Yeni düzenlemelere göre sermaye kaybı ve borca batıklık durumu
01 Ekim 2018 Pazartesi
Geçtiğimiz günlerde şirketlerde teknik iflasın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar hakkında yeni bir tebliğ yayımlandı.
Yeni düzenlemelere göre sermaye kaybı ve borca batıklık durumu
HUKUK NOTLARI

Yeni düzenlemelere göre sermaye kaybı ve borca batıklık durumu

Umut KOLCUOĞLU
ukolcuoglu@kolcuoglu.av.tr

Geçtiğimiz günlerde şirketlerde teknik iflasın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar hakkında yeni bir tebliğ yayımlandı. Tebliğ, sermayesini kaybetmiş veya borca batık durumdaki şirketlerin alması gereken tedbirleri ve izlemesi gereken yolları düzenliyor. Ticaret hukuku mevzuatımızda uzun yıllardır yeri olan sermaye kaybı ve borca batık olma durumlarında uygulanacak esasların, ayrı bir tebliğ ile düzenlenmesinde Türkiye’nin son günlerde yaşadığı kur dalgalanmasının etkisi oldukça fazla.

Tebliğ ile getirilen yeniliklerden bahsetmeden önce, sermaye kaybı ve borca batık olma durumunun ne ifade ettiğini hatırlamakta fayda var: Şirket, son yıllık bilançosuna göre sermayesi ile kanuni yedek akçe toplamını belli oranlarda kaybetmiş ise bazı aksiyonlar almak zorunda. Sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kaldığı anlaşılıyorsa yönetim kurulu genel kurulu toplayarak iyileştirici önlemleri kurula sunmakla yükümlü. Kayıp oranı üçte iki seviyesinde ise genel kurul derhal toplanarak ya sermayenin üçte biri ile yetinmeye ya da sermayenin tamamlanmasına karar vermeli. Şirket borca batık durumdaysa, yani aktifleri borçlarını karşılamaya yetmiyorsa derhal ara bilanço çıkartmalı ve bu bilanço üzerinden yine borçların karşılanamadığı tespit ediliyorsa mahkemeden şirketin iflası talep edilmeli.

Tebliğ, sermaye kaybına ilişkin halihazırda zaten uygulanan bazı prensipleri kanuni bir düzenlemeye bağlarken, bazı esaslarda önemli değişiklikler getiriyor. Tebliğ öncelikle, sermayenin yarısının karşılıksız kalması durumunda yönetim kurulunun genel kurula sunabileceği iyileştirici önlemlere ilişkin örneklere yer veriyor. Yönetim kurulu, iyileştirici önlemler olarak, üretim birimlerinin veya bölümlerinin kapatılması ya da küçültülmesi, iştiraklerin satışı, pazarlama sisteminin değiştirilmesi gibi önlemleri değerlendirebilir. Genel kurul tabii bu önerilerle bağlı değil, dilerse başka bir önlemin uygulanmasına karar verebilir. Bir diğer açıklayıcı düzenleme ise teknik iflas durumu olan sermayenin üçte ikisinin kaybına ilişkin. Bu durumda, genel kurul kalan sermaye ile yetinilmesine ya da sermayenin azaltılmasına, tamamlanasına ya da artırılmasına karar verebiliyor. Pratikte bu işlemler zaten teknik iflas halinde uygulanıyordu, ancak tebliğ sermaye tamamlama ve artırıma ilişkin bazı açıklamalar getirdi.

Tebliğde sermayenin tamamlanması, bilanço açıklarının pay sahipleri tarafından kapatılması olarak tanımlanıyor. Sermayenin tamamlanmasına karar verilmesi halinde her ortak zarar sebebiyle karşılıksız kalan tutarı kapatacak miktarda şirkete para koyar ve bu tutarı geri alamaz. Ortak tarafından şirkete verilen bu tutar, sermaye veya borç niteliğini taşımaz. Genel kurul, sermaye artırımına karar verdiği takdirde ise bu artırımı iki şekilde yapabilir. Sermaye, zarar sonucu ortaya çıkan kayıp kadar azaltılıp, bununla eş zamanlı olarak istenilen tutarda artırılabilir veya hiç azaltım yapılmadan doğrudan artırım yapılır. Buradaki fark sermaye artırımının tescilinden önce ödenmesi gereken sermaye tutarı: Sermaye azaltımı ile eş zamanlı olarak yapılan sermaye artırımında artırılan sermayenin en az dörtte birinin ödenmesi gerekirken, doğrudan yapılacak sermaye artırımında ise toplam sermayenin en az yarısını karşılayacak tutarın tescilden önce ödenmesi gerekiyor.

