Ücretlerde Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?
26 Kasım 2018 Pazartesi
Belirli bir kazanç sağlayan kişilerin, kazanç tutarlarına göre devlete gelir vergisi ödemekle yükümlüdür. Bir işveren bağlı çalışan ve karşılığında ücret geliri elde eden işçiler de...
Ücretlerde Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Ücretlerde Gelir Vergisi Nasıl Hesaplanır?

Belirli bir kazanç sağlayan kişilerin, kazanç tutarlarına göre devlete gelir vergisi ödemekle yükümlüdür. Bir işveren bağlı çalışan ve karşılığında ücret geliri elde eden işçiler de kazançları üzerinden gelir vergisi vermek zorundadır. Ama işçiye ücretini hesaplayıp ödeyen işveren, ücretin gelir vergisini de hesaplayıp ödeyen kişidir. Bu durumda işçi gelir vergisi mükellefi, işveren ise vergi sorumlusudur.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’na istinaden gelir vergisi aşağıdaki şekilde detaylı olarak tanımlanmaktadır.

” –Madde 1: Gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır.”

Kümülatif Gelir Vergisi Matrahı (KGVM) ve Gelir Vergisi Dilimleri

Ücretin gelir vergisi hesabında mantık, kişilerin her ay aldığı ücretle gelirlerinin arttığı üzerine kurulmuştur. Her ay ücret geliri elde eden kişi, o takvim yılı içinde ücret kazandıkça geliri arttığından, ödediği gelir vergisi de artmaktadır. Buradan yola çıkarak, gelir vergisi oranları, kişilerin yıl içerisindeki kazançlarının toplamına göre artmaktadır.

Ücretin gelir vergisi hesabında, hangi dilimden hesaplama yapılacağını belirleyen şey Kümülatif Gelir Vergisi Matrahıdır. KGVM de denilen Kümülatif gelir vergisi matrahı bir takvim yılı içerisinde hesaplanmış tüm ücretlerin gelir vergisi matrahlarının toplamını ifade etmektedir. Örneğin Mart ayının gelir vergisi oranını kontrol etmek için, Mart ayının Kümülatif Gelir Vergisi Matrahına bakarız. O da Ocak, Şubat ve Mart aylarının gelir vergisi matrahlarının toplamıdır. Biriken gelir vergisi matrahı da diyebiliriz. KGVM gelir vergisi tarifesinde nereye denk gelmişse gelir vergisi hesaplaması da o dilimden yapılır.

KGVM takvim yılı içinde geçerlidir. Ocak ayında gelir vergisi matrahlarını toplamaya başlarız, Aralık ayında son gelir vergisi matrahını ekleriz. Ama yeni yılda kgvm sıfırlanır. Bir sonraki yıl tüm kümülatifler sıfırdan hesaplanmaya başlar. Her yeni takvim yılı başında sıfırdan başlanarak, ilk ücretin gelir vergisi matrahının hesaplanması ile tekrar kümülatif oluşmaya başlar.

Gelir Vergisi Matrahı

Gelir vergisini hesaplamak için öncelikle, üzerinden hesaplama yapacağımız matrahı tespit etmemiz gerekir. İşçinin gelir vergisine tabi kazançların toplamını dikkate alırız. Bu kazanç toplamı üzerinden SGK’ya ödenecek  işçi primi, işsizlik işçi primi düşülerek gelir vergisi matrahına ulaşılmaktadır.  Gelir vergisi bu matrah üzerinden hesaplanacaktır.

2018 Asgari Ücreti üzerinden düşünecek olursak,

Brüt kazanç:  2029,50       %14 SGK İşçi Primi: 284,13      %1 İşsizlik İşçi Primi:20,30

Gelir Vergisi Matrahı: 2029,50 – 284,43 – 20,30 = 1.724,77

Hangi vergi diliminde ise o vergi oranı ile gelir vergisi matrahı çarpılarak gelir vergisi bulunur.

