Sermaye artışı kazancını vergilendirme
25 Haziran 2022 Cumartesi
Şirketlerde sermaye artırımları bedelli ya da bedelsiz olarak yapılabilmektedir. Şirketlerin yeni hisse ihraç etmesi ve bu hisselerin nakit . . . .
Sermaye artışı kazancını vergilendirme
Sermaye artışı kazancını vergilendirme

Ersu Türedi
SMMM/Bağımsız Denetçi

Şirketlerde sermaye artırımları bedelli ya da bedelsiz olarak yapılabilmektedir. Şirketlerin yeni hisse ihraç etmesi ve bu hisselerin nakit olarak satılması ile yapılan sermaye artışı bedelli sermaye artırımıdır. Bedelli sermaye artırımı dış kaynaklar kullanılarak yapılmaktadır ve şirkete para girişi sağlanmaktadır.

Rüçhan hakkı; mevcut hisse sahiplerinin yeni çıkarılacak olan hisselerden, hali hazırda olan hisseleri oranında satın alma önceliğidir. Bedelli sermaye artırımına katılmak isteyen hisse sahiplerinin, yeni çıkarılacak olan hisseler için belirlenmiş bulunan bedeli nakit olarak ödemeleri gerekmektedir. Yeni hisse alma bedeli olarak nominal değer ya da nominal değerin üzerindeki bir değerde belirlenebilir.

Bedelli sermaye artırımı sonrasında, yeni hisseler için ödenen bedeller şirketin öz kaynaklarında artış sağlamaktadır. Sermaye artırımı işlemlerinden sonra şirketin borsada işlem görmekte olan hisse senedi sayısı ve borsa fiyatında değişiklik olmakta ve şirkete sağlanan nakit girişi şirketin piyasa değerini arttırmaktadır.

Şirketlerin emisyon primi, sermaye ya da kar yedekleri, yeniden değerleme artışı, iştirak ve duran varlık satış karları gibi fonlardan oluşan iç kaynaklarını kullanarak yaptığı sermaye artırım türü ise bedelsiz sermaye artırımıdır. Bedelsiz sermaye artırımı şirketlere ek bir finansman kaynağı sağlamamaktadır.

1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği’nde sermaye artışı sonucu elde edilen hisse senetlerinin nasıl muhasebeleştirileceği ve bunların satışından sağlanan kazançların nasıl vergilendirileceği açıklanmıştır. Bu hisselerin satışının vergilendirilmesinde bedelsiz verilen hisselerin sermaye yedekleri mi yoksa dönem karından ayrılan (kar) yedekleri mi olduğu önem kazanmaktadır. Bedelli hisse satışlarında ise rüçhan hakkı kullanılarak yapılan sermaye artırımlarının itibari değeri ile mi yoksa itibari değerinin üzerinde bir bedel mi olduğu vergilendirmede dikkate alınan husus olmaktadır.

Şirketlerin mevcut hisse senetleri dolayısıyla ellerinde bulunan rüçhan hakkı kuponları karşılığında itibari değeriyle yeni hisse senedi satın almaları halinde, yeni satın alınan hisse senetleri açısından satın alma tarihi olarak, eski hisse senetleri ya da iştirak hissesinin satın alma tarihi esas alınacaktır. Aynı durum, iştirak edilen kurumun nedeni ne olursa olsun yapmış olduğu sermaye artışı dolayısıyla bedelsiz olarak iktisap edilen hisse senetleri açısından da geçerli olacaktır. İtibari değerin üzerinde bir bedelle satın alınması halinde ise bunların satın alma tarihi rüçhan hakkı kullanılarak satın alınan tarih olacaktır.

Sermaye yedekleri ile sermaye artırımında bulunması neticesinde verilecek bedelsiz hisse senetlerinin, bu şirkete iştirak edenler yönünden bilanço aktif ve pasifinde bir artışa neden olmaması gerekir. Dolayısıyla, bedelsiz hisse senetleri nedeniyle aktifte tutulan hisselerin sadece adedi değişecek, bedelinde değişme olmayacaktır.

Edinilen hisse senetlerinin, defter değeri sıfır olarak dikkate alınacak, itibari değerleri, sahip olunan hisse senetlerine mevcut itibari değerleri oranında dağıtılacaktır.

Edinilen hisse senetleri ile ilgili muhasebe kaydı yapılmayacaktır.

Kurumlar vergisi beyannamesinde yararlanılacak bir iştirak kazançları istisnası olmayacaktır.

Dönem karından ayrılan (kâr) yedekler ile sermaye artımı yapılması halinde ise ortaklara bedelsiz hisse senedi verilmesi ile fiilen kar payı dağıtılması arasında bir fark bulunmamaktadır. Her iki halde de ortaklar, oluşan karlar üzerinde tasarrufta bulunma imkânına sahip olmaktadır. Kar yedeklerinden karşılanan sermaye artırımları sonucunda yapılan sermaye artışı ortaklar tarafından bedelsiz iştirak hesaplarında izlenecek ve iştirak kazançları istisnası nedeniyle kurumlar vergisine tabi tutulmayacaktır.

