Taşınmazlara özel yeniden değerleme
07 Ağustos 2018 Salı
Bilindiği gibi, mükelleflerin kayıtlarında yer alan iktisadi kıymetler en son 2004 yılında Vergi Usul Kanunu'nun “enflasyon düzeltmesi” hükümleri uyarınca güncellenmiş,
Taşınmazlara özel yeniden değerleme
HUKUKA GÖRE

Taşınmazlara özel yeniden değerleme

Bumin DOĞRUSÖZ
bumin.dogrusoz@dunya.com

Bilindiği gibi, mükelleflerin kayıtlarında yer alan iktisadi kıymetler en son 2004 yılında Vergi Usul Kanunu'nun “enflasyon düzeltmesi” hükümleri uyarınca güncellenmiş, daha sonra enflasyonun söz konusu iktisadi kıymetlerin değerlerinde yarattığı aşınmayı giderici hiçbir çalışma yapılmamıştı. Bu sakıncayı gidermek için bende yazılarımda hep, enflasyon düzeltmesi uygulanmayan yıllarda yeniden değerleme veya benzeri bir uygulama yapılmasını öneriyorum.

Bu önerim nihayet, kısmen 7144 sayılı Kanunla yaşama geçti. Kısmen diyorum, çünkü yeniden değerleme sadece 2018 yılı için ve yine sadece taşınmazlar için Vergi Usul Kanunu'na eklenen geçici 31. maddeyle, yani bir geçici madde ile yürürlüğe konuldu. Oysa bu müessesenin enflasyon düzeltmesi yapılmayan her yıl için kalıcı madde ile ve bütün amortismana tabi iktisadi kıymetler için düzenlenmesi gerekirdi. Geçici 31. madde sadece taşınmazların yeniden değerlenmesini öngörmekte, diğer amortismana tabi iktisadi kıymetler için bir düzenleme öngörmemektedir. Oysa işletmelerin aktiflerinde kayıtlı taşınmazların değeri enflasyondan etkilenirken kamyonların veya makinelerin etkilenmediğini kabul etmek, iktisadi gerçeklere aykırıdır ve çarpık bilançoların ortaya çıkmasına yol açar.

Düzenlemeye göre tam mükellefiyete tabi ve bilanço esasında defter tutan gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri (finans ve bankacılık sektöründe faaliyet gösterenler, sigorta ve reasürans şirketleri, emeklilik şirketleri ve emeklilik yatırım fonları, münhasıran sürekli olarak işlenmiş altın, gümüş, alım-satımı ve imali ile iştigal eden mükellefler ile döviz üzerinden kayıtlarını tutanlar hariç) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibariyle aktiflerinde kayıtlı bulunan taşınmazlarını (sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına konu edilen taşınmazlar hariç) 30.9.2018 tarihine kadar yeniden değerleyebileceklerdir.

Burada bilanço usulünde defter tutanlar ile işletme hesabı esasında defter tutanlar ve serbest meslek erbabı arasında bir eşitsizlik de yaratılmıştır. Zira bu mükelleflerin de işleri ile ilgili, envanterlerinde kayıtlı taşınmazları bulunmaktadır. Bu eşitsizlikle bu mükelleflere adeta enflasyon vergisi ihdas olunmuştur.

Söz konusu diğerlerine nazaran ayrıcalıklı mükellefler, taşınmazlarının yeniden değerlenmesi sonucu oluşacak değer artışlarını özel bir fon hesabına kaydedecekler ve artık yeni değer üzerinden amortisman ayırmaya devam edeceklerdir. Bu fon sermayeye ilave dışında her hangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilemeyecek ve işletmeden çekilemeyecektir. Yeniden değerlemeye tabi tutulan taşınmazın satılması sırasında, fonda yer alan değer artış miktarı, satış kazancının tespitinde dikkate alınmayacaktır.

Fona yazılan değer artış tutarı, % 5 oranında vergiye tabi tutulacaktır. Bu vergi yeniden değerleme işleminin yapıldığı ayı izleyen ayın 25. günü akşamına kadar beyan olunarak aynı sürede ödenecektir.

Uygulama yöntemine hiç girmiyorum, çünkü yöntem Vergi Usul Kanunu'nda enflasyon düzeltmesi öncesi uygulanan yeniden değerleme yöntemi ile aynıdır. Ancak burada Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan yeniden değerleme oranı değil, Yİ-ÜFE Endeksi kullanılacaktır. 
Burada ticaret hukuku açısından % 5 vergi ile gizli yedek akçelerin açığa çıkartılması söz konusudur. Bu yolla şirketler bilançolarında kayıtlı taşınmazların değerlerini kısmen de olsa güncelleştirerek bilançolarını güzelleştirebileceklerdir.

