İşletme Sahipleri Varlıklarını Kaybedebilir, Hapis Yatabilir
03 Ocak 2021 Pazar
Sermaye sahipleri varlıklarını arttırmak amacıyla kar elde etme güdüsü ile ticari, sınai ve zirai işletmeler kurmaktadırlar.
İşletme Sahipleri Varlıklarını Kaybedebilir, Hapis Yatabilir

İşletme Sahipleri Varlıklarını Kaybedebilir, Hapis Yatabilir

Öğr. Gör. Duran Erdem
S. M. Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi

Sermaye sahipleri varlıklarını arttırmak amacıyla kar elde etme güdüsü ile ticari, sınai ve zirai işletmeler kurmaktadırlar. Bu işletmeler bazen birkaç sermaye sahibinin bir araya gelmesi ile tüzel kişilik olarak, bazen de şahıs işletmesi olarak kurulur.

Hangi şekilde kurulursa kurulsunlar işletmelerin kuruluşları, işleyişleri Türk Ticaret Kanunu (TTK), Borç Kanunu (BK) ile vergi kanunları ile düzenlenmiştir.

Bir mal veya hizmeti üretmek, satmak üzere kurulan işletmeler zaman içinde kar elde ederek, borçlanarak veya sermaye artışı yaparak varlıklarının yapısını büyütürler. Öyle bir zaman gelir ki rekabet koşulları, vergi kanunu düzenlemeler, ulus ve uluslararası ekonomik koşulların olumsuzluklarına rağmen işletme, sektöründe en büyük işletme konumuna gelebilir.

Bu anlatımlara kadar bu faaliyetler olağan gelişmelerdir. Ancak an gelir ki sorunlar ortaya çıkmaya başlar. İşletme sahipleri, yöneticileri ekonomik faaliyetleri içerisinde üretime, pazarlamaya önem vererek daha çok mal ve hizmet üreterek, daha çok satış yaparak daha çok kar elde etmek isterler. Onlar için önemli olan kardır. Oysa unuttukları bir şey vardır. İşletme faaliyetlerine yön veren ‘’muhasebe’’ işletme için hayati öneme sahiptir. Yöneticiler, işletme sahipleri veya yatırımcılar işletmenin muhasebe verilerine bakarak kararlarına yön verirler. Bu kararların doğruluğu, verimliliği muhasebe belge ve kayıt düzeninin sağlıklı olmasına bağlıdır.

Belge kayıt sistemi sağlıklı değil ise sıkıntılar zaman içinde ortaya çıkmaya başlar. Bu olumsuzluklardan bir tanesi vergi incelemelerindeki ortaya çıkan sorunlardır. İşletmenin herhangi bir vergi incelemesinde altından kalkamayacağı cezai yatırımlara muhatap olabilir. 

Vergi ve sosyal güvenlik incelemeleri işletme faaliyetlerinin her aşamasında olabilir. Bu incelemeler, içinde bulunulan faaliyet döneminde olabileceği gibi faaliyet döneminin ileriki bir aşamasında da geçmişe dönük olabilir. Bu aşamada bazı süreler önem kazanır. Zaman aşımı süreleri olarak nitelendirilen bu süreler nelerdir?

Zaman aşımı süreleri Türk Ticaret Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve Sosyal Güvenlik Kanunu açısından farklı olarak düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu açısından zaman aşımı süresi içinde bulunan takvim yılından sonraki gelen aydan başlamak üzere 10 yıl, Vergi Usul Kanunu açısından 5 yıl, Sosyal Güvenlik Kanunu açısından 10 yıl olarak düzenlenmiştir.

Demek oluyor ki gelecek 10 yıl gibi uzun bir dönemin her aşamasında incelemelere muhatap olabiliriz.


Karşılaşılan sorunlar ve iddialar neler olabilir?

•    Halk arasında naylon fatura olarak nitelendirilen sahte muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge (SMİYB) kullanma, düzenleme iddialarına muhatap olabilir hapis cezası ile karşı karşıya kalabilirsiniz.

•    Düzenlenen belgelerin şekil şartlarından bir veya birkaçının eksik olduğu iddiası ile cezai yaptırımlara muhatap olabilirsiniz.

•    Muhasebeye konu olan belgelerin yasal defterlere intikalindeki eksiklikler, kayıt hatalarından dolayı cezai yaptırımlara muhatap olabilirsiniz.

•    Yasal defter ve belgelerin yetkililere ibrazı açısından cezalara muhatap olabilirsiniz.

•    Yasal defter ve belgelerin ticari anlaşmazlıklarda sahibi lehine delil teşkil etmesi durumunda kayıplarınız olabilir.

