Menkul kıymet alım satımında kârlı ve zararlı işlemler
20 Mart 2021 Cumartesi
Son bir yılda, gerek İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem yapanların sayısının ciddi artışı, kripto paralar ve Bitcoin'ler derken,. . .
Menkul kıymet alım satımında kârlı ve zararlı işlemler
Menkul kıymet alım satımında kârlı ve zararlı işlemler

Nedim Türkmen - (Sözcü)

Son bir yılda, gerek İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem yapanların sayısının ciddi artışı, kripto paralar ve Bitcoin'ler derken, ülkemizde menkul kıymet işlemleri oldukça fazla ilgi görmeye başladı. Beyanname döneminin sonuna yaklaştığımız bu ayda, menkul kıymet alım satımı yapanlar en çok “yaptıkları işlemlerinin bir kısmında kâr ettiklerini, bir kısmında ise zarar ettiklerini” ifade ederek, kazançlarını nasıl beyan edeceklerini sormaktadırlar. Bugün bu sorunun yanıtını hep beraber bulacağız.

ALIM SATIM KAZANCI: DEĞER ARTIŞ KAZANCIDIR

Aynı yıl içinde birden fazla menkul kıymet alım satım işlemi yapılması ve bu işlemlerin bir kısmının kârlı, bir kısmının ise zararlı olması halinde beyan edilecek diğer kazanç ve irat tutarının (değer artışı kazancı) nasıl belirleneceği konusundaki eski düzenlemelere, Gelir Vergisi Kanunu'nun 4783 sayılı Kanun'la değişik “safi değer artışı” başlıklı mükerrer 81. maddesinde yer verilmemesi nedeniyle uygulamada doğan tereddütlere Maliye Bakanlığı'nca yapılan 21.01.2003 tarihli basın açıklaması ile son verildi. Bakanlık yaptığı açıklamada, bir yıl içinde birden fazla menkul kıymet alım satım işlemi yapılması halinde, bu işlemlerden elde edilen kâr veya zarar tutarlarının birlikte değerlendirileceğini, dolayısıyla işlemin aynı yıl içinde yapılması koşuluyla bir işlem nedeniyle doğan zararın, diğer işlemler dolayısıyla elde edilen kârdan mahsup edilmesinin mümkün olabileceğini açıkladı. Böylece eskiden olduğu gibi mevcut durumda da bir yıl içinde birden fazla stopaja tabi olmayan menkul kıymet alım satım işlemi yapılması halinde, bu işlemlerden elde edilen kâr veya zarar tutarları birlikte değerlendirilecektir. Sonuçta, işlemin aynı yıl içinde yapılması koşuluyla bir işlem nedeniyle doğan zararın, diğer işlemler dolayısıyla elde edilen kârdan mahsup edilmesi mümkündür.

AYNI TÜR MENKUL KIYMETLER

Ayrıca, Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesi kapsamına giren menkul kıymetlerin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar, kazancın sağlanmasına aracılık eden banka veya aracı kurum tarafından tevkifata (stopaj) tabi tutulmaktadır. Alım satıma aracılık eden banka veya aracı kurum tarafından stopaj matrahı hesaplanırken, menkul kıymetlerin elden çıkarılması sırasında oluşan zarar, aynı türden menkul kıymetlerin alım satımından sağlanan kazançtan indirilebilmektedir. Gelir Vergisi Kanunu'nun geçici 67. maddesinin 1 numaralı fıkrasında; üç aylık dönem içerisinde aynı türden menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçları ile ilgili olarak birden fazla yapılan alım satım işlemlerinin tek bir işlem olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmış olup, hangi menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının aynı türden sayılacağı hususu tevkifat matrahının tespiti ve zarar mahsubu uygulaması açısından çok önemlidir.

Buna göre, 257 ve 258 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğleri'nde aynı tür menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracı sınıflandırılmasında esas alınmak üzere;

1. Sabit getirili menkul kıymetler,
2. Değişken getirili menkul kıymetler,
3. Diğer sermaye piyasası araçları,
4. Yatırım fonları katılma belgeleri

adları altında dört sınıf ihdas edilmiş olup, sonuçta 258 Seri No. lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 2008/14272 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'nın yürürlük tarihi olan 14.11.2008 tarihinden itibaren “yatırım fonları katılma belgeleri” sınıfı “yatırım fonları katılma belgeleri ve yatırım ortaklıkları hisse senetleri” olarak değiştirilmiştir.

