Taşınmazlara özel yeniden değerleme
07 Ağustos 2018 Salı
Bilindiği gibi, mükelleflerin kayıtlarında yer alan iktisadi kıymetler en son 2004 yılında Vergi Usul Kanunu'nun “enflasyon düzeltmesi” hükümleri uyarınca güncellenmiş,
Taşınmazlara özel yeniden değerleme
HUKUKA GÖRE

Taşınmazlara özel yeniden değerleme

Bumin DOĞRUSÖZ
bumin.dogrusoz@dunya.com

Bilindiği gibi, mükelleflerin kayıtlarında yer alan iktisadi kıymetler en son 2004 yılında Vergi Usul Kanunu'nun “enflasyon düzeltmesi” hükümleri uyarınca güncellenmiş, daha sonra enflasyonun söz konusu iktisadi kıymetlerin değerlerinde yarattığı aşınmayı giderici hiçbir çalışma yapılmamıştı. Bu sakıncayı gidermek için bende yazılarımda hep, enflasyon düzeltmesi uygulanmayan yıllarda yeniden değerleme veya benzeri bir uygulama yapılmasını öneriyorum.

Bu önerim nihayet, kısmen 7144 sayılı Kanunla yaşama geçti. Kısmen diyorum, çünkü yeniden değerleme sadece 2018 yılı için ve yine sadece taşınmazlar için Vergi Usul Kanunu'na eklenen geçici 31. maddeyle, yani bir geçici madde ile yürürlüğe konuldu. Oysa bu müessesenin enflasyon düzeltmesi yapılmayan her yıl için kalıcı madde ile ve bütün amortismana tabi iktisadi kıymetler için düzenlenmesi gerekirdi. Geçici 31. madde sadece taşınmazların yeniden değerlenmesini öngörmekte, diğer amortismana tabi iktisadi kıymetler için bir düzenleme öngörmemektedir. Oysa işletmelerin aktiflerinde kayıtlı taşınmazların değeri enflasyondan etkilenirken kamyonların veya makinelerin etkilenmediğini kabul etmek, iktisadi gerçeklere aykırıdır ve çarpık bilançoların ortaya çıkmasına yol açar.

Düzenlemeye göre tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasında defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (finans ve bankacılık sektöründe faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları, münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş, alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler ile döviz üzerinden kayıtlarını tutanlar hariç) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle aktiflerinde kayıtlı bulunan taşınmazlarını (sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına konu edilen taşınmazlar hariç) 30.9.2018 tarihine kadar yeniden değerleyebileceklerdir.

Burada bilanço usulünde defter tutanlar ile işletme hesabı esasında defter tutanlar ve serbest meslek erbabı arasında bir eşitsizlik de yaratılmıştır. Zira bu mükelleflerin de işleri ile ilgili, envanterlerinde kayıtlı taşınmazları bulunmaktadır. Bu eşitsizlikle bu mükelleflere adeta enflasyon vergisi ihdas olunmuştur.

Söz konusu diğerlerine nazaran ayrıcalıklı mükellefler, taşınmazlarının yeniden değerlenmesi sonucu oluşacak değer artışlarını özel bir fon hesabına kaydedecekler ve artık yeni değer üzerinden amortisman ayırmaya devam edeceklerdir. Bu fon sermayeye ilave dışında her hangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilemeyecek ve işletmeden çekilemeyecektir. Yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmazın satılması sırasında, fonda yer alan değer artış miktarı, satış kazancının tespitinde dikkate alınmayacaktır.

Fona yazılan değer artış tutarı, % 5 oranında vergiye tabi tutulacaktır. Bu vergi yeniden değerleme işleminin yapıldığı ayı izleyen ayın 25. günü akşamına kadar beyan olunarak aynı sürede ödenecektir.

Uygulama yöntemine hiç girmiyorum, çünkü yöntem Vergi Usul Kanunu'nda enflasyon düzeltmesi öncesi uygulanan yeniden değerleme yöntemi ile aynıdır. Ancak burada Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan yeniden değerleme oranı değil, Yİ-ÜFE Endeksi kullanılacaktır. 
Burada ticaret hukuku açısından % 5 vergi ile gizli yedek akçelerin açığa çıkartılması söz konusudur. Bu yolla şirketler bilançolarında kayıtlı taşınmazların değerlerini kısmen de olsa güncelleştirerek bilançolarını güzelleştirebileceklerdir.