Öte yandan bu düzenlemeden yararlanan mükelleflere sağlanan avantaj da satış kazancı üzerinden ödenecek vergiyi çok fazla azaltmayacaktır. Çünkü taşınmazını satan şirket muhtemelen Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesinde (1-e bendi) yazılı istisna ile satış kazancının % 50’sini vergi dışı tutacak, geri kalan kısmı vergiye tabi olacaktır. Bu vergiye tabi kısmın, yeniden değerleme fonuna alınmış kısmının % 11’i kadar bir vergi avantajı sağlamış olacaktır. (Kurumlar vergisi oranı % 22 olarak düşünülmüştür) Bu müesseseden yararlanacakların bu % 11 ile peşin ödeyecekleri % 5 verginin rakamsal karşılaştırmasını yaparak karar vermeleri gerekmektedir. Dolayısıyla bu müessese sadece çok kısa vadede taşınmazını satmayı düşünenlere avantaj getirmektedir.

Bu müesseseden yararlanabilmek için son tarihin 30.9.2018 olduğu da unutulmamalı.
13- Doç.Dr. Selin Sayek Böke (CHP PM Üyesi ve İzmir Milletvekili) "Türkiye' de Ekonomik Kriz ve Çıkış Yolları" Konulu Sunumları Üzerine Gelen Sorulara Cevap Vererek Toplantı Sona Erdi.
Konya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasında Karatay Özel Eğitim İş Uygulama Merkezi’nin düzenlediği “Engelsiz Sanat” sergisi açıldı.
Bilindiği gibi, kurumlar vergisinde bağış ve yardımlar 5520 sayılı yasanın 10. maddesinde düzenlenmiş olup,
Yargıtay, kıdemli ve vasıflı işçiye asgarî ücret verilmesinin hayatın olağan akışına ters olduğuna hükmetti
Türk vergi sistemi; adaletsiz dolaylı vergiler üzerine kurulmuş, mükelleflerin “gönüllerinden ne koparsa'' onu beyan ettikleri düzenin adıdır.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki torba yasa teklifi görüşmelerinde yeni bir düzenlemeye gidildiğini söyleyen BSMMMO Başkanı Ahmet Hikmet Sönmez, “7143 Sayılı Kanun ile vergi ve . . . .
Mali müşavirlik için ilk adım olan SMMM Staja Başlama Sınavı’na yönelik düzenlenen hazırlık kursu, Öğr. Gör. Adem Yıldırım’ın verdiği ‘Finansal Muhasebe’ dersiyle başladı.
Türkiye'nin ilk mesleki haber ajansı ve mevzuat portalı 35. yıl dönümünü kutladı.
Teklif ile; 3096 sayılı Türkiye Elektrik Kurumu Dışındaki Kuruluşların Elektrik Ürteimi, İletimi, ...
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinden: 5786 sayılı Yasa ile değişik 3568 sayılı Yasa ve 19 Ağustos...
MMMD Genel Merkezi 15 Aralık 2018 Cumartesi Günü Yeni Genel Başkanı Belirlemek Üzere Seçimli Olağan Genel Kurula Gidiyor.
"Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde Ekonomi ve Vergi Ekseninde Muhasebe ve Denetime Bakış"..
Konya SMMM Odası Başkanı Seyit Faruk ÖZSELEK, 7143 Sayılı Yapılandırma Kanunu kapsamında yapılandırılan...
İstanbul’da Marmara Üniversitesi Göztepe Kampusu’nda 01-02 Aralık 2018 tarihlerinde yapılan ‘SMMM Yeterlilik Sınavı’ Bursa’dan 295 mali müşavir adayının katılımıyla gerçekleşti.
Geçen ay basında çıkan bir haber Antalya kamuoyunun ilgisini Narenciye Bahçesi alanına yöneltmiştir. Şehrin ortasında neredeyse tek kalmış, Antalya’nın simgesi narenciye ağaçları ile
Mesleğimizin, Meslek Mensuplarının Geleceği Kişisel Çıkarlara ve Makamlara Feda Edilmektedir."
Kentsel dönüşüm kapsamına giren binalardan daire ve dükkan alan vatandaşlar tapu harç ödemelerini geri alabilecek.
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinden: