Kira artışının sınırlandırılması Anayasa’ya aykırı
13 Haziran 2022 Pazartesi
Önce evlerin satış fiyatları yükseldi, sonra da kiraları. Enflasyon nedeni ile artan maliyetler. . .
Kira artışının sınırlandırılması Anayasa’ya aykırı
Kira artışının sınırlandırılması Anayasa’ya aykırı

Nedim Türkmen - (Sözcü)

Önce evlerin satış fiyatları yükseldi, sonra da kiraları. Enflasyon nedeni ile artan maliyetler satışa çıkartılan evlerin fiyatlarının yükselmesine neden oldu.

Müteahhitler, Toplu Konut İdaresi ve Emlak Konut ucuz konut üretmek yerine daha çok kâr elde ettikleri lüks konutlara yöneldiler. Öyle ki, İstanbul'da 1+1 evlerin fiyatı 5 milyondan başlıyor. 5 milyon liraya konut satın alan kişi bu konutu 3 bin liraya değil 15 bin liraya kiraya vermek istiyor. Ülkemizde şu anda ev arayan kiracılardan daha çok boş konut var. Boş konut sayısı 1.800.000. Üretilen konutlar lüks ve pahalı konutlar, kiralık ev arayanlar düşük gelir grubu dolayısıyla arz-talep dengesi kurulamıyor. Türkiye'de 44 milyon konut nitelikli taşınmaz olduğunu kiracılık oranının %44, ev sahipliği oranının da %56 seviyesinde olduğunu da belirteyim.

Kiraların yüksekliği konusu gündemi çok meşgul edince, iktidar hemen konuya el attı. Şaak diye konuyu çözdü!

ENFLASYONUN SORUMLUSU EV SAHİPLERİ DEĞİL

11 Haziran 2022 tarihli Resmi Gazete'de 7409 sayılı “Avukatlık Kanunu İle Türk Borçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kanunun 4. maddesi ile 6.098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'na aşağıdaki geçici 1. madde eklenmiştir.

“Konut kiraları bakımından bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih ila 1/7/2023 (bu tarih dahil) tarihleri arasında yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak kira bedeline ilişkin anlaşmalar, bir önceki kira yılına ait kira bedelinin yüzde yirmi beşini geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bir önceki kira yılının tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının yüzde 25'in altında kalması halinde değişim oranı geçerlidir. Bu kural, bir yıldan uzun süreli kira sözleşmelerinde de uygulanır. Bu oranları geçecek şekilde yapılan sözleşmeler, fazla miktar yönünden geçersizdir. Bu fıkra hükmü, 344'üncü maddenin ikinci fıkrası uyarınca hakim tarafından verilecek kararlar bakımından da uygulanır.”

Yukarıdaki düzenleme ile konut kiracıları enflasyondan etkileniyor ama işyeri kiracıları etkilenmiyor deniliyor. Ayrıca konut sahiplerinin de enflasyondan hiç etkilenmediği tespiti de mevcut.

Enflasyon ve ekonomik kriz nedeniyle kira artış oranlarında 2000 yılı için %25, 2001 yılı için %10 sınırı getirilmişti. Yasal düzenleme Anayasa Mahkemesi'ne taşındı. Anayasa Mahkemesi 2000 yılı için yapılan düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bulmadı. 2001 yılı için getirilen sınırlamayı aşağıdaki gerekçesiyle Anayasa'ya aykırı buldu ve iptal etti.

“4531 sayılı Yasa'nın gerekçesinde de belirtildiği gibi, ekonomi kurallarına göre hak ve adalete uygun, makul bir kira parasının saptanmasında kiracıların durumu ve tüketici fiyat endeksinin üstünde seyreden kira paralarındaki artışın diğer fiyatlar üzerindeki olumsuz etkileri gözetilerek taşınmaz mal kira bedellerinin kamu yararı amacıyla ve yasayla sınırlandırılmasının Anayasa ile çelişen bir yönü bulunmamaktadır. 

Ancak, 4531 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girdiği tarihte öngörülen fiyat artışlarına koşut olarak kiralarda 2001 yılı için kabul edilen %10 oranındaki artış, 2001 yılında yaşanan ekonomik kriz nedeniyle oluşan fiyat artışlarının çok altında kalmıştır. Böylece, kira bedellerine getirilen sınırlama, amacını aşarak kiracı ile kiralayan arasında bulunması gereken adil dengenin kiralayan aleyhine demokratik bir toplumda makul, kabul edilebilir olarak nitelendirilemeyecek biçimde bozulması sonucunu doğurmuştur. Bu durumda, itiraz konusu ibare ile mülkiyet hakkının özüne dokunacak biçimde yapılan ölçüsüz sınırlamanın demokratik toplum düzeninin gerekleriyle bağdaştığı ileri sürülemez.” (Anayasa Mahkemesi'nin 19.7.2001 tarih, Esas No:2001/303, Karar No:2001/333)

MÜLKİYET HAKKINA AÇIKÇA MÜDAHALE VAR, İPTAL KAÇINILMAZ

Alelacele yapılan bu yasal düzenleme, Anayasa'da koruma altına alınmış olan “mülkiyet hakkının” ölçüsüz bir şekilde ihlali nedeniyle açıkça Anayasa'ya aykırıdır.

