Enflasyon Muhasebesi Nedir? Hangi Haller de Uygulanır?
07 Ocak 2022 Cuma
Daha önce enflasyon muhasebesi yapmamış ve ne olduğunu merak eden meslektaşlarımız . . .
Enflasyon Muhasebesi Nedir? Hangi Haller de Uygulanır?
Enflasyon Muhasebesi Nedir? Hangi Haller de Uygulanır?

Vedat Gökce - SMMM

Değerli meslektaşlarım ve kıymetli okuyucular;

Daha önce enflasyon muhasebesi yapmamış ve ne olduğunu merak eden meslektaşlarımız ve okuyucularımız için kısaca enflasyon muhasebesinin ne olduğu ve neden yapıldığına değineyim.

Enflasyon muhasebesi; 17.12.2003 Tarihli ve 5024 sayılı VUK, GV, KV Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile hayatımıza girmiş, 31.12.2003 Mali Tablolarının düzeltilmesi ve düzeltilen mali tabloların 01.01.2004 Mali Açılış tablolarına yansıtılarak düzeltme işlemleri tamamlanmıştır.

Burada kilit tarih artık 01.01.2004 tarihi olmuştur. Çünkü bu tarihten sonra artık enflasyon düzeltmesi hiç yapılmamıştır. Bu durum şu anlama geliyor. Gündemde olan enflasyon muhasebesi ile ilgili tebliğ yayımlandığında bizim 2004 yılı öncesi aktifimizde yer alan ve parasal olmayan kalemler için enflasyon düzeltmesi katsayı uygulaması 01.01.2004 tarihinden itibaren olacaktır. 

Enflasyon muhasebesi hangi koşullarda yapılır, birazda buna değinelim. Kanun da geçen ifade aynen şudur; “Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri fiyat endeksindeki artışın, içinde bulunulan dönem dahil son üç hesap döneminde %100'den ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan fazla olması halinde malî tablolarını enflasyon düzeltmesine tâbi tutarlar. Enflasyon düzeltmesi uygulaması, her iki şartın birlikte gerçekleşmemesi halinde sona erer.”
Kanun metninde anlaşılacağı üzere her iki şartın birlikte gerçekleşmesi halinde enflasyon muhasebesi uygulanır demektedir.  Geldiğimiz bu süreçte eğer bir erteleme olmazsa enflasyon muhasebesinin yapılması kaçınılmaz olmuştur.

Kimler Enflasyon Düzeltmesi Yapmalıdır;

-Kazançları Bilanço Esasına göre tespit edilen tüm Gelir Vergisi ve Kurumlar Vergisi Mükellefleri enflasyon düzeltmesi yapmak zorundadır.

-Kazançları İşletme Esasına göre tespit edilen ticari ve zirai kazanç sahipleri ile serbest meslek erbabı enflasyon düzeltmesi yapmazlar. Ancak amortismana tabi iktisadi kıymetleri varsa, sadece bunlar için tebliğe göre düzeltilmiş tutarlar üzerinden amortismana tabi tutabilirler.

Bilançoda Düzeltme İşlemine Tabi Tutulacak Kıymetler;

1-Parasal Kıymetler: Ulusal para değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı kalan ancak satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen kıymetler.

2-Parasal Olmayan Kıymetler: Ulusal para değerindeki değişmelere rağmen satın alma güçleri değişmeyen kıymetler.

Yapılacak Muhasebe Kayıtları;

Enflasyon düzeltmeleri, ilgili kıymetlere ait enflasyon fark hesaplarına ve enflasyon düzeltme hesabına kaydedilir. Enflasyon fark hesapları, parasal olmayan kıymetlerin düzeltme işlemi sonrası değeri ile düzeltme öncesi değeri arasındaki farklarının kaydedildiği tali hesaplardır ve enflasyon düzeltme hesabı ile karşılıklı olarak çalışırlar. Enflasyon düzeltme hesabı ise parasal olmayan kıymetlerin düzeltilmesi sonucu oluşan farkların kaydedildiği hesabı ifade eder. Parasal olmayan varlıkların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu oluşan farklar bu hesabın alacağına, parasal olmayan kaynakların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu oluşan farklar ise borcuna kaydedilir. 31/12/2021 tarihli bilançonun düzeltilmesi neticesinde, enflasyon düzeltme hesabının bakiyesi geçmiş yıl kar/zarar hesabına aktarılmak suretiyle hesap kapatılır.