Öte yandan bu düzenlemeden yararlanan mükelleflere sağlanan avantaj da satış kazancı üzerinden ödenecek vergiyi çok fazla azaltmayacaktır. Çünkü taşınmazını satan şirket muhtemelen Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinde (1-e bendi) yazılı istisna ile satış kazancının % 50’sini vergi dışı tutacak, geri kalan kısmı vergiye tabi olacaktır. Bu vergiye tabi kısmın, yeniden değerleme fonuna alınmış kısmının % 11’i kadar bir vergi avantajı sağlamış olacaktır. (Kurumlar vergisi oranı % 22 olarak düşünülmüştür) Bu müesseseden yararlanacakların bu % 11 ile peşin ödeyecekleri % 5 verginin rakamsal karşılaştırmasını yaparak karar vermeleri gerekmektedir. Dolayısıyla bu müessese sadece çok kısa vadede taşınmazını satmayı düşünenlere avantaj getirmektedir.

Bu müesseseden yararlanabilmek için son tarihin 30.9.2018 olduğu da unutulmamalı.
31- Eleştirmen, Yazar B. Sadık Albayrak Söz İsteyerek Konuşmalarını Tamamladıktan Sonra, Bursa'dan SMMM Selma Çalışır Giresun Vergi Dairesi Müdürü Celal Demir'e Soru Yönelttikten Sonra Kapanış Konuşmasını TMMP Bşk. İbrahim Akel Yaptı.(SON)
Resmi Gazete'de yayınlanan değişikliğe göre artık yurt dışında bulunan varlıkların Türkiye'deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak hesaba transferi işlemlerinde, . . .
Konya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası (SMMMO) Başkanı Seyit Faruk Özselek, Kurban Bayramı dolayısıyla bir kutlama mesajı yayımladı.
ABD kaynaklı küresel ekonomik saldırı sürecini değerlendiren Tüketici Birliği Federasyonu Genel Başkanı Mehmet Bülent Deniz;
Son dakika haberi... Hazine ve Maliye Bakanlığı, uygulanan aksiyon planı kapsamında reel sektörün banka kredilerine yönelik yeni tedbirler açıkladı.
Kur zararı dolaysıyla bazı amortismana tabi iktisadi kıymetlerini elden çıkartmak zorunda kalanların, söz konusu satış kazançları üzerinden yararlanabilecekleri bir vergi erteleme müessesesini,
Bilindiği üzere 15.06.2012 tarihli R.G.’de yayınlanarak yürürlüğe giren 6322 sayılı Yasa ile KVK’nın 10.maddesine eklenen (ğ) bendi ile, 15.06.2012 tarihinden itibaren uygulanmak üzere;
ABD menşeli bazı ürünlerin ithalatında ek mali yükümlülük oranlarının yüzde 100 artırılmasına dair Cumhurbaşkanı kararı Resmi Gazete'de yayımlandı.
6/8/2016 tarihli ve 29793 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanalı Perakende Ticarette ...
Belli meslek gruplarında faaliyet gösteren ve çalışan kişiler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yetkilendirilen kuruluşlar tarafından verilen, Mesleki Yeterlilik Belgesi nedir?
18 Ağustos 2018 Cumartesi günü saat 00.00’dan başlayarak 27 Ağustos 2018 Pazartesi günü saat 07.00’a kadar, 8/6/1994 tarihli ve 3996 sayılı Kanun kapsamında yaptırılan
Yargıtay, milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren emsal nitelikte bir karara imza attı. Yüksek mahkemeden, yaz aylarının gelmesiyle yıllık izin planları yapanlara kötü haber geldi.
Konya SMMMO Başkanı Seyit Faruk Özselek, ABD’nin Türkiye’yi hedef alan yaptırım kararları alması ve ekonomideki dalgalanmalar dolayısıyla yayımladığı mesajında
Ticaret unvanı ve işletme adı, Türk Ticaret Kanunu’nun 39 ve sonraki maddelerinde hüküm altına alınmıştır. Her tacir, ticari işletmesine ilişkin işlemleri, ticaret unvanıyla yapmak ve .....
MASAK, döviz hareketleri ile ilgili yalan haber yayan kişi ve kuruluşlar hakkında inceleme başlattığını duyurdu.
14/5/2018 tarihli ve 2018/11818 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Karar’ın ekindeki listede yer alan mallar için 14/8/2018 tarihinden itibaren aynı Kararname uyarınca . . . . .
Geçtiğimiz günlerde Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak iş dünyasının ileri gelenleri ile gerçekleştirdiği toplantıda içinde bulunduğumuz ekonomik krize önlem olmak üzere neler yapacaklarını anlattı.
Biz üyelere odalarımız tarafından gönderilen SMS’ler yoluyla Nispi aidat borcumuzu ödememiz talep edilmektedir.