2022 yılında elde edilen kâr paylarında vergileme
02 Haziran 2022 Perşembe
Bu ayların sermaye şirketlerinin yoğun biçimde genel kurul toplantısı yaptıkları aylar olması ve kâr dağıtımı konusunda münhasır karar . . ..
2022 yılında elde edilen kâr paylarında vergileme
HUKUKA GÖRE

2022 yılında elde edilen kâr paylarında vergileme

Bumin DOĞRUSÖZ
bumin.dogrusoz@dunya.com

Bu ayların sermaye şirketlerinin yoğun biçimde genel kurul toplantısı yaptıkları aylar olması ve kâr dağıtımı konusunda münhasır karar yetkisinin genel kurulda olması dolayısıyla bu yazımı 2022 yılında sermaye şirketlerinden gerçek kişi pay sahiplerince elde edilen kâr paylarının beyanına, istisna olan kısmının belirlenmesine ve yıllık beyanname konusu yapılmasına ilişkin kurallara ayırdım. Çünkü şirketler bazen dağıtılacak kâr miktar veya oranını, ortaklarının veya büyük ortağın alacağı kâr payının beyan sınırının altında kalacak şekilde belirlemeye özen göstermektedir. Bu da beyan kurallarının önceden bilinmesini gerektirmektedir.

Tam mükellef kurumlardan elde olunan kâr paylarının vergilendirme ve istisna uygulamasında en önemli konu, şirketçe dağıtılan kârın hangi yıla ait kazançlardan olduğu noktasında düğümlenmektedir. Bu nedenle genel kurul kararında hangi yıl kazancının dağıtıldığının belirtilmesinde bazen yarar olabilmektedir.

2003 sonrasına ait kâr payları
Gelir Vergisi Kanunu’nun 22/2. maddesine göre, tam mükellef kurumlardan elde edilen ve 75/2. maddesinin 1 - 3. bentlerinde yer alan kâr paylarının yarısı gelir vergisinden istisna edilmiştir.  Bu düzenlemelere göre yarısı vergiden istisna olan kâr payları anonim şirketlerde, hisse senedi veya ilmühaber sahiplerine, menkul kıymete bağlanmamış çıplak pay sahiplerine, kurucu senetlerine veya intifa senetlerine,  yönetim kurulu başkan ve üyelerine ödenen kâr paylarıdır. Limitet şirketlerde istisnadan yararlanacak kâr payları ise ortaklara ödenen kâr payları ile organ sıfatını haiz müdürlere ödenen kâr paylarıdır.

Söz konusu istisnaya tâbi kâr payları, -kural olarak - Gelir Vergisi Kanunu’nun 94/1-6. maddesine göre dağıtımda gelir vergisi stopajına tabidir. Bu nedenle istisnadan yararlanabilecek bu kâr payları, stopaja tabi tutulmuş şekilde elde edilecek kâr payları olacaktır.

Stopaja tabi tutularak elde edilen gelirlerin beyan sınırı ile mukayesesinde ve beyannameye aktarılmasında kural, bu gelirlerin brüt olarak nazara alınmasıdır. Net gelir üzerinden vergilendirme yapılmaz. Bu nedenle, kâr payı elde edenlerin, istisna olan yarı tutarı hesaplamadan önce elde ettikleri kâr paylarını brütleştirmeleri, sonra yarısını alarak istisna ve vergiye tabi tutarı hesaplamaları gerekmektedir.

Söz konusu kâr paylarının vergiye tabi olan yarısının, Gelir Vergisi Kanunu’nun 86. maddesinde yazılı beyan sınırını aşması halinde, bu vergiye tabi olan kısmın tamamının yıllık beyanname ile beyan olunması gerekmektedir. Bu sınır 2022 yılında elde edilecek gelirler için 70.000 TL’dir.

Kâr payının yıllık beyanname konusu olup olmayacağı, ancak bu hesaplama ile mümkündür. Zira beyan sınırının hesabında istisna kısım, nazara alınmaz. Mükellefin başkaca gelirleri de olma ihtimalini bir kenara bırakarak basit bir örnek de verelim. Örneğin Bay (A), (B) AŞ’den 200.000 TL brüt, %10 stopaj düşüldükten sonra net 180.000 TL kâr payı almış olsun. Brüt kâr payının yarısı 100.000 TL vergiden istisna olacak ve kalan 100.000 TL vergiye tabi olacak ve sınırı geçtiğinden yıllık beyanname konusu olacaktır. Mükellefin 100.000 TL üzerinden yıllık vergisi hesaplanacak (20.500 TL) olmakla birlikte stopajın tamamının (20.000 TL) çıkan yıllık vergiden mahsubu yapılacaktır. Bu örnekte mükellefin beyana dayalı olarak ödeyeceği vergi tutarı 500 TL olacaktır.

