Akaryakıta ‘silici’ yetmez…
19 Ocak 2021 Salı
Geçen hafta köşemde, “Akaryakıt dağıtım şirketi mi, sahte fatura üretim merkezi mi?” başlıklı yazımı okumuştunuz.
Akaryakıta ‘silici’ yetmez…
Akaryakıta ‘silici’ yetmez…

Nedim Türkmen - (Sözcü)

Geçen hafta köşemde, “Akaryakıt dağıtım şirketi mi, sahte fatura üretim merkezi mi?” başlıklı yazımı okumuştunuz. Yazımın yayımından 5 gün sonra, sektör ile ilgili akaryakıta bağlı vergi kaçakçılığı ve nitelikli dolandırıcılık yapan suç örgütüne yönelik, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Gelir İdaresi Başkanlığı ve Vergi Denetim Kurulu iş birliğiyle bir operasyon yapıldı ve kamuoyuna operasyonun adının “Silici” olduğu açıklandı.

Operasyon kapsamında 170 akaryakıt istasyonu, 23 akaryakıt dağıtıcı firması, bir istasyon teknik destek firması, 2 otomasyon yazılım firması ve bağlı bir şubesi olmak üzere, 242 noktada vergi müfettişleri ile gelir uzmanlarının katılımıyla yapılan aramalarda; mali belgelere, bilgisayar ve cep telefonu gibi dijital materyallere el konuldu.

GÖZ BOYAMA OPERASYONU MU?

Akaryakıt istasyonları otomasyon sistemlerine müdahale ile satış rakamlarını sildiriyorlarsa (608 milyon litrelik satışın silindiği iddia ediliyor) bunun ortaya çıkartılmasının en kolay yolu; o istasyonlara gidip “fiili envanter“ yapmaktır. Fiili envanter tutanağı düzenlenir, sonrasında “kaydi envanter” bilgileri ile fiili durum karşılaştırılır. Satıldığı halde belgesi düzenlenmeyen, dolayısıyla vergi ziyaına neden olunan durum varsa; cezalı kurumlar ve Katma Değer Vergisi tarhiyatı yapılır.
Zaten 170 istasyonda mal sayımı yapılarak, fiili envanter tutanağı düzenlendi. şimdi vergi müfettişleri, aramalı yapılan bu incelemelere başlayıp, 3 ay içinde vergi inceleme raporlarını düzenleyeceklerdir. Ülkemizde, vergi inceleme oranı %1.45 olunca; mükellefler çok kolay ortaya çıkartılabilen bir yola başvurmuşlar.

Bana göre bu işlemi yapmanın, Rus ruletinden farkı yok. Vergi Denetim Kurulu bünyesinde 8.500 vergi müfettişi var. Türkiye‘de toplam 13.089 akaryakıt istasyonu olduğu dikkate alındığında; yılın belli dönemlerinde bu istasyonların hepsinde belirli zaman aralıkları ile fiili envanter, yani mal sayımı yapılsa, “silici” adı verilen operasyona gerek kalmayacaktı. Kaldı ki, bu operasyon son üç yılda aynı konu ile ilgili yapılan, ikinci operasyon.

Yıllık 230 milyar liralık parasal büyüklüğe sahip akaryakıt sektöründe; parasal değeri 3.6 milyar TL olan bir operasyon, akaryakıt sektöründeki en büyük operasyon olamaz. Ayrıca, 13.089 akaryakıt istasyonunun olduğu bir ülkede; 170 akaryakıt istasyonuna bu tür bir operasyon yaparak, sorunları çözmenin de mümkün olmadığını kabul etmemiz gerekir.

 YANIT BEKLEYEN SORULAR…

Geçen haftaki yazımda, tamamı ithal olan akaryakıtın dağıtım şirketleri safhasında; akaryakıtın faturasının inşaat ve maden şirketlerine satıldığı, akaryakıtın ise belgesiz olarak akaryakıt istasyonlarına verildiği tespitini yapmıştım. Şimdi sektörün sorunlarının çözümü için, yanıt bekleyen sorularımı sıralıyorum:

1-EPDK 2019 Yıllık Raporu'na göre; ilk on dağıtım firması toplam pazarın %82'sini paylaştığına göre, bu dağıtım firmalarından hangileri kanunda tanımlaması olmayan “toptancı bayiler” aracılığı ile tamamı ithal olan akaryakıtı, spot satışlarla faturasız hale getirmektedir?

2-Bu ilk on dağıtım firmasının ve onlara bağlı çalışan toptancı bayilerin, fatura sattığı iddia edilen inşaat ve madencilik şirketlerini de içine alan kapsamlı bir vergi incelemesi neden yapılmıyor?

3-Akaryakıt dağıtım şirketlerinin yüksek ciroları sayesinde Türk bankacılık sisteminden kullandıkları kredilerin büyüklüğü ne kadardır? Krediye çabuk ulaşan dağıtım şirketlerinin, faktoring şirketleri kurmaları ya da aldıkları kredileri yurtdışına göndermeleri sizi rahatsız etmiyor mu?

