Vergi vermeyenler, vergi verenlerin sabrını zorluyor!
03 Temmuz 2024 Çarşamba
Türk vergi sisteminin adil olmadığına yö­nelik yıllardır yapılan eleştirilere kar­şın, her hükümet döneminde “vergide ada­let” sloganıyla . . . .
Vergi vermeyenler, vergi verenlerin sabrını zorluyor!
MEVZUATIN İÇİNDEN

Vergi vermeyenler, vergi verenlerin sabrını zorluyor!

Talha APAK

Türk vergi sisteminin adil olmadığına yö­nelik yıllardır yapılan eleştirilere kar­şın, her hükümet döneminde “vergide ada­let” sloganıyla vergi reformu yapılacağı söylemleri gündemden düşmemeye devam etmektedir. Bugüne kadar yapılanlar ise, ka­zancı olan herkesten vergi almak yerine ka­yıtlı olan herkesten vergi alınması olmuştur.

Vergide adalet ne demek?

Vergi yükünün adaletli bir şekilde dağı­tılması, toplumun vergiye ve vergi ödeme­ye olan bakış açısını da etkileyecektir. Gü­nümüz toplumlarındaki genel kanıya göre, vergide adaleti sağlamak için yapılması ge­reken “çok kazanandan çok; az kazanandan az” vergi alınmasıdır. Bunun neticesinde, bireyler arasındaki gelir ve servet denge­sizliğinin mümkün mertebe giderilmesi yanında, bireysel özgürlüklerin korunması da sağlanmış olacaktır.

Vergide adalet mümkün müdür?

Bireylerin, hukuki anlamda devletle olan ilişkisinin başında vergi ilişkisi gelmektedir. Bireyler, yaşamları boyunca gelir elde eder­ken, harcama ve yatırım yaparken, tasarruf­ta bulunurken sürekli olarak vergi hukuku­nun alanına girmekte, bunun sonucu olarak da vergi sorumlusu veya mükellefi olmakta­dır. Asıl olan, adil bir vergi sisteminin uygu­lanabilmesini başarabilmektir.

Ancak bu başarının önünde çeşitli engeller ve etmenler vardır. Bu engel veya etmenlerin başında ise, o ülkenin hukuk sisteminin uy­gulanmasındaki engeller ve siyasi yapısında uygulanan popülist politikalar önde gelmek­tedir. Bu iki engelin aşılması halinde, vergi­de adil uygulamaların hayata geçirilmesi çok daha kolay olacaktır.

Kayıt dışında kalanlar ve kayıt içinde olanlar

Ülkemizde, vergi sistemimizin uygulan­masında halen kayıt dışında kalan ciddi ge­lirler ve bunun sonucu olarak da ciddi ver­gi kayıpları devam etmektedir. Kayıt dışın­da kalmak bazen kısmi olabilmektedir. İlginç olanı ise, kısmen veya tamamen kayıt dışında kalan işlemlerin idarece bilinmesine rağmen bu kesimin kayıt altına alınmaması/alınama­ması neticesinde, bunların yaratığı kayıpla­rın kayıtlı olanların vergi yüküne dahil edile­rek vergi açığının kapatılmasıdır.

Uygulanan sistemin aksayan ve eleştirilen en önemli kısmı, kayıt dışında kalanlardan elde edilemeyen vergilerin kayıt içinde olan­lardan alınması olmuştur. Asıl olanı, devletin vergi gelirlerindeki açığı kapatmak yerine vergi kayıp ve kaçağının kaynağına inmesi­dir. Özellikle KDV sisteminin yürürlüğe gir­diği 1984 yılından itibaren ve ÖTV sistemi­nin yürürlüğe girdiği 2002 yılından itibaren harcama üzerinden alınan dolaylı vergilere ağırlık verilmeye başlanmıştır. Buna karşılık gelir üzerinden alınan doğrudan vergilerde beklenen başarı ise sağlanamamıştır.

Bugün değilse ne zaman?

Anayasamızın 73.maddesi’nde; “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gü­cüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Ver­gi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülük­ler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldı­rılır.” ifadesi geçmektedir. Anayasamızın da emrettiği gibi, vergiler kanunla konulur, zorla alınır. O halde kanun koyucu bu kadar güçlü­yken ve elinde imkân varken neden vergi ada­letinde başarılı olunamadığı sorgulanmalıdır.

