Enflasyon Düzeltmesi Yıllık ve Vergisiz
Olmalıdır.
Mersin Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası
Kurulu Başkanı Emin Levent Türkili
Enflasyon düzeltmesi, enflasyonist etkiler ve paranın satın alma gücündeki değişmeler nedeniyle gerçek durumu ifade etmeyen mali tabloların, gerçek durumu ifade eder hale gelmesi amacıyla enflasyonist etkilerden arındırılarak düzeltme işlemine tabi tutulmasıdır.
Diğer bir ifade ile mali tablonun ait olduğu tarihteki satın alma gücü cinsinden hesaplanmasıdır.
Yüksek enflasyonlu bir ekonomide, faaliyet sonuçlarının ve finansal durumun enflasyon düzeltmesi yapılmaksızın yerel para biriminde raporlanması anlamsızdır.
Mali tabloların satın alma gücü cinsinden hesaplanarak doğru ve güvenilir bilgiler vermesi amacıyla enflasyon düzeltmesi yapmak mali tablo kullanıcılarının (Yatırımcılar, Borç verenler, tedarikçiler, kamu, vd, sgk ve diğerleri) doğru karar vermeleri için zorunludur.
1. ENFLASYON DÜZELTMESİ SONUCU OLUŞAN KAR VERGİLENDİRİLMEMELİ, ZARAR İSE ZARAR OLARAK KABUL EDİLMEMELİDİR
*Doğmamış Kar nedeniyle Vergi Yükü Artışı*: Enflasyon düzeltmesi sonrası varlıkların artışından kaynaklı kar nedeniyle, şirketler daha yüksek vergi ödemek zorunda kalabilecektir. Herhangi bir alım-satım olmadan düzeltme nedeniyle gerçekte doğmamış kar üzerinden vergi hesaplanması hakkaniyetli olmayacaktır.
Yüksek enflasyon nedeniyle işletmeler faaliyetini özsermayeleri ile yürütemez hale gelmiş ve yabancı kaynaklara ihtiyaç duymaktadır. Bu durumda varlıklarını, borç ile karşılayan işletmelerin çoğu 2024 ve müteakip yıllarda geçici vergi dönemlerinde mali tablolarını enflasyon düzeltmesine tabi tutması sonucu kar etkisi yaratacak ve bu kar üzerinden vergi hesaplanacaktır.
Enflasyon düzeltmesi sonucu, İşletmelerin henüz elde etmediği düzeltme nedeniyle kazançlarından talep edilen bir vergi olması, yüksek enflasyon nedeniyle dar boğaza düşen işletmelere ciddi bir vergi yükü oluşturmaktadır.
Ülkemizdeki Yüksek enflasyon nedeniyle satın alma gücünü fazlasıyla kaybeden işletmeler faaliyetini yürütemez halde iken, birde enflasyondan kaynaklanan Vergi etkisi nedeniyle bir çok işletme faaliyetine son vermek veya iflas etmek zorunda kalacaktır.
Enflasyon düzeltmesi mali tabloların bulunduğu dönemdeki satın alma gücüne göre yılda bir kez hesaplanması gereklidir. Ancak Enflasyon düzeltmesi sonucu oluşan kar üzerinden vergi hesaplanmamalı, zarar oluşması halinde ise zarar olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.
2. GEÇİCİ VERGİ DÖNEMLERİNDE ENFLASYON DÜZELTMESİ UYGULANMASI HALİNDE OLASI RİSKLER
*Kârlılıkta Dalgalanma Riski*: Enflasyon düzeltmesi yılda 1 kez hesap dönemi sonunda oluşacak mali tablolara uygulanmalıdır. Normal Hesap dönemi 1 ocak – 31 aralık mali tabloları bir bütün olup, geçici vergi dönemlerinde Enflasyon düzeltmesi, şirketin kârlılığında ani ve beklenmedik değişikliklere neden olabilir. Bu, yatırımcılar ve paydaşlar için belirsizlik yaratabilir.
*Finansal Planlama Zorlukları*: Geçici vergi dönemlerinde enflasyon düzeltmesi uygulanması durumunda Şirketlerin finansal planlama ve bütçeleme süreçlerini karmaşık hale getirebilir. Enflasyon düzeltmesi sonrası geçici vergi dönemleri arasında karlılıktaki ani dalgalanma mali tabloların öngörülebilirliğini azaltabilir.
*Maliyet ve İş Yükü Artışı*: Geçici Vergi Dönemlerinde Enflasyon düzeltmesi yapmak, İşgücünün maliyetinin yüksek olduğu bu dönemlerde ek maliyetler ve iş yükü gerektirir. Muhasebe ve finans departmanlarının bu işlemleri yapabilmesi için ekstra kaynaklar ayrılması gerekebilir.
*Raporlama Karmaşıklığı*: Geçici Vergi Dönemlerinde Enflasyon düzeltmesi yapmak, Yıl içerisinde birden fazla düzeltme yapıldığı takdirde karlılıktaki dalgalanma nedeniyle, Enflasyon düzeltmesi sonrası finansal raporlamada karmaşıklık artabilir. Bu durum, finansal analizlerin ve karşılaştırmaların zorlaşmasına ve kargaşaya neden olabilir.
SONUÇ OLARAK ÖNERİLERİMİZ;
Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Mali Tabloların Güvenilirliği Ve Gerçeği Yansıtması İçin Enflasyon Düzeltmesi Zorunludur. Ancak Hesap Dönemi Sonunda Yılda 1 Kez Uygulanmalı Ve Düzeltme Sonrası Oluşan Kar Vergilendirilmemeli, Zarar oluşması halinde İse, Zarar Olarak Kabul Edilmemelidir.