Anayasa Mahkemesi'nin %10'luk sınırlamayı iptal ettiği 2001'de enflasyon toptan eşya fiyatlarında yüzde 88.6, tüketici fiyatlarında yüzde 68.5 idi. 2022 yılı Mayıs ayı itibarıyla yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 73.50, yurt içi üretici fiyatlarında ise yüzde 132.16'dır. TÜİK verilerine(!) göre bile bu kadar yüksek bir enflasyon oranı var iken, 2022 yılı için kira artış oranı olarak %25 gibi çok düşük bir oran belirlenmiştir. İktidar, kötü yönetimi ile rekorlar kıran enflasyonun kiracı üzerine bindirdiği yükü ev sahiplerine yıkmıştır. Ülkemizde ev sahiplerinin tamamının 50-100 evi yok. Bir evden elde ettikleri kira ile yaşamlarını sürdürmeye çalışan binlerce ev sahibi var.

Mülk sahipleri ve kiracılar pandemi döneminde sorunlarını büyük ölçüde karşılıklı anlayışla hakkaniyete uygun şekilde çözdüler. Bu yanlış ve Anayasa'ya aykırı düzenleme ile çift kontrat dönemi başlayacak, mevcut kiracılara tahliye davaları patlayacaktır. Gazetelerin 3. sayfalarında bundan sonra ev sahibi, kiracı kavgalarından diğer haberlere yer kalmayacaktır.
1- Ankara Sheraton Hotelde Düzenlenen Kahvaltılı Basın Toplantısının Ardından, Kartaloğlu Basın Mensupları Tarafından Yöneltilen Sorulara Yanıt Verdi.
REKLAM ALANI
İzmir SMMM Odasından Duyuru; Beyanname Sürelerinin Uzatılması Hakkında..
Konya S.M. Mali Müşavirler Odası Başkanı Abdil Erdal, şirketlerin fatura işlemlerinin dijitale taşındığını belirterek . . . .
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Kurban bayramı emekli ikramiyelerinin bayramdan önce 2-7 Temmuzda hesaplara yatırılacağını . . . .
Memur ve emeklinin 3.600 ek gösterge düzenlemesi için hazırlanan yasa teklifi af ve zam müjdeleriyle adeta mini seçim paketine dönüştürüldü.
Ülke olarak içinde bulunduğumuz konjonktür, toplumun tüm kesimlerini olduğu gibi maalesef biz mali müşavirleri de derinden etkilemektedir.
"3600 ek gösterge" ile "öğrenci affı" düzenlemesini de içeren ekonomiye ilişkin "torba" kanun teklifi, TBMM Başkanlığı'na sunuldu
Beyana dayanan vergilerde vergi ziyaı cezasını gerektiren fiilleri işleyen mükelleflerle bunların işlenişine iştirak eden diğer kişilerin kanuna . . .
Türk Lirası mevduatları cazip kılmak, birikimlerin Türk Lirası mevduat ve katılım hesaplarında tutulmasını sağlamak amacı ile stopaj . . .
Antalya SMMM Odası Başkanı Sacettin Hancıoğlu'nun Ağabeyi Selahattin Hancıoğlu Hakkın Rahmetine Kavuşmuştur.
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları - 11.06.2022 tarih ve 31863 sayılı Resmi Gazetede 7409 sayılı Avukatlık Kanunu İle Türk Borçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun yayımlanarak yürürlüğe girdi.
2022/Mayıs Ayı Sigorta Primi, Kdv İade Alacağından Mahsubu Suretiyle 27.07.2022 Tarihine Kadar Ödenebilecek
10 Eylül 1971 doğumluyum. 1 Kasım 1989 tarihinde sigortam başladı. 2021 Aralık ayına kadar aralıklarla çalıştım. . . . .
Uzun bir süredir sağlık çalışanları tarafından beklenen mali ve özlük haklarına ilişkin iyileştirmeler içeren Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve . . .
Evet, çok haklısınız, aslında bunun tam tersinin olması lazım. Ancak, ister inanın ister inanmayın şu an uygulamada böyle bir kaotik durum . . .
Konya S.M. Mali Müşavirler Odasında 24. Olağan Genel Kurulu ve Oda kurullarının seçimi 28-29 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirildi.
Şirketlerde sermaye artırımları bedelli ya da bedelsiz olarak yapılabilmektedir. Şirketlerin yeni hisse ihraç etmesi ve bu hisselerin nakit . . . .
Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, "2022 Ocak ayında çalışanlarımızın aylıklarına yüzde 30.95 artış yapılmıştı. Temmuz ayında . . . .