Asgari ücret, sigorta primleri alt ve üst sınırları
04 Ocak 2022 Salı
23 Aralık 2021 tarihli DÜNYA gazetesinde yayımlanan yazımızda da belirtildiği üzere; . . . .
Asgari ücret, sigorta primleri alt ve üst sınırları
VERGİNİN GÜNDEMİ

Asgari ücret, sigorta primleri alt ve üst sınırları

Akif AKARCA / Dr.Mehmet ŞAFAK
akif.akarca@alfaymm.com

23 Aralık 2021 tarihli DÜNYA gazetesinde yayımlanan yazımızda da belirtildiği üzere; 17 Aralık 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı uyarınca; milli seviyede tek asgari ücretin belirlenmesine karar verilmiş olup, 01.01.2022 –31.12.2022 tarihleri arasında milli seviyede tüm çalışanlar için aynı olarak uygulanmak üzere, işçinin bir günlük normal çalışma karşılığı asgari ücretinin (166,80) yüzaltmışaltı lira seksen kuruş olmasına karar verilmiştir. Buna göre; asgari ücretin aylık brüt tutarı da 5.004 TL olmaktadır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 82. maddesinde günlük kazanç sınırları tanımlanmış ve “5510 Sayılı Kanun gereğince alınacak prim ve verilecek ödeneklerin hesabına esas tutulan günlük kazancın alt sınırının, asgari ücretin otuzda biri, üst sınırının ise günlük kazanç alt sınırının 7,5 katı olacağı” hüküm altına alınmıştır.

Buna göre; 01.01.2022 – 31.12.2022 tarihleri arasında uygulanacak olan Sigorta Prim taban ve tavan tutarları şöyle olacaktır: 

01.01.2021 – 31.12.2021

Günlük

Aylık

Taban Tutarı

166,80 TL

5.004,00 TL

Tavan Tutarı

1.251,00 TL

37.530,00 TL


3308 sayılı Kanun ’un 25. maddesi uyarınca, aday çırak, çırak ve işletmelerde meslek eğitimi gören,  staj veya tamamlayıcı eğitime devam eden öğrencilere ödenecek ücret ve bu ücretlerdeki artışlar; aday çırak veya çırağın velisi veya vasisi veya kişi reşit ise kendisi; öğrenciler için okul müdürlüğü ile işyeri sahibi arasında bakanlıkça belirlenen esaslara göre düzenlenecek sözleşme ile tespit edilir. Ancak, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30’undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15’inden, aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30’undan aşağı ücret ödenemez.

Aday çırak, çırak ve öğrencilere ödenecek ücretler her türlü vergiden müstesnadır.

Aday çırak, çıraklar, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim okul ve kurumlarında okumakta iken staja, tamamlayıcı eğitime veya alan eğitimine tabi tutulan öğrencilerin sigorta primleri asgari ücretin yüzde ellisi üzerinden, Bakanlık ile mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumlarının bağlı olduğu üniversitelerin bütçesine konulan ödenekten karşılanır.

25 Aralık 2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7349 sayılı “Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”da yer alan düzenlemelerde asgari ücretin gelir vergisinden ve damga vergisinden istisna edilmesine ilişkin maddeler yer almıştır. Keza, bu düzenlemelerde asgari ücretin üzerinde gelir elde eden ücretlilerde de asgari ücret tutarı kadarlık gelir üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi alınmaması benimsenmiştir. Bu düzenlemelere bağlı olarak, ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde asgari ücretin aylık brüt tutarının yüzde 85’i gelir vergisinden istisna edildiğinden, dolayısıyla asgari ücret üzerinden gelir vergisi olmayacağından, uygulama alanı kalmayan asgari geçim indirimi düzenlemesi yürürlükten kaldırılmıştır.

Anılan düzenlemeler uyarınca asgari ücretin aylık net tutarları şu şekilde olmaktadır: 

Asgari ücret kesintileri ve net tutar

 

Asgari ücrette işveren katkısı

 

 

TL

TL

 

 

 

 

Brüt Tutar

5004,00

Sigorta Primi İşveren Payı (% 20,5)*

 1.025,82  

 
 

Sigorta Primi İşçi Payı (% 14)

700,56

İşsizlik Sig. İşveren Payı (% 2)

    100,08  

 
 

İşsizlik Sig. İşçi Payı (% 1)

50,04

 

 

 

Kesintiler Toplamı

750,60

 

 

 

Net Ödenecek Tutar*

4253,40

Toplam


 Bir asgari ücretlinin işverene maliyeti ise 2022 yılı boyunca, aylık 6.129,90 TL olmaktadır. Şöyle ki; 

Asgari Ücretlinin İşverene Maliyeti

      TL

Brüt Ücret

5.004,00

İşveren Sigorta ve İşsizlik Primleri

1.125,90

Toplam Maliyet(*)

6.129,90


 (*)Ancak, aylık prim ve hizmet belgelerini Sosyal Güvenlik Kurumu’na düzenli olarak verip, primlerini de düzenli olarak ödeyen ve borcu olmayan işverenler 5 puanlık sigorta primi indiriminden yararlanabilecek (dolayısı ile işveren sigorta primleri %20,5 yerine %15,5 olarak uygulanacak) olup, söz konusu indirim dikkate alındığında, asgari ücretin işverene maliyeti aylık 5.879,70 TL olacaktır.