•    Yaptığınız personel ödemelerini ikinci bir kez ödemek durumunda kalabilir, hapis cezası ile karşılaşabilirsiniz.

•    Ödediğiniz vergileri ikinci bir kez faizi ve vergi cezası ile birlikte tekrar ödemek durumunda kalabilirsiniz.

Ticari faaliyette kullanılan muhasebeye konu olan belgelerin şekil şartları Vergi Usul Kanunu ve Ticaret Kanunu’nda düzenlenmiştir.

O halde nelere dikkat etmeliyiz?

•    Ticari bir alışverişin kanıtlanması açısından malın veya hizmetin ifasının kanıtlanması çok önemlidir. Kanıt ise belge ile olur. Mal veya hizmetin teslimini gösteren belgelerin başında sevk irsaliyesi, irsaliyeli fatura ve fatura gelir. Diğer şekil şartlarının yanında öncelikle teslim eden ve teslim alan imzalarının tam olması gerekir. Ticari işlemin geçerliliğinin kanıtlanması açısından ödemenin bankadan geçirilmesi önem arz eder. Bu iki şartın bir arada olması naylon fatura iddialarına karşı en azından savunma kuvvetini yükseltir. Kanıtlayamaz durumda olursak kaçakçılık suçu işlemiş durumunda oluruz ve Vergi Usul Kanunu (VUK) mad.359 b’ye göreen az 3 en fazla 5 yıl hapis cezası ile cezalandırılabiliriz.

•     Defter ve kayıtlarda hesap ve muhasebe hileleri yapılması, ilgisiz kişiler adına hesap açılması, kayıtları başka defterlerde izlenmesi, defter, kayıt ve belgeleri tahrif etme veya gizlenmesi durumunda (VUK) mad.359 a’ya göre en az 1 en fazla 3 yıl hapis cezası ile cezalandırılabiliriz.

•    Fatura ve fatura yerine geçen belgelerin verilmemesi, alınmaması ile diğer şekil ve usul hükümlerine uyulmaması halinde VUK mad. 353’ye 2021 yılı için 380 TL’den az olmamak üzere işleme konu olan bedelin % 10’u tutarında özel usulsüzlük cezası ile cezalandırılırız.

•    Belirlenen muhasebe standartlarına uymayanlara 9.000 TL tutarında özel usulsüzlük cezası ile cezalandırılırız.

•    İşyeri defter, kayıt ve belgelerinin Sosyal Güvenlik Kurumu teftiş yetkililerin ibraz edilememesi durumunda bilanço esasına göre defter tutan işletmelere 42.930 TL, diğer defterleri tutan işletmelere 21.465 TL tutarında idari para cezası ile cezalandırılırız.

•İzinsiz yabancı işçi çalıştırma cezası her bir yabancı işçi için 2020 yılı 10.812 TL dır. Her yıl bu ceza miktarı artırılır.

•    Muhasebeye konu olan belgelerin yasal defterlere işlenmemesi veya yasal deftere işlediğimiz halde ibraz edemememiz durumda indirim yaptığımız Katma Değer Vergileri ret olunmaktadır. İşletme faaliyetlerinin büyüklüğüne göre muhatap olunacak ilave vergi miktarı değişecektir. Örneğin, faaliyet döneminde 1.000.000 TL’lik alım yapan bir işletme kdv oranının % 18 olduğu varsayımı ile 180.000 TL’lik kdv indirimi kabul edilmeyecektir. Tahsil ettiğimiz kdv’lerden mahsup ettiğimiz 180.000 TL kdv’yi vergi aslı, gecikme zammı ve vergi ziyaı cezası ile birlikte ödemek durumunda kalabiliriz.

•    7.000 TL ve üzeri ödemelerin bankadan yapılması yasal bir zorunluluktur. Bu şartta uyulmaması durumunda işleme konu olan bedelin % 10’u tutarında vergi cezası ile cezalandırılırız.

•    Kira ödemelerinin bankadan yapılması zorunluluğu getirilmiş ve 268 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca bu şarta uyulmaması durumunda işleme konu olan bedelin % 5’i tutarında özel usulsüzlük cezası kesilir ve kesilen bu cezanın alt limiti uygulaması yapılır.

•    Ticari anlaşmalarda defter kayıtlarının sahibi lehine delil teşkil etmesi kapanış tasdikinin yapılması şartına bağlıdır. İşletme kullanmış olduğu yevmiye defterini içinde bulunduğu yıldan sonraki gelen 6 ay içinde notere kapanış tasdikini yaptırmış olması gerekmektedir.

•     5 kişi ve daha fazla işçi çalıştıran işletmeler çalıştırdıkları işçilerin ücret ödemelerini bankadan yapmak zorundadırlar. Uyulmaması halinde her bir işçi için ve her bir ödeme için ayrı ayrı cezaya çaptırılmaktadır.

