Kıdem tazminatının hak edilen son ücret üzerinden hesaplanması
07 Mayıs 2021 Cuma
1475 sayılı İş Kanunu’na göre kıdem tazminatına esas ücret hesabı son hak edilen ücret üzerinden hesaplanmaktadır.
Kıdem tazminatının hak edilen son ücret üzerinden hesaplanması
İŞ HUKUKU VE SOSYAL GÜVENLİK

Kıdem tazminatının hak edilen son ücret üzerinden hesaplanması

Resul KURT
info@resulkurt.com

1475 sayılı İş Kanunu’na göre kıdem tazminatına esas ücret hesabı son hak edilen ücret üzerinden hesaplanmaktadır. Parça başı, akort, götürü veya yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın hesabına esas tutulur. Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, tazminata esas ücret, işçinin işten ayrılma tarihi ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.

Kıdem tazminatı esas olarak işçinin iş akdinin sona erdirildiği tarihte elde edilen giydirilmiş ücret üzerinden tanımlanmaktadır. İhbar öneli tanınan fesihlerde ise ihbar süresi sonunda hak edilecek olan ücret dikkate alınmaktadır. Giydirilmiş ücret kavramı öğretide; brüt ücret üzerinden sigorta primi, vergi, sendika aidatı gibi kesintiler olmadan hak edilen ücret olarak kabul edilmektedir.

Kıdem tazminatı bir yıllık çalışma karşılığında 30 günlük ücret olarak tahakkuk ederken, bir yıla ulaşmayan ay ve günler için kıstelyevm usulü hesaplama gidilmektedir.

Çalışanın saatlik ücreti önce günlük karşılığı olan 7,5 saate götürülürken, bir yıllık karşılığı olarak 30 günlük ücret hakedişi ödenmektedir.

Feshin gerçekleştiği dönemde eksik günün bulunması veya ayın tamamında çalışmadan işten ayrılışın gerçekleşmesi bu durumu değiştirmeyecektir. Gün hesabına göre veya maktu ücrete göre ücrete hak kazanan çalışan için 30 günlük ücret tutarında kıdem tazminatı hak edişi oluşur.

Çalışanın ücretinin bir aydan fazla periyotlarla ödenmesi bu hesap yöntemini etkilememekte olup yine 30 günlük üzerinden hesaba gidilmesi gerekmektedir.

Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınan giydirilmiş ücret hak edilen son ücret olarak adlandırılmaktadır. İşçinin artış olan dönemde bir gün çalışması halinde dahi yeni ücret üzerinden kıdem tazminatı hak edişi oluşur. Bir sene içerisinde daha az oranda ücret ödenmesi ortalama hesabına gidileceği anlamına gelmeyecektir.

Örneğin bir işyerinde 10 senedir çalışan işçi, 1 Ocak tarihinde bir gün çalışmış olduğunda ve söz konusu işyerinde Ocak ücreti arttırılarak ödeniyorsa yeni ücret üzerinden çalışan 10 senelik kıdem tazminatına hak kazanır.

Son ücret kavramı çalışanın fiilen çalışması karşılığında hak ettiği son ücreti ifade eder. (Yargıtay 7. Hukuk Dairesi Esas No. 2015/2861, Karar No. 2015/1523 Tarihi:16.02.2015). Normal şartlar altında bahse konu yargı kararı ücretsiz izin düzenlemesine dayanılarak gündeme gelmiştir. Ancak içinden geçtiğimiz günlerde kısa çalışma uygulamasının süresi, pandemi ücretsiz izin süreci ile ilk defa karşılaşmamız nedeniyle bu karara ilişkin ihtiyatlı davranılması uygun olacaktır. Yazımızın devamında nedenleri aktarılmaya çalışılacaktır.

İşe iade davalarında ise 2018 sonrası davalar açısından çalışanın iş akdinin sona ermediğinden hareketle yoruma gidilmektedir. İlk fesih geçersiz kabul edildiğinden ve çalışanın işe başlatılmaması kararı yeni bir fesih kararı olarak değerlendirildiğinden, çalışanın işe başlatılmadığı tarihteki ücret üzerinden tüm kıdem süresinin hesaplanması gerekecektir.

