Reel sektör Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan oldu!
16 Ocak 2024 Salı
Evet, konu, tam da tahmin ettiğiniz gibi, artık uygulanması kesinleşen ancak, iş dünyasının tepkisi ve sessiz protestosunun artarak devam . . .
Reel sektör Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan oldu!
VERGİ KURDU

Reel sektör Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgurdan oldu!

Abdullah TOLU

Evet, konu, tam da tahmin ettiğiniz gibi, artık uygulanması kesinleşen ancak, iş dünyasının tepkisi ve sessiz protestosunun artarak devam ettiği, hemen her platformda yaratacağı vergi etkisini dile getirerek çözümünü talep ettiği enflasyon düzeltmesiyle ilgili!

20 yıl sonra tekrar uygulanacak!

Vergi kamuoyu ve iş dünyasının ana gündem maddesi olan enflasyon düzeltmesi, en son 2004 hesap dönemi bilançolarına uygulandı. Tam 20 yıl sonra yine yeniden yapılacak olan bu düzeltme işlemi, başta meslek mensupları olmak üzere şirketleri de tedirgin etmeye devam ediyor. Çünkü, yapılacak işlem oldukça karışık ve bir o kadar da meşakkatli. Keşke daha basit olabilseydi!

Enflasyon düzeltmesi tam olarak ne?

Genel olarak enflasyon düzeltmesi, paranın satın alma gücündeki değişmeler nedeniyle gerçek durumu ifade edemeyen mali tabloların, gerçek durumu ifade eder hale gelmelerini sağlamak üzere düzeltme işlemine tabi tutulması olarak tanımlanıyor. Düzeltme ile, mali tabloların uzun yıllar süren yüksek enflasyonun etkisinden arındırılması ve böylece vergileme üzerindeki enflasyondan kaynaklanan olumsuzlukların giderilmesi amaçlanıyor.

2023 enflasyon düzeltmesi vergisiz yapılacak!

2023 hesap dönemi bilançoları, herhangi bir şarta bağlı olmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulacak, düzeltmeden kaynaklanan kâr/zarar farkı geçmiş yıllar kâr/zararı hesabında gösterilecek, bu şekilde tespit edilen geçmiş yıl kârı vergiye tabi tutulmayacak, geçmiş yıl zararı ise zarar olarak kabul edilmeyecek. Yani, 2023 hesap dönemi enflasyon düzeltmesi vergisiz yapılacak (VUK. Mad. Geçici 33). 

2023 hesap dönemi enflasyon düzeltmesi zorunlu olup, mükelleflerin seçimlik hakkı bulunmuyor.

2024, 2025 ve 2026 enflasyon düzeltmeleri vergili olacak!  

Enflasyon düzeltmesi 2024 ve izleyen yıllarda vergisel sonuç yaratacak! 2023 yılında yapılacak düzeltmenin aksine bu yılların gelir ve kurumlar vergisi matrahlarını etkileyecek. Diğer bir ifadeyle, 2024, 2025 ve 2026 hesap dönemlerinde yapılacak enflasyon düzeltmeleri nedeniyle ağırlıklı olarak vergi ödenecek! (VUK. Mad. Mük. 298/A)

Enflasyon düzeltmesinin vergi etkisinin nedeni ne?

Enflasyon düzeltmesi;

1) Özkaynağı güçlü, parasal olmayan aktif varlığı daha düşük kalan işletmelerde gider yönlü - zarar artırıcı,

2) Parasal olmayan aktif varlıkları güçlü, finansmanını borçlanma ile yapan, özkaynağı düşük işletmelerde (borçlu ve öz sermayesi zayıf) ise, gelir yönlü - kar artırıcı

bir etkiye neden oluyor. Yani, öz kaynağını ağırlıklı olarak; parasal kıymetlerde tutan mükelleflerde ilave gider yazma (kar azaltıcı/zarar artırıcı), parasal olmayan kıymetlerde tutan mükelleflerde ise ilave gelir yazma (kar artırıcı/zarar azaltıcı) durumu ortaya çıkıyor.

2024 hesap dönemi ilk geçici vergi döneminden itibaren, düzeltme farkları vergi hesabında dikkate alınacağından, enflasyon düzeltmesi; özkaynağı güçlü, parasal olmayan aktif varlığı daha düşük olan işletmelerde zarar artırıcı sonuç doğuracak, vergi matrahları fark kadar azalacak. Buna karşılık parasal olmayan aktif varlıkları güçlü, finansmanını borçlanma ile yapan, özkaynağı düşük işletmelerde ise, enflasyon düzeltmesi kar artırıcı sonuç doğuracak, vergi matrahlarını artıracak ve ilave vergi hesaplamaları gerekecek.

Peki, enflasyon düzeltmesi kime nasıl sonuç doğuracak? 

Türkiye Bilançosuna göre, bankacılık ve finans sektörü dışındaki şirketler yani reel sektör, genel olarak borçlu ve öz kaynak yönünden zayıf bir durumda. Yani, 2024, 2025 ve 2026 hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi, borçlu ve öz sermayesi zayıf finans dışı reel sektör şirketlerinde gelir (kar) yönlü bir etki yaratacak. Yani, reel sektör ilave vergi ödeyecek.

Bundan en fazla etkilenecek sektörler ise, gayrimenkul ve satış hızı düşük malları üreten, alıp satan yani stoka çalışanlar!

İş dünyası vergi etkisini görünce görüş değiştirdi!

İş dünyasının enflasyon düzeltmesinden beklentisi; mali tabloların uzun yıllar süren yüksek enflasyonun etkisinden arındırılması ve vergileme üzerindeki enflasyon kaynaklı olumsuzlukların giderilmesi, fiktif karlar üzerinden vergi ödenmemesi şeklinde ifade edilebilir.