•    Çalıştırdığınız işçilerle zaman içinde ihtilafa düşebilir, çalıştırdığınız işçiler ücretinin ödenmediğini, eksik ödendiğini, yıllık izinlerini kullanmadığını ileri sürebilir. Bütün bu olumsuz iddialara muhatap olmamak için çalıştırdığınız işçiler için iş sözleşmesi yapınız, özlük dosyası oluşturunuz, ücret ödemelerini bankadan yapınız, yıllık izin defterine imzasını alınız.

•Kişisel Verileri Koruma Kanunu (KVKK) çerçevesinde gerekli düzenlemelere uyulmaması halinde karşılaşılabilecek idari para cezası miktarları 5.000 TL den 1.000.000 TL arasındadır. Ayrıca 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılabilirsiniz.

•    Türk Ceza Kanunu açısından ücret bordrolarında düşük ücret gösterilmesi neticesinde işveren hapis cezası ile karşı karşıya kalabilir.

Vergi ve sosyal güvenlik cezalarının büyüklüğü dikkate alındığında bütün bu olumsuz durumlarla karşılaşmamak için işletmenizde belge kayıt düzenine gereken önemi vererek yetkili ve bilgili muhasebeciler ile çalışmanız, işletmenizin devamlılığı ve sizin hürriyetiniz için önem arzetmektedir.
Açış Konuşması; Ali Haydar Tunç (İSMMMO Başkan Yardımcısı), Moderatör ; Halim Bursalı (İSMMMO Y.K.Ü), Konuşmacılar ; Yalçın Sütütemiz-(İstanbul TESMER Eğitmeni) ve Mücahit Yılmaz - (İstanbul TESMER Eğitmeni "Yapılandırmada Dikkat Edilecek Hususlar ve İstihdam Teşvikleri"
Konya SMMM Odası Başkanı Abdil Erdal, yapılandırma kanunu kapsamında oda aidat . . .
Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, esnaf ve sanatkarlar ile gerçek kişi tacirlere yönelik gelir kaybı destek ödemelerine dün itibarıyla başladıklarını bildirdi.
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları (2021- 2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)
Geçen yazımda 2020 yılı emlâk vergisi değeri 5 milyon lirayı aşan konutların, 5.227.000 Lirayı aşan değeri üzerinden değerli konutlar vergisine
Uygulamada “naylon fatura” olarak bilinen sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme ve kullanma ülkemizin . . .
Değeri 5 milyon liranın üzerindeki konutların vergilendirilmesini öngören düzenlemede beyanname verme süresi 20 Şubat’ta dolacak . . . . .
Önce konuyu yine özetleyerek başlayalım. Bilindiği gibi 7194 sayılı Kanunla, Değerli Konutlar Vergisi (DKV) ihdas edildi.
Zorunlu Deprem Sigortası kapsamında, bir mesken için yapı tarzı ayrılmaksızın verilebilecek azami teminat tutarı 28 bin TL artırılarak 268 bin TL'ye yükseltildi.
Çoklu baro kararını içeren "Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Kanunu Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik"
MHP Konya Milletvekili Esin Kara ve MHP Konya İl Başkanı Remzi Karaarslan, Konya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasını ...
7 Aralık 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7194 sayılı Kanun ile hayatımıza giren vergilerden bir tanesi de . . . .
Gelir Vergisi Kanunu’nun mükerrer 20’nci maddesi uyarınca “Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle adlarına ilk defa gelir vergisi
Değerli Konut Vergisi ile ilgili olarak geçtiğimiz Cumartesi günü Gazetemizde yayınlanan yazıma çok sayıda okurumuz geri dönüş yaptı, . .
ASO Yuvarlak Masa Toplantısının konukları Motorlu Kara Taşıtları Tarım Aletleri ve Yedek Parça Sanayi ile Sanayi ve İnşaat Makinaları . . .
Milli Piyango'nun 10 yıl süreyle devredildiği Sisal-Şans Ortak Girişimi'nin ciroyu ilk yılda 3-5 kat artırma taahhüdünün altından “sanal kumar” gerçeği çıktı.
Bugüne kadar çok sayıda vergi yürürlüğe girdi, yürürlükten kaldırıldı, ancak hiçbirisi kamuoyunda bu kadar tartışılmadı. Evet, Değerli Konut Vergisinden bahsediyoruz.
7103 sayılı Kanun’da kadın hizmet erbabı adına verilecek kreş ve gündüz bakımevi hizmetine ilişkin gelir vergisi . . . .
18 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği (Seri No: 1)’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ Taslağı Hazırlandı.