Sonuç olarak;

İştirak bir şirketin diğer bir şirketin %50’ye kadar olan hissesine sahip olmasını ifade etmektedir ve iştirak eden açısından sahip olunan hisse tutarı 242- İştirakler hesabında takip edilir. %50’den daha fazla hisseye sahip olunması ise bu şirketin bağlı ortaklık olduğu anlamına gelir ve iştirak eden açısından sahip olunan hisse tutarı 245- Bağlı Ortaklıklar hesabında takip edilir.

İştirak kazançları; kar payının elde edildiği kurumun ortaklık oranına göre 242- İştirakler ya da 245- Bağlı Ortaklıklar hesabının borcunda, 640- İştiraklerden Temettü Gelirleri veya 641- Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri hesabının alacağına kaydedilir.

Şirketler tarafından, tam mükellef kurumdan elde edilen kar payları kar dağıtım stopajına tabi değildir. Elde edilen kar payı iştirak kazançları istisnasından yararlanır (KVK Md. 5/1-a).

Söz konusu hisselerin satılması durumunda ise hisse satışından elde edilen kazançlar 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun (KVK) 5/1-e maddesinde yer alan “Kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri rüçhan hakları ve bu fıkranın (a) bendi kapsamında istisna kazançlarına kaynak oluşturan yatırım fonlarının katılma paylarının satışından doğan kazançların %75'lik kısmı ile aynı süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların %50'lik kısmı” hüküm kapsamında gerekli şartların sağlanması halinde istisna olacaktır. Bu şartlar kısaca aşağıda belirtilmiştir:

İki tam yıl süre ile aktifte bulundurulma,
Satış kazancının fon hesabında tutulması,
Fon hesabında tutulan kazançların işletmeden çekilmemesi,
Menkul kıymet veya taşınmaz ticareti ile uğraşılmaması,
Satışı takip eden 2.yılın sonuna kadar tahsil edilmesi.
KVK’nın 15. maddesinin 2. fıkrası ve Gelir Vergisi Kanunu’nun (GVK) 94. maddesinin 6. fıkrası gereği dönem karının sermayeye ilave edilmesi kar dağıtımı sayılmamaktadır.

Özetle, sermaye artışı sonucu elde edilecek olan hisselerin hangi kaynaktan sağlandığına dikkat edilmeli ve yukarıda açıklanan hususlar kapsamında işleme alınmalıdır.(Dünya)
1- Ankara Sheraton Hotelde Düzenlenen Kahvaltılı Basın Toplantısının Ardından, Kartaloğlu Basın Mensupları Tarafından Yöneltilen Sorulara Yanıt Verdi.
REKLAM ALANI
1.Gün: Mardin – Kırklar Kilisesi – Mardin Müzesi – Kasımiye Medresesi – Abbaralar – Deyr-ül Zafaran Manastırı
Bu yazımda TÜRMOB tarafından yeni yayınlanmış bulunan bir Mali Mevzuat Yorum - Uygulama Sirküleri’ne değinmek istiyorum
Gelir İdaresi Başkanlığı, 7417 sayılı yasada yer alan Varlık Barışı uygulamasının işleyişine açıklık
7338 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 18. maddesi ile Vergi Usul Kanunu’nun 140/2. . . . .
Değeli Okurlar, bir süredir tatilde olmam nedeniyle yazılarıma ara vermiştim. Verginin gündemi tatil yapmadığından bu arada birçok yasal ve . . .
Türkiye'de şirket sahibiyim ve Bağ-Kur primi ödemekteyim. Yaklaşık 6 ay önce temelli olarak Avusturya'ya taşındım ancak ne yapacağımı . . .
Köşemde, İstanbul Finans Merkezi (İFM) Yasa Teklifi Meclis'e sunulduğunda, “İstanbul Dubai'ye rakip olabilir” başlıklı yazımı okumuştunuz
Cenazesi 8 Ağustos 2022 Pazartesi günü saat 11.00'de Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsünde yapılacak törenin ardından
Son 2,5 yıldır hayatımızı alt üst eden COVID-19’da tam her şey yoluna girdi denirken bir anda vaka sayıları artmaya başladı. . . . .
Bu köşeyi izleyenler fark etmiştir, farklı görüşlerin olduğu, farklı yorumların yapıldığı konular ilgimi çekiyor. Vergi mevzuatı zaten bu tür . . . .
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile halka açık olmayan sermaye şirketlerine de, halka açık şirketlerde olduğu gibi, yıl dolmadan önce . . . .
TÜRMOB tarafından 22 Haziran 2022 günü Ankara Sheraton Hotel’de Düzenlenen Kahvaltılı Basın Toplantısında TÜRMOB Genel Başkanı Emre Kartaloğlu;
Köşemde, Anayasa Mahkemesi'nin iadesi talep edilen vergilere ilişkin açılan vergi davalarında %50 teminat alınmadan yürütmenin . . . . .
Bu konudaki duyarlı davranış için TRT ve program yapımcı ile emeği geçenlere teşekkür ediyorum…
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun’un 58. maddesinin 5. Fıkrasında yer alan ve ödeme emrine karşı dava açıp ta davasında . . .
Gider Vergileri Genel Tebliğ Taslağı (Seri No:92) Hazırlanmıştır.
TÜİK tarafından yayınlanan 2020 yılı istatistiklerine göre taşımacılık hizmeti; ülkemizin hizmet ihracatı içerisinde %64,6 ile ilk sırada yer almaktadır.