Maliye 17 farklı sektörde denetim timleri kurdu
Mahmut Bülent YILDIRIM
mahmut.yildirim@dunya.com
Vergi Denetiminde, ekonomik istihbarat ağı kurularak, davranışsal yaklaşım politikalarının, dijital denetim faaliyetlerinin uygulandığı ve klasik denetim anlayışının değiştiğini görmekteyiz. Vergi Denetim Kurulu 2025 yılı faaliyet sonuçlarına göre; vergi incelemesi, ön tespit ve izaha davet, saha denetimi, gözetim uygulamaları ve teftiş yoluyla 285 bin mükellef denetime tabi tutuldu.
Yapılan denetim çalışmalarında veri analitiği, dijital denetim uygulamaları ve risk analiz sistemleriyle denetim sonrası dönemde kalıcı uyumun güçlendirmesi amaçlanmaktadır. Risk Analiz Sistemleri ile gerçek veya tüzel kişilerden topladığı sürekli ve dönemsel bilgilerle yapılan istatistikler doğrultusunda mükelleflerin faaliyetleri; gruplar ve sektörler itibarıyla analiz edilerek risk alanları tespit edilmektedir.
Vergi Denetim Kurulunun 2025 Yılı Faaliyet sonuçlarını incelediğimizde, kurumsal kapasitenin artırılması, etkin ve verimli çalışmalar yürütülmesi ve birden fazla konuda eş zamanlı çalışılması amacıyla 17 farklı alanda ve sektörde ihtisas denetim birimleri oluşturulduğu görülmektedir.
Vergi Denetim Kurulu ihtisas birimleri
Vergi Denetim Kurulu tarafından, risk unsurlarını belirlemek, belirlenen veriler doğrultusunda analizler yaparak riskli mükellefleri tespit etmek, bu mükellefleri incelemeye sevk etmek ve inceleme sonuçlarını takip etmek amacıyla 2025 yılı itibariyle aşağıdaki ihtisas birimleri oluşturulmuştur.
1. İmalat sektörü
2. Tarım sektörü
3. İnşaat ve gayrimenkul sektörü
4. E-ticaret, sosyal medya, bilişim ve iletişim sektörleri
5. Bankacılık ve finans sektörü
6. Ulaştırma, turizm, konaklama ve eğlence sektörleri
7. Vergi güvenliği, holdingler ve uluslararası vergilendirme
8. Ticaret sektörü
9. Çimento, cam, maden ve taş ocakçılığı sektörü
10. İade-risk analiz
11. Vergi harcamaları, senaryolar ve analiz teknikleri ile proje değerlendirme ve diğer işlemler
12. Mesleki, bilimsel, teknik ve diğer hizmetler
13. Bankacılık ve finans sektörü incelemeleri ekibi
14. Transfer fiyatlandırması ve çok uluslu şirketler vergi incelemeleri ekibi
15. Yüksek gelir grubu inceleme ekibi
16. Sektörel inceleme ekibi
17. Sahte belge düzenleme ekibi
Vergi denetiminde nokta atışı
Vergi Denetim Kurulu tarafından gerçekleştirilen ihtisaslaşma ve uzmanlaşma ile birlikte, her sektörün kendine has dinamikleri ve teknik bilgileri dikkate alınarak risk analizleri yapılmaktadır. Böylelikle denetime alınacak sektöreler ve mükellefler rastgele bir seçimden ziyade, risk odaklı çalışmalar ve veriye dayalı bir mekanizmaya dönüştürülerek etkin ve verimli sonuçlar alınmaktadır.
Vergi Denetim Kurulu; denetimi sonradan müdahale eden bir kontrol aracı olmaktan çıkarıp, kamu gelirlerinin sürdürülebilirliğini destekleyen, kayıt dışı ekonomiyle mücadelede önleyici etki üreten ve mükellef davranışlarını yönlendiren stratejik bir kamu fonksiyonu olarak denetim politikalarında köklü değişikliğe gitmektedir.
Yapay zekâ vergi müfettişi geliyor
Vergi Denetim Kurulunun Ajansal yapay zekâ projesi olan “Yapay Zekâ Vergi Müfettişi” nin temellerini oluşturacak otomasyona tabi vergi analizleri, rapor otomasyon analizleri ve vergisel risk analizleri kurgulanmış ve sonuçlar izlenmeye başlanmış bulunmaktadır. Böylelikle çok sayıda veriyi yorumlayan, analiz eden, mükellef davranışlarını yönlendiren ve hızlı bir şekilde hareket ederek önleyici etki üreten yapay zekâ müfettişlerinin denetim yapacağı bir döneme doğru gidiyoruz. (Dünya)