Vergi Usul Kanunu Madde 359 Kapsamında Vergi Kaçakçılığı Suçu Adli Para Cezasına Çevrilebilir Mi?
Avukat - Özge Özgüroğlu
Vergi Usul Kanununun 359. Maddesinde düzenlenen Kaçakçılık Suçları ve Cezaları başlıklı madde metnine göre ;
* Vergi kanunlarına göre tutulan veya düzenlenen ve saklanma ve ibraz mecburiyeti bulunan defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapanlar,
* Gerçek olmayan veya kayda konu işlemlerle ilgisi bulunmayan kişiler adına hesap açanlar,
* Defterlere kaydı gereken hesap ve işlemleri vergi matrahının azalması sonucunu doğuracak şekilde tamamen veya kısmen başka defter, belge veya diğer kayıt ortamlarına kaydedenler,
* Defter, kayıt ve belgeleri tahrif edenler veya gizleyenler veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar,
hakkında on sekiz aydan üç yıla kadar hapis cezasına,
* Vergi kanunları uyarınca tutulan veya düzenlenen ve saklama ve ibraz mecburiyeti bulunan defter, kayıt ve belgeleri yok edenler,
* Defter sahifelerini yok ederek yerine başka yapraklar koyanlar veya hiç yaprak koymayanlar,
* Belgelerin asıl veya suretlerini tamamen veya kısmen sahte olarak düzenleyenler veya bu belgeleri kullananlar,
hakkında üç yıldan beş yıla kadar hapis cezasına,
* Ancak Maliye Bakanlığı ile anlaşması bulunan kişilerin basabileceği belgeleri, Bakanlık ile anlaşması olmadığı halde basanlar veya bilerek kullananlar,
hakkında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına,
* Hazine ve Maliye Bakanlığınca yetkilendirilmediği halde, ödeme kaydedici cihaz mührünü kaldıran, donanım veya yazılımını değiştirenler,
* Yetkilendirilmiş olsun ya da olmasın ödeme kaydedici cihazın hafıza birimlerine, elektronik devre elemanlarına veya harici donanım veya yazılımlarla olan bağlantı sistemine ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemlere fiziksel veya bilişim yoluyla müdahale ederek; gerçekleştirilen satışlara ait mali belge veya bilgilerin cihazda kayıt altına alınmasını engelleyenler,
* Cihazda kayıt altına alınan bilgileri değiştiren veya silenler,
* Ödeme kaydedici cihaz veya bağlantılı diğer donanım ve sistemler ya da kayıt dışı satışın önlenmesi için kurulan elektronik kontrol ve denetim sistemleri veya ilgili diğer sistemler tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarına elektronik ortamda iletilmesi gereken belge, bilgi veya verilerin iletilmesini önleyen veya bunların gerçeğe uygun olmayan şekilde iletilmesine sebebiyet verenler,
hakkında üç yıldan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Madde metninde yazılı suç tiplerinin ne anlama geldiğine ilişkin açıklama başka bir yazının konusunu oluşturabilir, biz burada verilen hapis cezasının adli para cezasına dönüp dönmeyeceğini değerlendirelim.
Madde metninden görüldüğü üzere işlenen suçun niteliğine göre 18 aydan 3 yıla kadar , 3 yıldan 5 yıla kadar, 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasına hükmedilebilmektedir.
VUK md 359 da düzenlenen suçların niteliği de göz önüne alındığında, yasa gereği bir yıl ve altındaki hürriyeti bağlayıcı cezaların, adli para cezasına çevrilebilmesi mümkün olduğundan; oysa vergi kaçakçılığına ilişkin suçlarda 1 yıl ve altı hapis cezasına ilişkin bir düzenleme öngörülmediğinden VUK 359 kapsamında işlenen suçların adli para cezasına çevrilmesi mümkün olamayacaktır.
Ancak yine de yasada düzenlenen şartları taşıması halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi halleri mümkün olabilecektir.