5941 Sayılı Çek Kanunu Uyarınca Karşılıksız Çek Keşide Etme
05 Ocak 2022 Çarşamba
Özge Özgüroğlu
5941 sayılı yasanın “Ceza sorumluluğu, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı “ başlıklı 5. Maddesine göre ;
5941 Sayılı Çek Kanunu Uyarınca Karşılıksız Çek Keşide Etme 

Av. Özge Özgüroğlu

5941 sayılı yasanın “Ceza sorumluluğu, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı “  başlıklı 5. Maddesine göre ;

Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, bin beş yüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur. 

Madde metninde de anlaşıldığı üzere önemli olan husus “karşılıksızdır” işlemi yapılmış olmasıdır. Örneğin açılmış olan bir çek iptali davası neticesinde tedbiren mahkemece verilmiş bir ödeme yasağı kararı olması halinde elbette suçun unsuru gerçeklemiş olmayacaktır.

Çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlü olan kişi, çek hesabı sahibidir.

Bu çek hesabı sahibinin tüzel kişi olması hâlinde ise bu tüzel kişinin mali işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organının üyesi, böyle bir belirleme yapılmamış ise de yönetim organını oluşturan gerçek kişi veya kişiler, çek karşılığını ilgili banka hesabında bulundurmakla yükümlüdürler.

Mahkemece bu sayılan kişiler hakkında -karşılıksız çeke ilişkin yargılama esnasında- tedbiren ve/veya nihai olarak çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına; bu yasağın bulunması hâlinde, çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağının devamına hükmolunur. 

Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişiler, ellerindeki bütün çek yapraklarını ait olduğu bankalara iade etmekle yükümlüdürler ve ayrıca bu kişiler adına yasaklılık süresi boyunca yeni bir çek hesabı da açılamayacaktır. 

Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı, cezaların şahsiliği ilkesi gereği çek hesabı sahibi gerçek veya tüzel kişi, bu tüzel kişi adına çek keşide edenler ve karşılıksız çekin bir sermaye şirketi adına düzenlenmesi durumunda ayrıca yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında uygulanacaktır.

Çek hesabı sahibi gerçek kişinin, kendisi adına çek düzenlemek üzere bir başkasını temsilci veya vekil olarak tayin etmesi de yasal olarak mümkün değildir. Aksi halde dahi bu çekten dolayı hukukî ve cezai sorumluluk çek hesabı sahibine ait olacaktır.
Bir diğer önemli husus ise hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilenlerin, yasaklılıkları süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamayacak olmalarıdır. Ancak, hakkında yasaklama kararı verilenlerin mevcut organ üyelikleri görev sürelerinin sonuna kadar devam edecektir.
Yücel Akdemir (İstanbul SMMMO Başkanı) , Halim Bursalı - (İstanbul SMMMO Y.K.Ü) ve Serkan Sünmez - (İstanbul TESMER Eğitmeni)
REKLAM ALANI
Dr. SMMM Mete Akyol'la "Kriz ve Krizlerin Finansal Tablolara Etkisi" Canlı Yayında Masaya Yatırılacaktır.
Ali Gökçe'nin Aramızdan ayrılışının 2. yılı anısına yapılacak olan anma etkinliğine siz değerli dostlarımızı bekliyoruz.
"Kişisel Verilerin Korunması Kanunu" Konulu Etkinliğe Davetlisiniz.