2003 öncesine ait kâr payları
Yukarıdaki açıklamalarımız, kurumların 2003 ve izleyen yıllara ait kârlarını dağıtmaları durumunda geçerlidir. Çünkü Gelir Vergisi Kanunu’nun 22. maddesinde yer alan istisna düzenlemesi, dağıtılan kârın; 2003 yılı ve sonrasına ait olması halinde geçerlidir. Dağıtılan kârın 2002 ve öncesi istisna kazançlardan olması veya kanunun geçici 61. maddesinde kapsamında stopaja tabi yatırım indirimi istisnasından kaynaklanması durumunda, elde edilen kâr paylarının beyan kuralları, Gelir Vergisi Kanunu’nun geçici 62. maddesinde farklı olarak düzenlemeye konu edilmiştir. Bu düzenlemeye göre, söz konusu kaynaklardan dağıtılan ve elde edilen net kâr paylarının 1/9 fazlasının yarısı vergiden istisna edilecektir. Dolayısıyla elde edilen kâr payının 70.000 liralık beyan sınırını geçip geçmediği, bu şekilde belirlenebilecektir. Sınırın aşılması dolayısıyla yıllık beyannamede bu kapsamda bir kâr payı gelirinin yer alması halinde, bu gelire tekabül eden yıllık vergiden, beyan olunan kar payı tutarının beşte biri indirilecek, kalan vergi ödenecektir.

Kurumların 2003 öncesine ait istisna dışı kazançlarından yapacakları kâr dağıtımlarında uygulama ise, 2003 sonrası dönemlerle ilgili yukarıdaki açıklamalarımız doğrultusunda olacaktır.

1998 öncesine ait kâr payları
Kurumların 1998 ve öncesine ait kârlarını dağıtmaları halinde ise, tam mükellef gerçek kişilerce elde edilen kâr paylarının tamamı yıllık beyannameye dahil edilmeyecektir. Bu kısma tekabül eden kâr payının tamamı, gelir vergisinin konusu dışındadır. Burada kurumun dağıttığı kazancın istisna kazançlardan olup olmaması bir önem taşımamaktadır.

Bu belirlemelerin kâr payı elde edenlerce yapılması olanağı, özellikle halka açık anonim şirket ortakları için pek kolay değildir. Bu nedenle kâr dağıtımı yapan şirketlerin, her şeyden önce dağıttıkları kâr paylarının kaynaklarını belirlemeleri, kâr dağıtımı kararının alındığı genel kurul kararında bunu belirtmeleri ve hissedarlarına açıklamaları zorunludur. (Dünya)
1- Ankara Sheraton Hotelde Düzenlenen Kahvaltılı Basın Toplantısının Ardından, Kartaloğlu Basın Mensupları Tarafından Yöneltilen Sorulara Yanıt Verdi.
REKLAM ALANI
İzmir SMMM Odasından Duyuru; Beyanname Sürelerinin Uzatılması Hakkında..
Konya S.M. Mali Müşavirler Odası Başkanı Abdil Erdal, şirketlerin fatura işlemlerinin dijitale taşındığını belirterek . . . .
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Kurban bayramı emekli ikramiyelerinin bayramdan önce 2-7 Temmuzda hesaplara yatırılacağını . . . .
Memur ve emeklinin 3.600 ek gösterge düzenlemesi için hazırlanan yasa teklifi af ve zam müjdeleriyle adeta mini seçim paketine dönüştürüldü.
Ülke olarak içinde bulunduğumuz konjonktür, toplumun tüm kesimlerini olduğu gibi maalesef biz mali müşavirleri de derinden etkilemektedir.
"3600 ek gösterge" ile "öğrenci affı" düzenlemesini de içeren ekonomiye ilişkin "torba" kanun teklifi, TBMM Başkanlığı'na sunuldu
Beyana dayanan vergilerde vergi ziyaı cezasını gerektiren fiilleri işleyen mükelleflerle bunların işlenişine iştirak eden diğer kişilerin kanuna . . .
Türk Lirası mevduatları cazip kılmak, birikimlerin Türk Lirası mevduat ve katılım hesaplarında tutulmasını sağlamak amacı ile stopaj . . .
Antalya SMMM Odası Başkanı Sacettin Hancıoğlu'nun Ağabeyi Selahattin Hancıoğlu Hakkın Rahmetine Kavuşmuştur.
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları - 11.06.2022 tarih ve 31863 sayılı Resmi Gazetede 7409 sayılı Avukatlık Kanunu İle Türk Borçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun yayımlanarak yürürlüğe girdi.
2022/Mayıs Ayı Sigorta Primi, Kdv İade Alacağından Mahsubu Suretiyle 27.07.2022 Tarihine Kadar Ödenebilecek
10 Eylül 1971 doğumluyum. 1 Kasım 1989 tarihinde sigortam başladı. 2021 Aralık ayına kadar aralıklarla çalıştım. . . . .
Uzun bir süredir sağlık çalışanları tarafından beklenen mali ve özlük haklarına ilişkin iyileştirmeler içeren Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve . . .
Evet, çok haklısınız, aslında bunun tam tersinin olması lazım. Ancak, ister inanın ister inanmayın şu an uygulamada böyle bir kaotik durum . . .
Konya S.M. Mali Müşavirler Odasında 24. Olağan Genel Kurulu ve Oda kurullarının seçimi 28-29 Mayıs tarihlerinde gerçekleştirildi.
Şirketlerde sermaye artırımları bedelli ya da bedelsiz olarak yapılabilmektedir. Şirketlerin yeni hisse ihraç etmesi ve bu hisselerin nakit . . . .
Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati, "2022 Ocak ayında çalışanlarımızın aylıklarına yüzde 30.95 artış yapılmıştı. Temmuz ayında . . . .