Uygulama çerçevesinde; menkul kıymetlerle yapılan vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde sınıflandırma, işlemle ilişkilendirilen menkul kıymetin dahil olduğu gruba göre yapılacak ve menkul kıymete bağlı olmaksızın yapılan işlemler ise 3. gruptaki vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri kapsamında değerlendirilecektir.

SIRAYA DİKKAT

Mükellefin 3 aylık kazancını (stopaj matrahını) hesaplayacak olan aracı kurumun mükellefin yatırım ortaklığı hisse kazancından (4. sıra), örneğin opsiyon sözleşmesinin (3. sıra) alım satımından oluşan zararını mahsup etme imkanı bulunmamaktadır.

Satış zararının, satış kârına mahsubu imkanı sadece menkul kıymetler açısından getirilmiştir. Bu durumda menkul kıymetlerin dışında kalan gayrimenkullerin ya da diğer mal ve hakların alım satımının yıl içinde birden fazla yapılması ve alım satımın birinden kâr, diğerinden ise zarar doğması halinde, zarar tutarı kârdan mahsup edilemeyecek ve kârın tamamı vergilendirilecektir.
16 - Yönetim Kurulunun İbra Edilmesinden Sonra, Başkan Olgun Bazı Bilgilendirmelerde Bulundu, Daha Sonra YMM Ahmet Gündüz Teşekkür Konuşmasını Yaptıktan Sonra Başkan Olgun'un Genel Kurul Duyurusunun Ardından Seçimlere Geçildi. (SON)
Sağlık Bakanlığı'nın açıkladığı güncel corona virüsü verilerine göre semptom gösteren 2 bin 915 hastayla birlikte 63 bin 82 yeni vaka . . .
Tarım arazilerinin satışı ve intikal işlemlerinde; vefat tarihinden itibaren 1 yıl içinde intikal işlemlerini yapan tüm mirasçılardan vergi ve . .
7252 sayılı Kanun’un 4. maddesiyle 4447 sayılı Kanun’a geçici madde 26. madde eklenerek, işyerlerinde kısa çalışmanın ve . . . .
Bir sermaye şirketinin ortağının şirkete daha önce nakden verdiği borcun sermayeye eklemesi halinde bu sermaye artırımının . . . .
Genelgede, salgınla mücadele sürecinin temel prensipleri olan temizlik, maske ve mesafe kurallarının yanı sıra . . .
Nisan ayı kurumlar için yıllık beyanname dönemi. Bu nedenle ben de belli bir konu yerine, kanunun geneline bir bakış yapıp,. . .
Bilindiği üzere, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre yeminli mali müşavir ya da . . .
Webinarda; KGK Muhasebe Standartları Dairesi Başkanı Sn. Mehmet ŞİRİN moderatörlüğünde, KGK Uzmanları . . . .
5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişileri (Ek 9 uncu maddesi kapsamındaki . .
Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 5/B maddesinde hükme bağlandığı üzere “Türkiye’de gerçekleştirilen araştırma,
Yargının üç saç ayağından biri olan savunma makamını temsil eden avukatlar, son zamanlarda maalesef üzücü olaylarla gündemde yer . .
Yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinin verileceği Mart ve Nisan aylarında en çok sorulan konulardan birisi de, . . .
İşçinin kıdem tazminatı alabilmesine imkan veren şartlardan birisi de kadın işçilerin evlenmesine ilişkindir.1475 sayılı İş Kanunu’nun . . .
İşten Çıkış Kodlarında Değişiklik Yapıldı.İşten Çıkış Kodlarında Değişiklik Yapıldı.İşten Çıkış Kodlarında Değişiklik Yapıldı.
Türkiye İktisadi Girişim ve İş Ahlakı Derneği Gençlik Kurulu olarak “sosyal sorumluluk değil toplumsal zorunluluk . . .
Sosyal Güvenlik Kurumuna olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını tecil ettiren ve . . .
31 Aralık 2020 tarihli 5. Mükerrer Gazete’de yayımlanan “7262 Sayılı Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanın Önlenmesine İlişkin