Mevcut vergi sistemimizde gelinen nokta­da, kayıt içinde olan ve düzenli vergisini ve­ren gerçek ve tüzel kişiler, karşı karşıya ol­dukları ağır vergi yüklerinden dolayı ver­gi idaresine karşı kırgınlık hissetmektedir. Devletten beklenti haricinde, kayıt dışında kalıp hiç vergi vermeyenler ile indirim ve istisnalar nedeniyle kısmen vergi ödeyen­ler kayıt içinde olup düzenli vergi verenlerin sabrını zorlamaktadır.

Türkiye, 20 yılı aşkın bir süredir siyasi yönden güçlü bir hükümet ile yönetilmekte­dir. Toplumun bu hükümetten beklentisi ise, vergicilikte “radikal” denilebilecek yasaların çıkarılarak uygulamaya konulmasıdır. Ve­ya maliye bürokratlarının önerdiği köklü ve önemli vergi düzenlemelerinin siyasi engel­lere takılmadan hayata geçirilmesinin önü­nün açılmasıdır.

Son söz; adil bir vergi sistemiyle sağlanacak adil gelir dağılımı, ülkenin siyasal ve sosyal bir­çok sorunu da çözüme kavuşturmuş olacaktır.(Dünya)
REKLAM ALANI
6- İç Ticaret Genel Müdürlüğü Ticaret Uzmanı Serdal Yeğen; Meslek Mensuplarından Gelen Soruları Yanıtladıktan Sonra Moderatör İstanbul SMMM Odası Başkan Yardımcısı Mahmut Şahin Katılımcılara ve Konuklara Teşekkür Ederek Bir Daha ki Etkinliklerde Buluşmak Üzere Semineri Sonlandırdı.
REKLAM ALANI
Üyelerimizin ve Stajerlerimizin Katılacağı Geleneksel Aşure Etkinliğimize Davetlisiniz.
TÜRMOB ve Meslek odalarımızı yönetenlere sesleniyoruz.
Limited şirketlerde sermaye payı, ortakların kanunen devretme hakkı bulunan bir malvarlığı kalemi olarak ortaya çıkıyor. Ancak, devir süreci . . .
Yeni vergi paketleri tartışılırken asıl gözden kaçan noktaların hatırlatılması ve izah edilmesi gerekmektedir. Vergi tevkifatı, asgari gelir vergisi . . .
TSK içindeki cemaatçi bir cuntanın, (yargı, emniyet, MİT ve bürokrasi içinde örgütlenmiş destekçileriyle birlikte) hükümete darbe yaparak . . . . .
İş sözleşmesi feshedilmeden önce ihtiyari arabuluculuk ile sözleşmenin sonlandırılması fesih gibi değil, ikale sözleşmesi gibi . . . . . .
3201 sayılı Kanun’a göre Türk vatandaşları ile doğumla Türk vatandaşı olup da çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenlerin . . .
SPK ya tabii şirketlerin dahi Bilançoları zaman zaman ek süre ile tamamlanmaktadır.
Vergi yasalarında kapsamlı değişiklik içeren ancak henüz Meclis’e sunulmayan yasa teklifinde yer alacak olan “ticari kazanç elde eden . . . . .
Milli Savunma Bakanlığı, 2024 yılının ikinci yarısı için bedelli askerlik tutarını 217 bin 871 TL olarak belirledi.
Özel sektör işçi ve işveren tarafını ilgilen­diren kıdem tazminatında yaşanan so­runlar, son 20 yılda neredeyse dört yılda bir hükümet . . . . .
Bilindiği üzere, vergi kanunları hükümleri uyarınca 31.12.2023 tarihli bilançolar enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş olup . . . .
YÖK Başkanı Erol Özvar, devlet üniversitelerindeki ikinci öğretim programlarının kapatıldığını açıkladı.
Siz sahiden enflasyonun düşürülebileceğine inanıyor musunuz? Uzun süredir yaptığım saha ziyaretlerinde, yurt gezilerinde, organize sanayi . . . .
Türkiye yeni vergi kanununa kilitlenmişken torbadan başka bir şey çıktı. AK Parti Meclis grubuna 5 Temmuz 2024 tarihinde bir kanun teklifi sunuldu.
Bu köşede zaman zaman, yorumda sınırla, kanunlarda yer alan şekli şartların esası ne ölçüde etkilediğiyle ilgili makaleler yazıyorum.
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliği (TÜRMOB) düzenleme hazırlıkları süren. . . . . .
9. Yargı Paketi nihayet Meclise sunuldu. Son yılların yasama pratiğine bakıldığında, iktidar kanadından gelen torba kanun tekliflerinin hızla . . .