Nakit havuzlama (cash pooling)
16 Temmuz 2020 Perşembe
Şirketler niçin holding çatısı altında toplanırlar? Soruyu bir başka şekilde de sorabiliriz. Normalde herhangi bir üretimi olmayan,. . .
Nakit havuzlama (cash pooling)
HUKUKA GÖRE

Nakit havuzlama (cash pooling)

Bumin DOĞRUSÖZ
bumin.dogrusoz@dunya.com

Şirketler niçin holding çatısı altında toplanırlar? Soruyu bir başka şekilde de sorabiliriz. Normalde herhangi bir üretimi olmayan, sadece iştirak ettikleri şirketleri sevk ve idareyi amaçlayan holdingler, niçin kurulur? Çünkü holdingleşmenin, şirketleri belli hedeflere göre yönetmenin dışında da çok çeşitli sebep ve yararları vardır. Her şeyden önce holding veya grup oluşumu ve iştirak ilişkisi, ortak ve güçlü marka yaratmayı hedefler, grupta sinerji yaratır. Muhasebe, hukuk, iç denetim, iş güvenliği ve bazen pazarlama gibi pek çok hizmet holding tarafından üstlenilir ve böylece maliyetler de düşer.

Günümüzde, dağınık ve küçük şirketler yerine, holdingleşmenin, şirket yönetimlerinin profesyonelleşmesinin teşvik edilmesinde büyük yarar vardır.

Öte yandan holding yapılanmalarında şirketlerin kredibilitesi de, kefil veya teminat gösterme güçleri de artar. Ancak holdingleşmenin asıl amaçlarından biri de, yapı içerisindeki atıl fonların ihtiyaç duyan şirketlere yönlendirilmesi, grubun dış kaynağa ihtiyaç duymaksızın yaşaması ve gelişmesini sağlamaktır. Bu amacın gerçekleşmesi, özellikle dış (banka) kaynağının pahalı olduğu günümüzde önem taşımaktadır.

Buna karşılık Türk Vergi Mevzuatı, grup veya holding yapılanmasını tanımamaktadır. Buna karşılık, geçen haftaki yazımdaki örnekte de olduğu gibi, özelgelerde vergi almaya yönelik olarak “siz grup şirketisiniz” gerekçesi kullanılmakla birlikte, kanun nazarında holding ve yapıdaki her şirket bağımsız olarak görülmektedir. Bugünkü mevzuat anlayışında adeta parası olan grup şirketinin parasını negatif faizle bankada tutması, paraya ihtiyacı olan şirketin ise pahalı faizle kredi kullanması talep edilmektedir. Bu mevzuat anlayışı, ekonomik mantığa aykırıdır ve iş dünyasını zorlamaktadır. Grup şirketleri kendi aralarında güçlüden zayıfa kaynak transferi yaptıkları takdirde, transfer fiyatlandırması, örtülü sermaye gibi pek çok müessese açısından çoğunlukla matrah farkı sonuçlu incelemeler geçirmekte, ayrıca KDV gibi yüklerle karşılaşmaktadır. Grup şirketleri bu rasyonel davranışları sonucunda adeta pişman edilmektedir.

Bunun çözümü yok mudur? Elbette vardır? Pek çok ülke bunun çaresini “nakit havuzlama (cash pooling)” adı verilen bir müessese ile bulmuştur. Bu müessese, grup şirketlerindeki nakit fazlasının, gruptaki diğer şirketlerin nakit açığının karşılanması amacıyla kullanılabilmesi için, grup şirketlerinin oluşturduğu ortak bir havuzda toplanması ve ihtiyaç halinde grup şirketlerine kullandırılması amacına dayanmaktadır. Bu yolla grup içerisinde kaynaklar daha etkin kullanılabilmekte, grubun finansman maliyetleri de düşmektedir. Bu şekilde grubun fonları düşük gelirle değerlendirme, nakit ihtiyaçlarını pahalı giderme sorunu da ortadan kalkmaktadır.

Bu gün bu sistem, Almanya, Fransa, Belçika, İtalya, Japonya, Amerika, Hollanda, İngiltere, Singapur, Meksika ve daha pek çok ülkede uygulanmakta olup, bu ülkelerden bazıları uluslararası yapılanmalar için uluslararası nakit havuzlamasına dahi izin vermektedir. Dünya uygulamasına bakıldığında “gerçek nakit havuzlama” sistemini uygulayan ülkeler olduğu gibi, her bir şirketin ayrı olan hesaplarının pozitif veya negatif bakiyeleri bakımından izlemeye ve dengelemeye dayalı “sanal nakit havuzlaması” sistemini uygulayan ülkeler de vardır. Burada 32 sayılı TPKK Kararında değişiklik yapılarak döviz üzerinden nakit havuzları kurulmasına müsaade edilerek, dış kredi borcu olan şirketlerin maliyetlerinin düşürülmesi dahi sağlanabilir.

