İhracat bedellerinin yurda getirilmesine kolaylık
08 Kasım 2021 Pazartesi
Talha Apak
Bazı ülkelere yapılan ihracat işlemlerinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle beklenen değişiklik ve esneklikler yapıldı.
İhracat bedellerinin yurda getirilmesine kolaylık

Talha Apak
Yeminli Mali Müşavir (YMM) 
talha.apak@paradergi.oom.tr

Bazı ülkelere yapılan ihracat işlemlerinde yaşanan sıkıntılar nedeniyle beklenen değişiklik ve esneklikler yapıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülen çalışmalar neticesinde, TCMB genelgesi giincellenerek ihracat bedellerinin yurda getirilmesiyle ilgili bazı muafiyet ve kolaylıklar sağlandı.

TÜRK Parası Kıymetini Koruma Hakkımla (TPKK1I) 32 Sayılı Karara ilişkin 201-32/48 No.lu Tebliğe göre: Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedellerin, ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilmesi veya getirilmesinin zorunlu olduğu, bedellerin yurda getirilme süresinin fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günii geçemeyeceği açıklanmıştır.

Mevcut İhracat Genelgesinde; Iran, Suriye ve Lübnan'a yapılan ihracat işlemleriyle ilgili olarak bedelin yurda getirilmesinde istisna uygulanıyordu. Bu üç ülke dışındaki birçok ülkede de bankacılık sisteminde yaşanan sorunlar ve kambiyo rejimine göre ihracat bedellerinin zamanında yurda getirilememesi ve benzeri hususlar dikkatte alınarak. Hazine ve Maliye Bakanlığının 21/10/2021 tarih ve 650957 sayılı yazısı üzerine, Merkez BaııkaM’nın 26/10/2021 tarihli Genelgesiyle ihracatçılar lehine önemli değişiklikler yapıldı.

MUAFİYET TANINAN ÜLKE SAYISI ARTIRILDI

26/10/2021 tarihli TCMB İhracat Genelgesiyle: Iran, Suriye ve Lübnan’a yapılan ihracat işlemleriyle ilgili olarak bedellerin yurda getirilmesine muafiyet tanınmaktaydı. Yeni düzenleme ile muafiyet tanınan ülke listesi 29 olarak aşağıdaki gibi güncellendi.

Ayrıca Türk Silahlı Kuvvetleri’ni Güçlendirme Vakfı şirketleri tarafından yapılan ihracat işlemleri muafiyet kapsamına alındı.

1

Afganistan

11

Gine

21

Njjerya

Senegal

2

Angola

12

Iran

22

3

Belarus

13

Kamerun

23

Somali

4

Benin

14

Kenya

24

Sudan

5

Cibuti

15

Kırgızistan

25

Suriye

6

Etiyopya

16

Kuzey Kore

26

S. Arabistan

7

Fildişi Sahili

17

Küba

27

Tacikistan

8

Filistin

18

Liberya

28

Tanzanya

9

Gabon

19

Lübnan

29

Venezuela

10

Gana

20

Moldova



TCMB Genelgesiyle; hizmet ihracatı, transit ticaret, Türkiye'de ikamet etmeyenlere özel fatura ile yapılan satış, Türkiye'de ikamet etmeyenlere KDV hesaplanarak yapılan satış, mikro ihracat ve serbest bölge işlem formu kapsamında gerçekleştirilen 5 bin ABD Doları veya karşılığı döviz ya da Türk Lirası nı geçmeyen tutardaki ihracat işlemlerinde bedellerin tamamının tasarrufu serbest bırakılmıştı. Yeni düzenleme ile Azerbaycan, Cezayir, Fas,

Kazakistan, Mısır, Özbekistan. Tunus. Türkmenistan. Ukrayna ve Yemen ile yapılan ihracat işlemlerinde bedellerin yüzde 50'sinin tasarrufu serbest bırakıldı.

Ayrıca, ilgili Genelgeyle ihracatçılar lehine aşağıdaki iki önemli düzenleme de yapıldı.

