" Altyükleniciler de hakedişlerin muhasebeleştirilmesi ve özellikli hususlar "
Esma Koç - SMMMM
Türkiye CUMHURİYETÇİ Mali Müşavirler Grubu
Denetleme Kurulu Başkanı
Sevgili Meslektaşlarım,
Bu yazımda Altyükleniciler de hakedişlerin muhasebeleştirilmesi ve özellikli hususlar hakkında deneyimlerimi paylaşmak isterim. Bildiğiniz üzere inşaat işleri malzeme ve işçilik kullanarak bir yapının meydana getirilmesi içindeki faaliyetlerin tamamını kapsamaktadır. Bina, yol, liman, baraj, kanalizasyon, tünel v. b. yapılar da inşaat kavramının içinde yer almaktadır. Bütünlük oluşturan etüd, proje, makine tesis ve montaj işleri de yapım işleri olarak değerlendirilmektedir. Bugün sizlere özel şehir hastanelerinin yapım işlerinde yüklenici firmaların eser sözleşmesi ile binanın içinde özellikli bir sistem kurulması işletilmesi işinin taahhüt eden alt taşeronlar arasındaki uygulamalardan bahsetmek istiyorum .
İŞE BAŞLAMA VE DAMGA VERGİSİ Yüklenici müteahhit firma ile alttaşeron arasındaki sözleşmelerin piyasada döviz olarak yapıldığı görülmektedir. İnşaat maliyetlerinin sürekli değiştiği günümüz koşullarında bir yıldan süren bu işlerde altaşeronluk üstlenen firmalarda kendini güvenceye almak için yaptıkları sözleşmeleri döviz karşılığı düzenlemektedirler. Yüklenici firmalar alt taşeronlardan Kesin ve avans teminat mektupları talep ederler. Müteahhit firma ödediği avans üzerinden stopaj keserek ilgili aydaki muhtasar beyannamede bildirimde bulunmaktadır.
Altyüklenici şirket verdiği gayri nakdi teminat mektuplarını bilançonun varlıklarında ve kaynaklarında değişim yaratmayacağı için nazım hesaplarda takip edilmektedir. Sözleşmenin imzalandığı tarih itibariyle yasal süresinde TCMB kur karşılığı TL. olarak damga vergisi beyannamesi (binde9,48)hesaplanarak bağlı olduğu vergi dairesine ödenir. Pandemi sürecinde olduğumuz şu dönemde İnteraktif vergi dairesinden genel amaçlı dilekçe ekinde beyannamesi pdf olarak yüklenerek gönderilir. Tek başına alınan damga vergisi tahakkukları internet vergi dairede görülmediğinden vergi dairedeki memurunuzu arayarak tahakkuk numarası isteyip bankanızdan ödeme kolaylığı bulunmaktadır.
SGK İŞYERİ BİLDİRİMLERİ -ASGARİ İŞÇİLİK Sözleşmelerde yer alan işe başlama tarihinde şantiyenin bulunduğu SGK müdürlüğünde üst yüklenici işe başlama yazısı , yer teslim tutanağı , vergi levhası, kimlik fotokopisi, imza sirküleri , vekaletname, e bildirge sözleşmesi, ile SGK işyeri açılıp şifreler e devletten alındıktan sonra en az kişi sayısı sözleşmede belirtilenle başlamak üzere işe girişler yapılır. İnşaat yapım işinde SGK açılışında sizin işiniz az tehlikeli olsa bile üst yüklenici ile aynı çok tehlikeli olduğu için sizin SGK dosyanızda çok tehlikeli grup da değerlendirilir. İş güvenliği defteri noterden tasdik ettirilip bir işveren temsilcisi atanarak A sınıfı işgüvenliğİ uzmanı ve İşyeri hekimi İSG katip sisteminden yapılır. iş bitimi SGK işyeri kapanışında sadece dilekçe ile kapanış yapılır. Kapanış dan önce bizim sözleşme rakamımıza göre yapılan işçiliğin asgari işçilik oranının % 25 altına kadar SGK ya hizmet listelerindeki matrah toplamımızla mukayese etmeliyiz. Örnegin , tünel yapı işi oranı tarifede %9 bundan %25 indirim yapıyoruz %6,75 sözleşmedeki tutarın %6,75 i kadar SGK brüt rakamının üstünde bildirilmiş olması esastır.
HAKEDİŞ FATURALARI VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Tamamlanma süresi bir yıl veya fazla da olabilmektedir. Müteahhit firmaların düzenlediği hakediş raporlarına istinaden alttaşeronlar satış faturalarını düzenlerler. 3065 sayılı KDV uygulama tebliğinin (1/c-2.1.3.2.1) bölümünde yer alana yapım işlerinde şu anki uygulamaya göre 3/10 KDV tevkifatı ve gelir vergisi kanunu 94/3 maddeye göre bu kapsama giren işlerden dolayı ödenen istihkak bedellerinden %3 stopaj kesintisi yapılır. Geçici Kabul sürecine kadar bu şekilde faturalar kesilir
KUR FARKLARI Dövizli yapılan sözleşmelerde müteahhit ve alttaşeronlar arasındaki en büyük sıkıntı kur farklarıdır. Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin "III/A/5.3.Kur Farkları" başlıklı bölümünün ikinci ve üçüncü paragrafında, lehine kur farkı doğan KDV mükelleflerinin (satıcı/alıcı) kur farkları için fatura düzenlemesi gerektiği belirtilmektedir. Bu hüküm uyarınca, kur farkına ilişkin KDV’nin sadece beyannamede gösterilmesi yeterli olmayacak, faturanın düzenlenmesi de gerekecektir.
Hepinize sağlıklı , bol kazançlı günler dilerim. Saygılarımla