Bu havuzun yönetimi hâkim ortağa da bırakılabileceği gibi, pek çok ülkede olduğu gibi bankalara da bırakılabilir. Havuza nakit aktaracak grup şirketleri ile havuzdan nakit çekecek şirketlerin alacakları veya ödeyecekleri faiz ise, TCMB tarafından ekonomik göstergelere bağlı bir gösterge faizi ile belirlenebilir veya bir başka objektif ölçüt ortaya konulabilir. Şirketler bu sistem yoluyla dış finansman ihtiyacını azaltırken, havuz idarecisi bankaların geliri ise “sevk ve idare komisyonu”ndan oluşmaktadır. Bunun oranının belirlenmesinde de her halde BDDK yetkili olur.

Bu yolla holding yapılanmaları, transfer fiyatlandırması, örtülü sermaye gibi pek çok sorun yaratan düzenlemelerin getirdiği sıkıntılardan kurtulacağı gibi, KDV şeklindeki ek bir maliyeti de berteraf edeceklerdir. Çünkü bu sistemin uygulandığı ülkelerde, müessese KDV dışına çıkartılmaktadır. Öte yandan bu sisteme dahil olma, yararlanma ve yönetim amacıyla bankalarla yapılacak sözleşmelerin de damga vergisinden istisna kılınması, sistemin başarısı için gerekli olmaktadır.

Şirketlerin dış kaynak ihtiyaçlarının yoğun olduğu bu günlerde, holding yapılanmalarına böyle bir rahatlama sağlamanın önemi bence büyüktür. Kaldı ki bu yol, sistemi uygulayan ülkelerle rekabette, bizim holding yapılanmalarına da hiç olmazsa onlarla eşit olma şansı yaratacaktır.

Bu konuda yapılacak düzenlemelerin başarısı şansı ise Ticaret Kanunu, vergi kanunları ve Bankacılık Kanunu'nda gerekli değişikliklerin uyumlu olarak yapılmasına bağlıdır.

Benden önermesi. (Dünya)
Açış Konuşması; Ali Haydar Tunç (İSMMMO Başkan Yardımcısı), Moderatör ; Halim Bursalı (İSMMMO Y.K.Ü), Konuşmacılar ; Yalçın Sütütemiz-(İstanbul TESMER Eğitmeni) ve Mücahit Yılmaz - (İstanbul TESMER Eğitmeni "Yapılandırmada Dikkat Edilecek Hususlar ve İstihdam Teşvikleri"
Milli Piyango'nun 10 yıl süreyle devredildiği Sisal-Şans Ortak Girişimi'nin ciroyu ilk yılda 3-5 kat artırma taahhüdünün altından “sanal kumar” gerçeği çıktı.
7103 sayılı Kanun’da kadın hizmet erbabı adına verilecek kreş ve gündüz bakımevi hizmetine ilişkin gelir vergisi . . . .
18 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Taslağı Hazırlandı.
Değerli Konut Vergisi Uygulama Genel Tebliği ve Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 22/12/2020 Tarihli ve 2020/966 Sayılı Kararı . . . .
11/11/2020 tarihli ve 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunla,
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları (2021- 2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)
Bu haber, son 300 yılın en önemli ekonomik krizini yaşayan ve COVID-19 salgını ile boğuşan İngiltere’den...
İşverenim İŞKUR'a kısa çalışma ödeneği başvurusunda bulundu. 5 Ocak 2021 tarihinde kabul edilmediğini öğrendim.
Akaryakıt sektöründe, 2019 yılı sonu itibarıyla 5'i faal 6 rafineri, 93 dağıtıcı ve 12.898 istasyonlu akaryakıt bayisi EPDK'dan . . . .
6637 sayılı Kanun’la Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “diğer indirimler” başlıklı 10. maddesine eklenen (ı) bendi ile şirketlerin nakit yoluyla
Vergi Usul Kanunu’nun 379’uncu maddesi uyarınca “Vergi/ceza ihbarnamesine karşı süresinde açılan davalarda,
14/5/2018 tarihli ve 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar’ın ekindeki listede yer alan mallar için 12/1/2021 . . .
Yazının başlığını okur okumaz “Kim istemez ki?” dediğinizi duyar gibiyim. Evet, otomobillerin Motorlu Taşıtlar Vergisi’nin
İSMMMO Yönetim Kurulu üyesi olarak meslektaşın zor durumunu gözetmek adına 2021 MAKTU AİDAT’lara zam yapılmaması önerimiz . . .
2021 yılının tamamında uygulanmak üzere brüt 3.577,50 TL olarak belirlenen yeni asgari ücret, 1 Ocak'tan itibaren yürürlüğe girdi.
Emekli personelin kıdem tazminatından kesilerek İcra Müdürlüğüne aktarılan tutar içinde yer alan vekalet ücretinden tevkifat yapılıp yapılmayacağı.
31 Aralık 2020 tarihli Resmî Gazete’de 7262 sayılı Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine İlişkin Kanun yayımlandı.
Ocak-Şubat-Mart/2020 Dönemlerine İlişkin e-Defter ve Berat Dosyaları İkincil Kopyalarının Başkanlık Sistemlerine Yüklenme Süresinin Uzatılması Hakkında Duyuru