Bir hususa değinmeden geçemeyeceğim, 2003-2004 yılarında enflasyon düzeltmesi yapıldığında özellikle “cep telefonu, bilgisayar” gibi teknolojik yıpranmaya maruz kalan ve değer kaybına uğrayan sabit kıymetlerin bu yıpranmaları göz önüne alınmadığından aslında maddi değeri yok sayılan sabit kıymetler için değerleme sonucu piyasa değerlerinin üzerinde fiyatlar oluşmuş ve bu değerler bilanço kalemlerine yansıtılmıştı. Umarım bu yıl yapılacak olan enflasyon muhasebesinde bu işlemler göz önüne alınarak hesaplama katsayıları oluşturulur.

Son söz; Enflasyon muhasebesi, hiçbir şekilde ödenecek vergi kalemini etkilemez. Yapılan düzeltmeler sadece bilanço kalemlerinin düzeltilmesine ilişkindir. Dönem vergileri hesaplanırken enflasyon düzeltmesi yapılmadan önce hesaplanır. Kar/Zarar hesapları bilançoya aktarılır. Daha sonra düzeltme işlemleri yapılır. Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan kar/zarar geçici hesaplarda tutularak vergilemeye dahil edilmez.

Faydalı olması temennisiyle, hayırlı işler ve bol kazançlar dilerim. 
1- Ankara Sheraton Hotelde Düzenlenen Kahvaltılı Basın Toplantısının Ardından, Kartaloğlu Basın Mensupları Tarafından Yöneltilen Sorulara Yanıt Verdi.
REKLAM ALANI
Varlık Barışı, yurt dışındaki varlıkların bankalara bildirim yapılarak Türkiye'ye getirilmesi, yurt içi kayıt dışı varlıkların ise vergi dairelerine
Geçtiğimiz günlerde Gazetemizde yayınlanan ve benim de yazılarını zevkle takip ettiğim Sayın Abdullah Tolu’nun, “Dernek Aidatını Gider . . .
Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 257’nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinde Hazine ve Maliye Bakanlığı’na mükelleflere . . .
1.Gün: Mardin – Kırklar Kilisesi – Mardin Müzesi – Kasımiye Medresesi – Abbaralar – Deyr-ül Zafaran Manastırı
Birkaç haftadır yazdığım makalelerde, vergi uygulamalarında yaygın olarak gündeme gelen tartışmalı temel konuları, yargı kararları üzerinden . . .
Gelir İdaresi Başkanlığı, 7417 sayılı yasada yer alan Varlık Barışı uygulamasının işleyişine açıklık
Bu yazımda TÜRMOB tarafından yeni yayınlanmış bulunan bir Mali Mevzuat Yorum - Uygulama Sirküleri’ne değinmek istiyorum
7338 sayılı Vergi Usul Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 18. maddesi ile Vergi Usul Kanunu’nun 140/2. . . . .
Değeli Okurlar, bir süredir tatilde olmam nedeniyle yazılarıma ara vermiştim. Verginin gündemi tatil yapmadığından bu arada birçok yasal ve . . .
Türkiye'de şirket sahibiyim ve Bağ-Kur primi ödemekteyim. Yaklaşık 6 ay önce temelli olarak Avusturya'ya taşındım ancak ne yapacağımı . . .
Köşemde, İstanbul Finans Merkezi (İFM) Yasa Teklifi Meclis'e sunulduğunda, “İstanbul Dubai'ye rakip olabilir” başlıklı yazımı okumuştunuz
Cenazesi 8 Ağustos 2022 Pazartesi günü saat 11.00'de Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsünde yapılacak törenin ardından
Son 2,5 yıldır hayatımızı alt üst eden COVID-19’da tam her şey yoluna girdi denirken bir anda vaka sayıları artmaya başladı. . . . .
Bu köşeyi izleyenler fark etmiştir, farklı görüşlerin olduğu, farklı yorumların yapıldığı konular ilgimi çekiyor. Vergi mevzuatı zaten bu tür . . . .
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu ile halka açık olmayan sermaye şirketlerine de, halka açık şirketlerde olduğu gibi, yıl dolmadan önce . . . .
TÜRMOB tarafından 22 Haziran 2022 günü Ankara Sheraton Hotel’de Düzenlenen Kahvaltılı Basın Toplantısında TÜRMOB Genel Başkanı Emre Kartaloğlu;
Köşemde, Anayasa Mahkemesi'nin iadesi talep edilen vergilere ilişkin açılan vergi davalarında %50 teminat alınmadan yürütmenin . . . . .