Öte yandan, asgari ücrete isabet eden tutar vergi dışı bırakıldığı için, bir asgari ücretlinin sigorta, şahıs sigortası, sendika aidatı, engellilik indirimi gibi indirimlerden yararlanması söz konusu olmayacaktır. Ancak, asgari ücreti aşan ücret geliri elde edenlerde, varsa, engellilik indirimi, sendika aidatı vb. indirimler yapılabilecektir.

Asgari ücretin üzerinde olan ücretlerde gelir vergisi istisnasının uygulanması
7349 sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanunu’nun ücretlerde istisnaları düzenleyen 23’üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen 18. Nolu bend hükmü şöyledir:

“Hizmet erbabının, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu pirimi ve işsizlik sigorta pirimi düşüldükten sonra kalan tutarına isabet eden ücretleri (Şu kadar ki, istisnayı aşan ücret gelirinin vergilendirilmesinde verginin hesaplanacağı gelir dilim tutarları ve oranları, istisna kapsamındaki tutarlar da dikkate alınarak belirlenir. Ödenecek vergi tutarı, bu suretle bulunan vergi tutarının içinde istisna tutara isabet eden kısım düşülmek suretiyle hesaplanır. İstisna nedeniyle alınmayacak olan vergi ilgili ayda aylık asgari ücret üzerinden hesaplanması gereken vergiyi aşamaz. Birden fazla işverenden ücret alanlarda bu istisna sadece en yüksek olan ücrete uygulanır.”

Anılan madde hükmü ile; hizmet erbabına ödenen ücretlerin, ilgili ayda geçerli olan brüt asgari ücretten işçi sigorta primi ve işsizlik sigorta primi düşüldükten sonra kalan kısmı gelir vergisinden istisna edilmekte, ücret gelirinin asgari ücrete isabet eden kısmı üzerinden gelir vergisi alınmaması sağlanmaktadır.

Asgari ücret üzerindeki ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde; istisna kapsamındaki tutar dâhil, kümülatif vergi matrahının tabi olduğu vergi dilimi ve oranlarına göre vergileme yapılacaktır. Diğer bir ifadeyle, istisna tutarını aşan ücret gelirlerinin vergilendirilmesinde, uygulanacak gelir vergisi dilimi ve oranının ilgili ay ve önceki aylardaki istisna tutarlarının da eklenmesi suretiyle belirlenmesi ve verginin bu şekilde belirlenen kümülatif tutarın tabi olduğu vergi dilimleri ve oranları dikkate alınarak hesaplanması öngörülmektedir. Bu sayede, asgari ücret tutarına ilişkin istisnadan tüm ücretlilerin asgari ücretlilerin yararlandığı istisna tutarını aşmayacak şekilde yararlanmaları sağlanmaktadır.

Örneğin; brüt aylığı 10 bin lira olan ücretlinin ilk ay brüt ücretinden önce işçiye ait sigorta primi (10.000 x % 14=1.400 TL) ve işsizlik sigorta primi (10.000 x % 1= 100 TL) düşülecek ve bu şekilde hesaplanan 8.500 lira üzerinden (8.500 x % 15=) 1.275 TL gelir vergisi hesaplanacaktır (2022 yılında uygulanacak Gelir Vergisi tarifesine göre ilk dilim olan 32.000 TL’ye kadar yüzde 15 vergi, 32.000TL ile 70.000 TL arasındaki tutarlar için % 20 vergi söz konusudur). Asgari ücrete isabet eden aylık gelir vergisi tutarı olan ( 4.253,40 x % 15=) 638,01 TL, hesaplanmış olan 1.275 liradan düşülerek ödenecek gelir vergisi (1.275 – 638,01=) 636,99 TL olarak bulunacaktır. İkinci ay kümülatif brüt ücret (10.000+10.000=) 20.000 TL olacak, bu tutardan, önceki ve cari aya ilişkin işçiye ait sigorta ve işsizlik sigortası primi tutarı olan (1.500 + 1.500=) 3.000 TL düşüldüğünde, kümülatif vergi matrahı tutarı olan 17.000 TL bulunacaktır. Başka bir deyişle; ilk aya ait olan matrah 8.500 TL ile ikinci aya ait olan matrah 8.500 TL matrah toplanarak bulunacak kümülatif tutar 17.000 TL olacaktır. Gelir Vergisi Tarifesindeki dilimlere göre vergi oranı belirlenirken bu şekilde hesaplanan kümülatif tutarlar dikkate alınacaktır. İkinci ayda üzerinden gelir vergisi hesaplanacak tutar ise (8.500 x % 15=) 1.275 TL olarak bulunacak ve bu tutardan asgari ücrete isabet eden aylık 638,01 TL düşülerek ödenecek gelir vergisi (1.275- 638,01=) 636,99 TL olarak bulunacaktır. Hesaplama takip eden aylarda da bu şekilde devam edecektir. (Not: 2022 Ağustos ayından itibaren asgari ücretin vergi hesabına esas olan tutar toplamı % 15 orana tabi ilk gelir dilimi olan 32.000 TL’yi aşacak olup, aşan kısım % 20’lik gelir dilimine girecektir. Kanımızca, aşan kısım üzerinden aylık asgari ücrete isabet eden gelir vergisi bulunurken bu oran da dikkate alınarak hesaplanan vergi tutarı indirim konusu yapılmalıdır. Bu çerçevede asgari ücrete tekabül eden gelir vergisi tutarı 2022 yılının ilk 7 ayında aylık 638,01 TL, 8.ayda 739,37 TL ve 9.aydan itibaren yılsonuna kadarlık 4 ayda aylık 850,68 TL olup, kanımızca, bu tutarların hesaplamada indirim konusu yapılması gerekir.)  Böylece, asgari ücretli ne kadar vergi istinasından yararlanıyorsa, tüm ücretliler aynı tutarda vergi istisnasından yararlanmış olacaktır.