4-Dağıtım şirketlerinin bayilerine vadeli akaryakıt karşılığında uyguladıkları yüksek faiz oranı ve temerrüt halinde uygulanan fahiş temerrüt faizleri nedeniyle, sektörün “sıvı para tefeciliği” sistemine dönüşmesini engellemeyi düşünüyor musunuz?

5-EPDK, 7164 sayılı Kanun'un 30'uncu maddesi ile Petrol Piyasası Kanunu'nun üçüncü maddesine 28 Şubat 2019 tarihinde eklenen düzenleme ile kendisine verilen ilave “teminat mektubu isteme” yetkisini neden kullanmıyor?

Neler yapılmalı?

Devlet, akaryakıt ürünlerinin tamamen ithal olması ve ithalat sırasında Özel Tüketim Vergisi ve Katma Değer Vergisi'nin tamamen tahsil edilmesi nedeniyle; daha sonraki safhalarda akaryakıtın faturasının inşaat ve maden şirketlerine, faturasız akaryakıtın ise akaryakıt istasyonlarına satılmasına, şimdiye kadar kayıtsız kaldı. Kayıtsız kalınan işlemler, piyasada rekabeti bozucu etkilerinin yanında, çok ciddi vergi kayıp ve kaçağına neden olmaktadır.

EPDK, dağıtım lisansını bu kadar kolay vermemeli ve yetkisini kullanıp ilave teminat mektubu almalıdır. Otomasyon işinin çok ciddiye alınması ve bu alanda yetkilendirilen şirketlerin çok ciddi bir elemeden sonra yetkilendirilmesi gerekmektedir.

İşin vergi boyutunu çözmek, Vergi Denetim Kurulu'na kalıyor. Kurulda mevcut 8.500 vergi müfettişi ile çok yoğun incelemelerle kısa sürede çözüme ulaşmak mümkündür. Benim önerim; 2 bin vergi müfettişinin, bu sektörde 1 yıl süre ile “incelemeler, işyerinde yapılmak kaydı” ile görevlendirilmesidir. En tepeden en aşağıya kadar sektör denetlenmeli, vergi kayıp ve kaçağı ortadan kaldırılmalıdır. (18.01.2021)
Açış Konuşması; Ali Haydar Tunç (İSMMMO Başkan Yardımcısı), Moderatör ; Halim Bursalı (İSMMMO Y.K.Ü), Konuşmacılar ; Yalçın Sütütemiz-(İstanbul TESMER Eğitmeni) ve Mücahit Yılmaz - (İstanbul TESMER Eğitmeni "Yapılandırmada Dikkat Edilecek Hususlar ve İstihdam Teşvikleri"
Bir işverenden, is yeriinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde . . .
Bilindiği üzere, 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında riskli yapılara . . . .
İmar Barışı kapsamında 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 16. maddesiyle getirilen düzenlemeye göre Yapı Kayıt Belgesi başvuruları . . . .
Koronavirüs tedbirleri kapsamında uygulanan hafta sonu sokağa çıkma kısıtlaması başladı. 56 saat sürecek kısıtlama öncesi İçişleri Bakanlığı,
Uzun bir süredir ekonomik kalkınma ve bölgesel istihdama destek sağlanması amacıyla sosyo-gelişmişlik endeksi düşük illerde
Merkez Bankası (TCMB), Aralık ayında 200 baz puanlık artışla yüzde 17 düzeyine yükselttiği politika faizini değiştirmedi.
"Vergi Borcu Yapılandırma Ödemesi İçin Son Gün 1 Mart 2021"
Gelir Vergisi Kanunu, her bir gelir unsuru için hangi harcamaların gider kabul edileceğini ayrı ayrı ve sayma yöntemi ile belirlemiştir.
Çünkü Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan bazı değişiklikler sonrası, daha önce ücret geliri nedeniyle beyanname vermek zorunda olmayan . . .
TÜRMOB Genel Başkanı Emre Kartaloğlu, DÜNYA için kaleme aldığı yazısında, "Hazine ile mükellef arasında köprü görevi gören,
İdareye sunulması gereken ilk ülke bazlı raporların Gelir İdaresi Başkanlığı Bilgi Transfer Sistemi (BTRANS) aracılığıyla gönderilmesine . .
29 Eylül 1981 doğumlu, 15 Eylül 1997 SSK girişliyim. 2008 Ağustos'tan bu yana emeklilik işlemlerinin vakıf üzerinden
Yazımın başlığını okudu-ğunuzda “yok artık, mümkün değil“ diye düşüneceksiniz. Yazımın tamamını okuduğunuzda ise;
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları (2021- 2020 -2019 -2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 ve Diğer Yılları İçerir)
Vergi Usul Kanunu Sıra No 385 sayılı Genel Tebliğ ile Otomatik Satış Makineleri ile Yapılan Satışlarda Belge Düzenine yönelik
Ülkemizde maalesef yasal mevzuatta çok sık değişiklik yapılıyor, yeni düzenlemeler ardı ardına yürürlüğe giriyor. Ancak, . . .