Yeni vergi indi­rimleri ve teşviklere göre; ihracat­çılar için kurumlar vergisi düşürü­lecek, finans ve transit ticarete yö­nelik vergi avantajları genişletilecek. Öngörülen önemli düzenlemeler aşa­ğıdaki gibi özetlenebilir:

İstanbul Finans Merkezi bünyesin­de faaliyet gösteren ve “katılımcı bel­gesi” alan şirketlerin, yurt dışından alıp Türkiye’ye getirmeden yine yurt dışında sattıkları mallardan (transit ticaret) elde ettikleri kazançlara uygu­lanan yüzde 50’lik vergi indirimi yüz­de 100’e çıkarılıyor. Bu kapsamda elde edilen kazançlar artık kurumlar ver­gisinden tamamen istisna edilecek. Ayrıca, merkez dışında transit ticaret yapan şirketler için de yeni bir teşvik öngörülüyor. Buna göre, bu faaliyet­lerden elde edilen kazancın yüzde 95’i kurumlar vergisi matrahından indiri­lebilecek.

Bölgesel yönetim merkezlerini Türkiye’ye taşımayı hedefleyen kü­resel şirketler için de vergi kolaylık­ları getiriliyor. Buna göre, İstanbul Finans Merkezi üzerinden yürütülen yurt dışı operasyonlardan elde edi­len kazançların tamamı, diğer faali­yetlerden elde edilen kazançların ise yüzde 95’i, 20 yıl boyunca kurumlar vergisi matrahından indirilebilecek. Merkezlerde çalışan nitelikli perso­nel için de belirli şartlar dahilinde ücret istisnası öngörülüyor.

İmalatçı-ihracatçılar için kurumlar vergisi oranı yüzde 9’a, yalnızca ihra­cat yapan şirketler için ise yüzde 14’e düşürülüyor. Mevcut uygulamada bu oran indirimli olarak yüzde 20 seviye­sindeydi.

Yurt dışından Türkiye’ye gelenlere vergi avantajı

Son üç yılda Türkiye’de vergi mü­kellefi olmayan kişilerin ülkeye gel­meleri halinde, yurt dışı kaynaklı ge­lirleri 20 yıl boyunca Türkiye’de ver­gilendirilmeyecek. Bu kişiler yalnızca Türkiye’de elde ettikleri gelirler üze­rinden vergilendirilecek. Ayrıca, vera­set ve intikal vergisi oranı da bu grup için yüzde 1 olarak uygulanacak.

Yurt dışında yerleşik kişi ve kurum­lara Türkiye’den verilen ve yurt dışın­da faydalanılan mimarlık, mühendis­lik, yazılım ve tasarım gibi hizmetler­den elde edilen kazançlara uygulanan yüzde 80’lik indirim yüzde 100’e çıka­rılıyor. Böylece bu gelirler tamamen vergiden istisna ediliyor.

Yurt dışında bulunan para, altın ve menkul kıymetlerin belirli bir süre içinde yüzde 2–3 oranında vergiyle Türkiye’ye getirilmesine imkân ta­nıyan yeni bir varlık barışı düzen­lemesi hazırlanıyor. Bu kapsamda beyan edilen varlıklar için vergi in­celemesi ve tarhiyat yapılmayacak.

Küresel ölçekte uzun süre­dir yaşanan ekonomik sıkıntılar ile ABD, İsrail ve İran arasındaki ge­rilimin yarattığı ekonomik etkiler dikkate alındığında, Türkiye’nin bu süreci fırsata çevirmeye çalışması yerinde bir yaklaşım olarak değer­lendirilebilir.

Özellikle, Dubai’den çekilen sermayenin İstanbul’a yön­lendirilmesi, benzer finans merkez­lerine güçlü bir alternatif oluşturul­ması ve “İstanbul’u yeni bir finans merkezi yapma” hedefi bu kapsam­da yorumlanabilir. Ancak, yurt için­deki vergi yükü dengelerinin bo­zulmaması da önem taşımaktadır. Sadece kurumlar vergisi mükel­leflerine yönelik bu tür avantajla­rın hayata geçirilmesi, gelir vergi­si mükelleflerinde de benzer bek­lentilerin oluşmasına yol açabilir. Ayrıca, bu düzenlemelerle vazgeçi­len vergi gelirlerinin, ilerleyen dö­nemde dolaylı vergiler yoluyla te­lafi edilip edilmeyeceği de ayrı bir tartışma konusudur.

Torba yasa tek­lifinin Türkiye Büyük Millet Mecli­si’ne sunulmasıyla birlikte, düzen­lemelerin yasalaşma sürecinde yeni maddelerin de eklenmesi bekleni­yor. Reel sektörün en önemli bek­lentisi ise; finansmana erişimin ko­laylaştırılması, KGF benzeri destek mekanizmalarının yeniden devreye alınması, istihdam desteği ve birik­miş vergi ile SGK borçları için gü­nün şartlarına uygun yeni bir yapı­landırma imkânının sağlanmasıdır. (Dünya)