Peşin ihracata (dövize) ek süre tanındı: Peşin bedel karşılığı ihracatın 24 ay içerisinde yapılması zorunludur. Ancak, 24 ay içerisinde ihracat yapılamayacağının anlaşılması halinde belirtilen süre dolmadan ihracatçı tarafından peşin bedelin transfer edildiği/ getirildiği bankaya mücbir sebep/haklı durum hallerinde banka tarafından ihracatçıya en fazla 1 yıla kadar ek süre verilebilir. Banka tarafından verilen toplam 1 yıllık ek sürenin sonunda mücbir sebep/ haklı durum devamının belgelenmesi halinde ihracatçı hakkında Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karar verilir.

İhracat hesabının kapatılması maddesine ekleme yapıldı: Yürürlükteki İhracat Rejimi ve Finansal Kiralama (Leasing) Mevzuatı çerçevesinde kiralama yoluyla yapılan ihracatta; sözleşme sürelerinin 180 günden fazla olması ve ISO gün sonunda sözleşmenin vadesi gelmemiş borçlan da içermesi, aylık kira ücreti toplamının 15 bin ABD Doları veya karşılığı döviz ya da Türk Lirasını geçmemesi halinde kiralananın toplam değeri göz önüne alınmaksızın ihracat hesabı doğrudan bankalarca veya ihtarname süresi ile ek süreler içinde kalınması koşuluyla Vergi Daireleri tarafından terkin edilerek kapatılır.

Görüldüğü gibi, ihracatçılara! bazı ülkelere yapmış oldukları ihracat bedellerinin mevzuatta göre yurda getirilmesi hususunda ciddi sorunlar yaşanıyordu. İlgili ülkelerdeki bankacılık sisteminde yaşanan sorunlar nedeniyle çoğu ihracatçı, ihracat bedellerini elden teslim alıyor veya Türkiye’de değişik yollardan teslim alıyordu. Dolayısıyla kambiyo dosyalarının mevzuata uygun kapatılmaması sonucu çeşitli cezalarla karşılanabiliyordu. Yeni düzenlemeyle, istisna uygulanan üç ülke sayısı genişletilerek 29’a çıkarılmış, 10 ülkeye yapılan ihracatlarda ise yüzde 50 tasarruf yetkisi tanınmış bulunuyor.

İhracatçılar lehine yapılan bu önemli ve olumlu düzenlemenin uygulama esaslarının, bazı tereddütleri gidermek amacıyla ilave bir genelgeyle daha geniş bir açıklamaya ihtiyaç bulunuyor, örneğin; muafiyet tanınan ülkelere yapılan ihracat bedellerinin kambiyo mevzuatına göre getirilme zorunluluğun kalkması, bu ihracat bedellerinin hiç yurda getirilmeyeceği veya ihracatçı tarafından bu genelgeyle defter kayıtlarında hemen çıkarılacağı anlamına geliyor mu? Gibi soruların cevabı henüz netleşmiş bulunmuyor.
Oturum Başkanı H. İbrahim AKTAN (Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı) Konuşmacılar : Ali Demireller - (İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları KDV-ÖTV Grup Müdürü), Hüseyin Fevzi Saltık - (Yeminli Mali Müşavir)
(7 Kredili) KGK Bağımsız Denetçilik Zorunlu Eğitim Kapsamında "Etik Kurallar" Dr YMM Masum Türker'in Sunumlarıyla
4 Aralık Cumartesi günü meslektaşlarımızla beraber güzel bir Bursa gezisine çıkıyoruz. Bizlerle güzel anılar biriktirmek isteyen tüm dostlarımızı bekliyoruz.
Dönem Sonu İşlemleri Özellik Arz Eden Konular ve Tüm Yönleriyle E-Deftere Geçiş Süreci Konulu Eğitim Seminerine Davetlisiniz.
Doç. Dr. Serdar Kuzu' nun Sunumlarıyla 7 Kredili; "KGK Bağımsız Denetçilik Zorunlu Eğitim Kapsamında Finans" Konulu Eğitim Semineri