günümüz şirketlerinin başvurduğu . . . .
213 sayılı Kanunun 160/A maddesinin birinci fıkrasında, mükellefiyet . . . .
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları (2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)
Üç gündür Meclis’e sevk edilen vergi affı konusundaki görüşlerimizi açıklamaya çalışıyoruz. İnat ve ısrarla da yasallaşacak . . . .
İlgide kayıtlı özelge talep formunda; hakkınızda ……….. 4. İcra Müdürlüğünce kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatıldığı
İşsizlik Sigortası Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi 16/10/2020 tarihinde TBMM Başkanlığı’na sunulmuştur.