Ancak, bu beklentiden öteye gidemedi, iş dünyası enflasyon düzeltmesinin vergi etkisi ile tanıştı. 2023 hesap dönemi hariç 2024, 2025 ve 2026 hesap dönemlerinde enflasyon düzeltmesi nedeniyle vergi ödenecek olması, bir anda iş dünyasının enflasyon düzeltmesine bakış açısını değiştirdi! Hem de tam tersi yönde! Biraz geç oldu ama durum tam olarak böyle!

Yani, iş dünyası, enflasyon düzeltmesinde “Dimyat’a pirince giderken evdeki bulgur’dan oldu!”

Maliye 1 taşla 2 kuş vurdu!

Evet, Maliye, enflasyon düzeltmesiyle bir taşla 2 kuş vurmuş oldu. Nasıl mı? Maliye, Torba Yasa’daki düzenlemeyle 2024 yılında yapılacak enflasyon düzeltmesinin bankacılık ve finans sektöründe yaratacağı zarar etkisinin kurumlar vergisi matrahını etkilememesini sağlayarak, bu sektörün 2024 hesap döneminde 70 Milyar TL daha az kurumlar vergisi ödemesini engelledi. Diğer taraftan da, reel sektörden, enflasyon düzeltmesi nedeniyle oluşacak kar/gelir nitelikli düzeltme farkları üzerinden vergi alacak!

Şirketler enflasyon düzeltme vergisi ödemek istemiyor!

Enflasyon düzeltmesinde şu an ana gündem, 2024, 2025 ve 2026 hesap dönemlerinde iş dünyasına yaratacağı vergi etkisi! 

İş dünyası, 2024, 2025 ve 2026 hesap dönemlerinde yapılacak enflasyon düzeltmeleri nedeniyle henüz satılmayan stoklar ve diğer kıymetlere ilişkin enflasyon düzeltme farkları üzerinden peşin vergi ödemek istemiyor.

Sonuç olarak;

İş dünyası “mali tabloların uzun yıllar süren yüksek enflasyonun etkisinden arındırılması ve vergileme üzerindeki enflasyon kaynaklı olumsuzlukların giderilmesi, fiktif karlar üzerinden vergi ödenmemesi” beklentisiyle yıllardır enflasyon muhasebesine geçişi savundu, çok istedi, her platformda dile getirdi. Bu isteğine nihayet kavuştu ancak bu defa da enflasyon düzeltmesinin vergi etkisi ile yüz yüze geldi. İş dünyası 2024, 2025 ve 2026 enflasyon düzeltmeleri nedeniyle henüz satılmayan stoklar ve diğer kıymetlere ilişkin enflasyon düzeltme farkları üzerinden peşin vergi ödeyecek.(Ekonomim)

Yani,İŞ DÜNYASI, ENFLASYON DÜZELTMESİNDE tam anlamıyla “DİMYAT’A PİRİNCE GİDERKEN EVDEKİ BULGUR’DAN OLDU!”
REKLAM ALANI
6- Eğitmen SMMM İlker Esin "Vergi Usul Kanunu (VUK) Kapsamında Enflasyon Muhasebesi" (Mali Müşavir Gözüyle Mizan Üzerinden Örneklerle Sunumlarını Tamamladıktan Sonra Zaman Zaman Gelen Soruları Yanıtladı.
REKLAM ALANI
2023 takvim yılına ait yıllık gelir vergisi beyannamesi 1 Mart – 1 Nisan 2024 (31 Mart 2024 tarihinin hafta sonuna rastlaması nedeniyle) . . . . .
TÜİK'e göre şubatta aylık enflasyon yüzde 4,53 olurken, yıllık enflasyon yüzde 67,07'ye yükseldi. ENAG yıllık enflasyonu yüzde 121,98 olarak hesapladı.
Gazetemizde 19 Şubat’ta yayınlanan “Kaynana Vergisi” ve 27 Şubat’ta yayınlanan “Misafir Vergisi” köşe yazılarım gerek kamuoyunda . . . .
Vergi uygulamalarında Eurobondlar devlet tahvili ve Hazine bonosu gibi değerlendirilebilir Eurobondların alım-satımından doğan . . . .
Değer artışı kazancı için yapılan gayrimenkul alım ve satımından elde edilen gelirin vergilendirilmesi gerekiyor.
Menkul sermaye iradına göre, belirlenen bazı durumlarda mükelleflerin yıllık Gelir Vergisi beyanname zorunluluğu bulunuyor.
İşverenlerin İş Kanunu bakımından yükümlü oldukları hususlardan birisi de herhangi bir işçinin işten ayrılması durumunda; işçinin yaptığı . . . .
Gelir vergisi beyan dönemi bugün başlıyor. Beyanname verecekler için, işte pratik bazı bilgiler.
Gelir Vergisi Kanunu’na göre, gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabidir. Kanuna göre mahiyetlerine göre gelir unsurları; ticari kazanç,
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kurumu, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesinde düzenlenmiş olmakla birlikte . . . .
Belirli bir tutarın üzerinde gelir elde edenler ile sporculara 2019’da çıkarılan kanun ile beyanname zorunluluğu getirildi.
TÜRMOB Genel Başkanı Emre Kartaloğlu, 1-7 Mart Muhasebe Haftası dolayısı ile bir mesaj yayımladı:
(2024- 2023 - 2022 - 2021 - 2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)
1-7 Mart Muhasebe Haftası’ çerçevesinde düzenleyeceğimiz etkinliklerimize katılımınızı bekleriz…
Gelir Vergisi Matrahından İndirilecek Hayat/Şahıs Sigorta Primleri Rehberi Yayınlandı