Ücret kavramı İş Kanunu’nun 32’nci maddesine göre çalışana sağlanan para ve para ile ölçülebilen menfaatler olarak tanımlanmaktadır. İkramiye, prim, sosyal yardımlar (giyecek, eğitim, kira, internet, elektrik ve benzeri) kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaktadır. Aynı yardımlar ise yardımın parasal karşılığı tutarında kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmalıdır. Ancak bir işin ifası için işveren tarafından sağlanan kişisel koruyucu ekipman, işyerinde temin edilen sabun, havlu, iş ayakkabısı ve benzer nitelikteki yardımlar ücret mahiyetinde kabul edilmemektedir.

İşçiye yıl içinde bir defa yapılan veya tutarı değişen ödemelerin yapılması halinde ise hizmet süresine denk gelen bir günlük tutar karşılığında, ödemenin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerekmektedir. Örneğin bir çalışana yılda 4 kez ikramiye veriliyor ise son hak edilen ikramiyenin 90 güne bölünmesi sonucunda bulunan tutar, 30 güne götürülerek ikramiye kalemi kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmaktadır. Ancak yılda sadece bir kere ödenen bir ikramiyenin 360 (veya 365’e) bölünmesi sonucunda çıkan tutarın 30 günlük karşılığı kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmalıdır. (Dünya)
Sunumlar ;TÜRMOB Genel Başkan Yardımcısı İ.Hüseyin Yıldız ve YMM Sabahattin Gökmen'le Ayrıca Sorular ve Cevaplar
Bazı hukuk düzenlemeleri öngörülmeyen durumlar yaratabilir. Bu yazımda acil çözüm bekleyen üç ‘hukuksal feryat’a yer vereceğim:
İŞKUR tarafından önerilen işi haklı bir neden olmaksızın reddedenlerin işsizlik ödenekleri işi reddettikleri tarih itibarıyla,
Pandeminin 2020 Mart ayında hayatımıza girmesiyle iş dünyasının yaşayabileceği muhtemel olumsuzlukların hızla önüne . . . .
Yeni yapılandırma kanunu yasalaştı. Yeni versiyon kanun, esasen önceki kapsamlı yapılandırma kanunlarının bir benzeri.
Son dakika haberine göre İçişleri Bakanlığı 81 İl valiliğine "Baro Genel Kurulları" konulu ek genelge gönderdi. Buna göre;
Güncel Değişikliklerden sıcağı sıcağına haberdar olmak için ; Telefon numaranız veya E-mailiniz adresinizde herhangi bir değişiklik var ise;
Konu hakkında esnaflar başta olmak üzere mükellefleri uyaran DSMMMO Değişim Gurubu Başkanı Necdet Bardan, . .
Değerli Katılımcı; Bu anket formu, COVID-19’un muhasebe meslek mensuplarına etkisini incelemek için hazırlanmıştır.
9/6/2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile . . . .
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları (2021- 2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)
Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 7326 sayılı Kanun . . . .
Kamu alacaklarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin 7326 sayılı Kanun’la birçok konuda düzenleme yapıldı. . . .
1975 doğumlu bir bayanım. 1994 Ocak ayında işe girişim var. O zaman 105 günlük bir prim ödemem oldu. . . .
"Finansal Hesap Bilgilerinin Vergi Konularında Karşılıklı Olarak Otomatik Değişim Standardı Bilgilendirme Rehberi Güncellendi."
Geçtiğimiz günlerde Muhasebe Öğretim Üyeleri Bilim ve Dayanışma Vakfı (MÖDAV) Başkent Üniversitesi ile birlikte “COVID- 19 Sürecinin . . .
8/6/2021 tarihinden itibaren aynı Kararname uyarınca uygulanacak özel tüketim vergisi tutarları ekteki tabloda yer almaktadır. . . .
Kamuda memur olarak çalışan ve emekliliği hak etmiş bir kişinin memuriyetten herhangi bir şekilde çıkarılması/atılması . . . .
İktidar, Kasım 2020'de çıkardığı 7256 sayılı Kanun'un henüz mürekkebi kurumadan, 3 Haziran 2021'de yapılandırmanın . . .