Gelir Vergisi Hesaplaması

Gelir Vergisi,  her sene başında belirlenen gelir vergisi tarifesine göre belirlenir. Tarife, kümülatif gelir vergisi matrahı tutarlarına göre kademelendirilmiş, 4 ayrı dilimden oluşmaktadır. Her dilim karşılığında bir vergi oranı bulunmaktadır. Çalışanın gelir vergisi matrahları toplamı yani KGVMsi bu tarifede hangi aralıkta yer alıyorsa onun vergi oranından gelir vergisi hesaplanır.

Gelir Vergisi Kanunu’nun 103. maddesinin birinci fıkrasında yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2018 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir:

  • 14.800 ₺’ye kadar    % 15
  • 34.000 ₺’nin 14.800 ₺’si için 2.220 ₺, fazlası  % 20
  • 80.000 ₺’nin 34.000 ₺’si için 6.060 ₺, (ücret gelirlerinde 120.000 ₺’nin 34.000 TL’si için 6.060 ₺), fazlası  % 27
  • 80.000 ₺’den fazlasının 80.000 ₺’si için 18.480 ₺, (ücret gelirlerinde 120.000 ₺’den fazlasının 120.000 ₺’si için 29.280 ₺), fazlası % 35

Bu tarife kişinin bir yıllık ücret gelirinin dilimlerdeki toplam gelir vergisi tutarını göstermektedir. Aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

KGVM (2018)

Vergi Dilimleri

     0           —     14.800

% 15

  14.800     —    34.000

% 20

  34.000     —   120.000

% 27

120.000   ve sonrası

% 35

Örnekler

2018’de asgari ücretle çalışan bir kişi için, yukarıda da hesapladığımız gibi 1.724,77 ₺ olan gelir vergisi matrahı üzerinden kümülatif gelir vergisi üzerinden ne zaman bir üst vergi dilimine geçeceğini düşünecek olursak, eylül ayında 14.800’lük dilimdeki %15’teki vergi dilimi hakkını doldurarak %20lik dilime geçtiğini görürüz.

1.724,77 gvm* 9 ay = 15.522,93 kgvm

Asgari ücretli çalışan ocak ayından itibaren %15lik dilimden devam ederken, gelir vergisi matrahlarının toplamı 14800’e ulaştığında artık bir üst dilime geçerek %20’den vergi hesaplamaya başlar.

Yıl sonuna kadar bir önceki dilime geri dönme şansı yoktur. Her zaman kümülatif matrahın tarifedeki dilimine göre, dilimin limitini aştıkça bir üst dilime geçiş yapılır.

Yüksek ücretli bir çalışan üzerinden düşünecek olursak, o takvim yılında ilk hesaplandığı anda gelir vergisi matrahının 130.000₺ olduğunu varsayalım. İlk hesaplama olduğu için sıfırdan başlarak tüm dilimlerde hesaplama yapılacaktır.

  • Gelir vergisi matrahının 14.800₺’si %15 ile,
  • matrahının 34.000 ile 14.800 arasında kalan miktarı %20 ile,
  • matrahının 120.000 ile 34.000 arasında kalan miktarı %27 ile,
  • 120.000’i aşan 10.000₺’lik kısımda %35 ile vergilendirilecektir.

Bu çalışanın bir sonraki ay da 130.000 gelir vergisi matrahı olduğunu düşünürsek, bundan sonraki süreçte kgvm 130.000+130.000=260.000 olup daha üst bir dilim olmadığından, sene sonunda kadar tüm gelir vergisi matrahı %35 ile vergilendirilecektir.

Ara Dilim Vergi Hesaplaması

Örneğin; Ocak ayından beri çalışan bir personelin haziran ayında kümülatif gelir vergisi matrahının 32.550,50 ₺ olması, Temmuz ayında gelir vergisi matrahının ise 6.250,50 TL olması durumunda gelir vergisi nasıl hesaplanmalıdır?