Asgari ücretin üzerinde olan ücretlerde damga vergisi istisnasının uygulanması
Anılan kanun ile hizmet erbabına ödenen ücretlerin aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısmı üzerinden damga vergisi alınmamasını sağlamayı amaçlayan madde şöyledir:

“1/7/1964 tarihli ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’na ekli (2) sayılı tablonun “IV- Ticari ve medeni işlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünün (34) numaralı fıkrasında yer alan “ücretlere ilişkin kağıtlar” ibresinden sonra gelmek üzere (Bu maddenin birinci fıkrasının 18 numaralı bendinde düzenlenen ücretlerde istisna, aylık brüt asgari ücrete isabet eden kısım için uygulanır) şeklinde parantez içi hüküm eklenmiştir.”

Bu düzenleme uyarınca, asgari ücret üzerinden damga vergisi alınmayacaktır.

Öte yandan, asgari ücretin üzerinde ücret geliri elde edenlerde damga vergisi istisnası uygulanırken; her ay bordrosundaki o aya ait brüt ücret tutarından, asgari ücrete isabet eden aylık brüt tutar düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden damga vergisi hesaplanacaktır. (30.12.2021-Dünya)
Yücel Akdemir (İstanbul SMMMO Başkanı) , Halim Bursalı - (İstanbul SMMMO Y.K.Ü) ve Serkan Sünmez - (İstanbul TESMER Eğitmeni)
REKLAM ALANI
Giyimkentte "Ramazan Bingöl Restaurant" ta Meslek Mensuplarına Uyumsoft Sponsorluğunda kahvaltı vererek ağırladı.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, tüm sektörleri ilgilendiren kapsamlı Katma Değer Vergisi (KDV) . . .
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları (2021- 2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)
Vergi Usulü Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanunu'nda değişiklik öngören ekonomiye yönelik . . .
Bayan arkadaşımızın doğum tarihi 11 Ekim 1962. Sigorta başlangıç tarihi 1 Temmuz 1998. . . .
25.12.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7349 Sayılı Kanun’la Gelir Vergisi Kanunu’nun . . .
Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazançlarla ilgili 40’ncı ve serbest meslek erbabı ile ilgili . . . .
4857 Sayılı İş Kanunun 39. Maddesine göre 2022 yılında uygulanacak asgari ücret aylık . . . .
İktidar milletvekilleri tarafından, 13.01.2022 tarihinde TBMM Başkanlığı'na sunulan . . . .
Evde bakım maaşı engelli bireylerin kendisine değil, bakımını üstlenen ailesi, akrabası, . . . .
Türkiye, Ekim 2021'de önce Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu tarafından . . .
Yapılan son açıklama ve uygulamalardan, 20 yıl süren “yüksek faiz, düşük kur” politikasında . .
Uçakla seyahat edecek olan aşısız veya aşı sürecini tamamlamayan kişilerden PCR testi . . .
Tüm dünyada hızla yayılan ve ekonomide birtakım olumsuzlukların oluşmasına sebep olan . . .
Cumhuriyetimizin 99.Kuruluş, Derneğimizin 89. Okulumuzun 139. Kuruluş Yıl dönümü . . . .
Covid-19 salgını kapsamında mikro ve küçük işletmelere KOSGEB tarafından istihdam . . .
Değerli Üstat Nazmi Karyağdı 10 Ocak 2022 Pazartesi günlü Dünya Gazetesi - Serbest Kürsüde