VERGİ POLEMİKLERİ
Maliye’nin 15 güncel inceleme konusu
Zeki GÜNDÜZ
zeki.gunduz@dunya.com
Değerli okurlar, Vergi İdaresi, çok yönlü inceleme ve sorgulama atağını sürdürüyor. Mükelleflere, vergi dairesi müdürlükleri ve müfettişliklerden çeşitli içerik ve amaçlarla adeta yazı yağıyor.
-Düzeltmeye davet
-İzaha davet
-Beyana davet
-Bilgi vermeye davet
-Görüşmeye davet
-İncelemeye davet
-Uyarı mektupları
-Harcama/varlık/beyan uyumsuzluğuna ilişkin bilgi isteme yazıları…
-Öteden beri KDV iade sistemi çerçevesinde gönderilen eksiklik yazıları.
Bu yazılar üzerine bir kısım mükellefler düzeltme beyanları vermekte , bir kısım mükelleflerin izahları üzerine dosya kapanmakta, büyük bir kısmı ise vergi incelemesi ile sonuçlanacak gibi durmaktadır.
Özel usulsüzlük cezası uygulamaları
İlginç bir uygulama örneğine de şahit olduk.
Bir vergi dairesi müdürlüğü mükellefe yazdığı yazıda, gider olarak kabul edilmeyeceğini düşündüğü tutar ve KDV’sinin indiriminin düzeltilmesini isteyip, mükellefin bu isteği yerine getirmeyip vergi dairesine süresinde verdiği cevap üzerine, bir yandan mükellefe VUK’un mükerrer 355. maddesi dayanak gösterilerek özel usulsüzlük cezası kesilerek tebliğ edilmiş, diğer yandan gönderilen ikinci bir yazıyla,15 gün içinde beyanın düzeltilmesi aksi takdirde iki kat özel usulsüzlük cezası uygulanıp incelemeye sevk edileceği bildirildi.
Bahse konu örnek olaydaki gibi durumlarda özel usulsüzlük cezalarını anlayabilmek mümkün değil. Hiçbir yasal zemini yok. Mükellefe, “Niye hemen dediğimizi yapmadın” diye ceza kesilemez.
Başlıklar halinde güncel inceleme konuları
1-Ortağa verilen borçlar üzerinden faiz ve KDV hesaplanıp, beyan edilip edilmediği, yönünde incelemeler.
2-Transfer fiyatlaması incelemeleri. Özellikle grup içi hizmetler konusunda detaylı irdelemeler yapıldığı görülmektedir.
3-Randıman incelemeleri.
4-Beyannameler üzerindeki bir kısım tutarsızlık veya mukayeselerden hareketle izaha davet ve sonrasında başlatılan incelemeler.
5-İlişkili şirketlerin birbirlerinin kredilerine kefil olmaları konusunda, ücret alınıp alınmadığı veya alınan ücretin emsale uygun olup olmadığı yönünde incelemeler.
6-İdarenin topladığı bilgilerle beyanların uyuşmaması nedeniyle beyan dışı bırakılmış gelir unsuru şüphesi nedeniyle önce izahat talebi, ardından yeterli görülmezse inceleme yapılması.
7-Harcama,varlık ve satın alımların beyan edilen gelirle uyumsuzluğu nedeniyle yapılan sorgulamalar ve sonucunda yapılan incelemeler. (Utangaç nereden buldun sorgulamaları)
8-Gayrimenkul satış kazançlarının beyan edilip edilmediği, doğru tutardan beyan edilip edilmediği yönünde (satıcılara dönük) incelemeler.
9-Sahte belge kullanma iddiası üzerine zincirleme incelemeler.
10-Finansman gider kısıtlaması hesaplarına ilişkin sorgulamalar.
11-Özel sağlık sigortası yaptıran şirketlere yöneltilen eleştiriler. Gelir İdaresince, işveren tarafından ödenen özel sağlık poliçesi primlerinin, personele sağlanan nakdi net menfaat olarak sayılıp, bu tutar üzerinden vergi hesaplanıp brüte iblağ edileceği, daha sonra ödenen prim tutarının matrahtan düşülerek kalan matrah tutarı üzerinden gelir vergisi hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır.
12-Yurt dışından gelen hizmet faturalarının işle ilgililik ve emsale uygunluk açısından incelenmesi.
13-Dar mükelleflere yapılan hazır yazılım ödemeleri üzerinden stopaj yapılması gerektiği iddiası.
14-Personel için yapılan (örneğin personel için yapılan motivasyon etkinlikleri vb.) harcamaların işle ilgili olup olmadığı yönünde değerlendirmeler.
15-Sektörel incelemeler. (Dünya)