Hesaplamada önce bir önceki ay tarifede hangi oranda kaldığımızı kontrol etmemiz gerekir. 32.550,50 rakamı bize göstermektedir ki, işçi geçtiğimiz aylarda 0-14.800 arasında kalan %15’lik dilimden vergi hesaplamış ve bu dilimdeki hakkını doldurmuş. 14.800- 34.000 ₺ arasında kalan %20’lik dilimden hesaplamaya devam etmekte. Hala 34.000’i doldurmadığı için temmuz ayında %20’lik dilimden devam edecek. Temmuz ayının KGVM’sini bularak tarifede nereye kadar ulaşacağımızı görmemiz ve kaç dilimden hangi tutarlarda hesaplama yapacağımızı göreceğiz.

Temmuz KGVM=Haziran KGVM+Temmuz GVM

Temmuz KGVM=32.550,50+6.250,50=38.801

Buradan da anlaşılacağı üzere, Temmuzda %2o’lik dilimden yaptığımız hesaplama, kgvm 34.000’ini aştığı için %27’lik dilimden devam edecek. Gelir vergisi matrahının bir kısmı %20 bir kısmı da %27’den hesaplanacak.

Gelir Vergisi Matrahı Gelir Vergisi
20% 1.449,50 289,90
27% 4.801,00 1.296,27
6.250,50 1.586,17

Her iki dilimden de hesaplanmış vergiler toplam 1.586,17 olacaktır. (Datassıt)

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki torba yasa teklifi görüşmelerinde yeni bir düzenlemeye gidildiğini söyleyen BSMMMO Başkanı Ahmet Hikmet Sönmez, “7143 Sayılı Kanun ile vergi ve . . . .
Mali müşavirlik için ilk adım olan SMMM Staja Başlama Sınavı’na yönelik düzenlenen hazırlık kursu, Öğr. Gör. Adem Yıldırım’ın verdiği ‘Finansal Muhasebe’ dersiyle başladı.
Türkiye'nin ilk mesleki haber ajansı ve mevzuat portalı 35. yıl dönümünü kutladı.
Teklif ile; 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Ürteimi, İletimi, ...
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinden: 5786 sayılı Yasa ile değişik 3568 sayılı Yasa ve 19 Ağustos...
Konya SMMM Odası Başkanı Seyit Faruk ÖZSELEK, 7143 Sayılı Yapılandırma Kanunu kapsamında yapılandırılan borçlarını ödeyemeyen mükellefler için çıkarılan kanuna dikkat çekti.
İstanbul’da Marmara Üniversitesi Göztepe Kampusu’nda 01-02 Aralık 2018 tarihlerinde yapılan ‘SMMM Yeterlilik Sınavı’ Bursa’dan 295 mali müşavir adayının katılımıyla gerçekleşti.
Geçen ay basında çıkan bir haber Antalya kamuoyunun ilgisini Narenciye Bahçesi alanına yöneltmiştir. Şehrin ortasında neredeyse tek kalmış, Antalya’nın simgesi narenciye ağaçları ile
Mesleğimizin, Meslek Mensuplarının Geleceği Kişisel Çıkarlara ve Makamlara Feda Edilmektedir."
Kentsel dönüşüm kapsamına giren binalardan daire ve dükkan alan vatandaşlar tapu harç ödemelerini geri alabilecek.
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinden:
Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi . . . Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi . . .
"Burası 2019 Oda seçimlerinin başlangıç yeri olacaktır. Devrim burada başlıyor"
Yılın başından başlayıp artan bir hızla, ekonomideki olumsuz gelişmeleri ortadan kaldırmak için hükümet yoğun bir mesai harcamaktadır.
Dünya Helal Zirvesi 2018 ve 6. İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Helal Expo Fuarı, Yenikapı’daki...
Piyasalar tarafından merakla beklenen 2018 Kasım ayı enflasyon rakamları belli oldu.
Aylardır birbiri ardına rekor kıran enflasyon, milyonlarca memur ve emekli ile asgari ücretlilere yapılacak zamlar yaklaşınca eksiye geçti.