Tebliğin getirdiği en önemli düzenleme ise kuşkusuz, 1 Ocak 2023’e kadar şirketlerin henüz ödenmemiş yabancı para cinsinden borçlarından doğan kur farkı zararlarının, sermaye kaybı ve borca batıklık hesaplamalarında dikkate alınmayabilecek olması. Böylece, önceden düşük döviz kuru ile borçlanıp, döviz kurundaki dalgalanmalar sebebiyle bilançosuna göre Türk Lirası cinsinden borcu sermayesini aşan veya aşmaya yakın olan şirketler, söz konusu fark sebebiyle teknik olarak iflas etmiş veya borca batık sayılmayacak.

Türkiye’de şirketlerin çoğu, farklı nedenlerle sermaye kaybı ya da teknik iflas durumu yaşayabiliyorlar. Ancak bu durum pratikte şirketin iflas edeceği anlamına gelmiyor; şirket nakit sıkıntısına girip, borçlarını ödeyemeyecek duruma geldiği zaman gerçek risk ortaya çıkıyor. Diğer taraftan, şirketlerde bilançoya göre böyle bir kayıp ortaya çıkması halinde yukarıda değindiğimiz işlemlerin derhal yerine getirilmesi zorunlu. Aksi halde yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu doğuyor. Şirketlerin taraf olduğu birçok sözleşmede de şirketin teknik iflasa girmesi durumu, sözleşmenin tek taraflı sona erdirilme sebebi olarak düzenlenmiş olabilir. Bu anlamda, tebliğ ile döviz kuruna ilişkin getirilen istisna oldukça önemli. Tebliğ ile birlikte ciddi finansal güçlük yaşamayan ancak sadece döviz kurundaki dalgalanma nedeniyle bilançoya göre teknik iflasa giren şirketlerin yukarıda bahsettiğimiz aksiyonları alma gerekliliği ortadan kaldırılıyor.(Dünya)
13- Doç.Dr. Selin Sayek Böke (CHP PM Üyesi ve İzmir Milletvekili) "Türkiye' de Ekonomik Kriz ve Çıkış Yolları" Konulu Sunumları Üzerine Gelen Sorulara Cevap Vererek Toplantı Sona Erdi.
Konya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasında Karatay Özel Eğitim İş Uygulama Merkezi’nin düzenlediği “Engelsiz Sanat” sergisi açıldı.
Bilindiği gibi, kurumlar vergisinde bağış ve yardımlar 5520 sayılı yasanın 10. maddesinde düzenlenmiş olup,
Yargıtay, kıdemli ve vasıflı işçiye asgarî ücret verilmesinin hayatın olağan akışına ters olduğuna hükmetti
Türk vergi sistemi; adaletsiz dolaylı vergiler üzerine kurulmuş, mükelleflerin “gönüllerinden ne koparsa'' onu beyan ettikleri düzenin adıdır.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki torba yasa teklifi görüşmelerinde yeni bir düzenlemeye gidildiğini söyleyen BSMMMO Başkanı Ahmet Hikmet Sönmez, “7143 Sayılı Kanun ile vergi ve . . . .
Mali müşavirlik için ilk adım olan SMMM Staja Başlama Sınavı’na yönelik düzenlenen hazırlık kursu, Öğr. Gör. Adem Yıldırım’ın verdiği ‘Finansal Muhasebe’ dersiyle başladı.
Türkiye'nin ilk mesleki haber ajansı ve mevzuat portalı 35. yıl dönümünü kutladı.
Teklif ile; 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Ürteimi, İletimi, ...
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinden: 5786 sayılı Yasa ile değişik 3568 sayılı Yasa ve 19 Ağustos...
MMMD Genel Merkezi 15 Aralık 2018 Cumartesi Günü Yeni Genel Başkanı Belirlemek Üzere Seçimli Olağan Genel Kurula Gidiyor.
"Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Ekonomi ve Vergi Ekseninde Muhasebe ve Denetime Bakış"..
Konya SMMM Odası Başkanı Seyit Faruk ÖZSELEK, 7143 Sayılı Yapılandırma Kanunu kapsamında yapılandırılan...
İstanbul’da Marmara Üniversitesi Göztepe Kampusu’nda 01-02 Aralık 2018 tarihlerinde yapılan ‘SMMM Yeterlilik Sınavı’ Bursa’dan 295 mali müşavir adayının katılımıyla gerçekleşti.
Geçen ay basında çıkan bir haber Antalya kamuoyunun ilgisini Narenciye Bahçesi alanına yöneltmiştir. Şehrin ortasında neredeyse tek kalmış, Antalya’nın simgesi narenciye ağaçları ile
Mesleğimizin, Meslek Mensuplarının Geleceği Kişisel Çıkarlara ve Makamlara Feda Edilmektedir."
Kentsel dönüşüm kapsamına giren binalardan daire ve dükkan alan vatandaşlar tapu harç ödemelerini geri alabilecek.
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinden: