Süren olanaklar, matrah artırımı ve incelenmeme hakkı
03 Eylül 2018 Pazartesi
Kamuoyunda vergi barışı, varlık barışı ve imar barışı gibi adlarla anılan düzenlemeleri içeren 7143 sayılı “Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle
Süren olanaklar, matrah artırımı ve incelenmeme hakkı
HUKUKA GÖRE

Süren olanaklar, matrah artırımı ve incelenmeme hakkı

Bumin DOĞRUSÖZ
bumin.dogrusoz@dunya.com

Kamuoyunda vergi barışı, varlık barışı ve imar barışı gibi adlarla anılan düzenlemeleri içeren 7143 sayılı “Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun” esas itibariyle kamuya olan borçların yapılandırılması, dava safhasında bulunan işlemler, yurt içi ve yurt dışı varlık barışı düzenlemesi, imar affı gibi çeşitli düzenlemelerin yanı sıra matrah ve vergi artırımını da düzenlemiştir.

7143 sayılı Kanun'un 5’nci maddesi uyarınca 2013-2017 dönemlerine ait aşağıdaki beyanlar [- Kurumlar vergisi beyannameleri, - Gelir Vergisi Beyannameleri, - Katma Değer Vergisi beyannameleri - Bazı Gelir ve Kurumlar Vergisi stopaj beyannameleri (ücretlilere, serbest meslek erbabına, çiftçilere, vergiden muaf esnafa yapılan ödemelerle, kira ödemeleri, yıllara sari inşaat işleri için yapılan ödemeler ve yatırım indirimi dolayısıyla GVK’nun geçici 61nci maddesi için yapılan ödemeler)] matrah ve vergi artırımına konu edilebilecektir. Ayrıca 7143 sayılı Kanun'un 6’ncı maddesi uyarınca da 31.12.2017 tarihli bilançolarda bazı kalemlerin [- Kasa hesabı, - Ortaklardan olan alacakların izlendiği hesaplar, - Stoklar (bilançoda görünen ve görünmeyen stoklar) - Duran varlıklar] düzeltilmesi mümkündür.

Kanunun kesinleşmiş veya ihtilaflı borçlar için Kanundan yararlanma süresi dolmuştur. Buna karşılık 7143 sayılı Kanun Uyarınca Yapılacak Matrah Artırımına ve Bilanço Düzeltmesi'ne ilişkin başvuru, bildirim ve beyan süreleri yarın yani 31.08.2018 günü sona ermektedir. Kanunun 9/17. maddesine göre Cumhurbaşkanı’nın başvuru süresini 1 ay uzatma yetkisi bulunmakla birlikte, şu ana kadar bu yetki kullanılmamıştır. Söz konusu yetki kullanılmadığı takdirde, 7143 sayılı Kanun uyarınca matrah artırımı ve bilanço düzeltmesi beyan süreleri 31.08.2018 tarihinde dolacaktır. Söz konusu olanaklar bir hak olarak görülürse, bu süre de hak düşürücü türde bir süre olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bu hatırlatmayı yatıktan sonra bir önemli konuyu da gündeme getirmek istiyorum. Bilindiği gibi matrah veya vergi artırımında bulunmanın en büyük yararı, olanaktan yararlanılan yıllar için incelenmeme ve tarhiyata maruz kalmama hakkının elde edilmesidir.

Kanuna göre, matrah veya vergi artırımı yapılan yıllar için vergi incelemesi sadece mükelleflerin, yıllık gelir ve kurumlar vergilerine mahsuben daha önce tevkif yolu ile ödemiş oldukları vergilerin nakden iadesi ile ilgili talepleri ve katma değer vergisi iadesi talebine dayanan ve vergi incelemesine koşuluna bağlanmış iade talepleri ile sınırlı olarak yapılabilir. Bu gibi durumlarda koşulları oluşursa tarhiyat da yapılabilir. Zira buradaki incelemeler talebe bağlı olarak yapılan, talebin karşılanmasının inceleme koşulluna bağlı olduğu hallerle sınırlı olan ve mükellefin hakkını sağlamaya yönelik incelemelerdir. 

Ancak uygulamada mali idarenin bu konudaki düzenlemeleri aşma çabası içerisine girdiği gözlemlenmektedir. İdarenin matrah veya vergi artırımından önce yapılmış ve tamamlanmış iadeleri de inceleme konusu yapmaya çalıştığı, haksız iade alındığı savıyla tarhiyat çabası içerisine girdiği görülmektedir.

Bu şekildeki bir uygulama, 7143 sayılı Kanun'da öngörülmediği gibi, 7143 sayılı Kanun'un matrah veya vergi artırımı müesseselerinin sağladığı hukuk güvenliğine de aykırıdır. 7143 sayılı Kanun bu müesseseleri ile belli tutarlarda kamusal yükümlülüğü üstlenme karşılığında incelenmeme hakkını satın alma opsiyonu getirmiştir. Kanun bu opsiyonu getirirken, mükelleflerin haklı ve yasal talebinin karşılanmasının bir mükellef hakkı olduğunu da gözeterek istisnalarını da tahdidi olarak belirlemiştir. Bu tahdidi olarak yapılan belirlemelerin yorum yolu ile genişletilmesi mümkün değildir.

Kaldı ki böylesi bir uygulama Anayasanın eşitlik ilkesine de aykırıdır. Aynı eleştiriye tabi tutulabilecek faturaları girdi olarak kullanan ve matrah/vergi artırımında bulunan iki mükelleften birini iade talep etti diye inceleme kapsamına alırken, iade talebi bulunmayan mükellefi incelenemez kabul etmek mümkün eşitliğe aykırıdır.

Öte yandan matrah veya vergi artırımı, söz konusu mükellef talebine bağlı istisnai haller dışında, matrah veya vergi artırımı yapılmış dönemleri bir bütün olarak incelenemez kılmaktadır. Kayıt dışı bıraktığı hasılatlar, şişirdiği giderler gibi aldığı stopaj veya kdv iadeleri de bu bütünün içerisinde tamamlanmış işlemler olarak yer almaktadır. Zaten kanun o yüzden, sürmekte olan incelemeler ile mükellefin karşılanamamış talepleri ile için özel düzenlemeler getirmiştir. Eğer kanun koyucu, tamamlanmış işlemleri de incelenebilir kılmak istese idi, kanunun 5/1-ı ve 5/3-e bentlerinde bunu açıkça belirtirdi.

Tamamlanmış işlemlerin doğruluğu dahi sorgulanamaz. Hatta doğruluğu sorgulama amacıyla yapılacak incelemede defter ve belgeyi ibraz etmeme hali kabahat dahi oluşturmaz. Nitekim hemen hemen aynı düzenlemeleri içeren 6111 sayılı kanunla ilgili olarak “2009 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmeyen mükellef aleyhine indirimlerinin reddi suretiyle re’sen salınan katma değer vergisi ve kesilen üç kat vergi ziyaı cezasına karşı açılan davada şirketin 2009 yılında KDV için 6111 sayılı Kanunun matrah artırımına hükümlerinden yararlandığı ve bu sebeple matrah ve vergi artırımında bulunulan yıllar ile ilgili olarak kurumlar vergisi ve katma değer vergisi yönünden inceleme ve tarhiyat yapılamayacağı, davacı şirket adına matrah artırımında bulunulan dönemler için inceleme yapılmasının 6111 sayılı Kanun'a aykırılık teşkil ettiğine karar verilmiştir.” (Danıştay 3. Dairesi E.2014/9210 K.2017/1646 T.13.3.2017)
16- Divan Başkanı Kenan Mülayim, Ondördüncü Gündem Maddesi Olan Seçim Maddesine Geçerek Üyelerin Oylarını Kullanarak Yeni Yönetimi Seçmesi İçin Hazırlıklarını Tamamladılar. (SON)
85 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile bazı sözleşmelerin dövizle düzenlenmesi yasaklandı. Karar, perakendeden danışmanlığa, gayrimenkulden finansa pek çok sektör için değişiklikler getirecek.
Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın, açıkladığı, 2019-2021 yıllarını kapsayan Yeni Ekonomi Programı'na (YEP) sigorta ve Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) de girdi.
Başkan Recep Tayyip Erdoğan, devlete karşı işlenen suçlarda affın söz konusu olabileceğini ancak kişilere karşı işlenen suçta bunun mümkün olmadığını dile getirmişti.
Günlük koşuşturma içinde pek çok kişi ve davranışla karşılaşıyoruz. Bir kısmı bizi etkiliyor, fark ediyoruz ve bu davranışın neden yapıldığını düşünüyoruz. Çoğunluğunu ise fark etmiyoruz.
Bilindiği gibi 13 Eylül tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 32 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma (TPKK) Hakkında Karara bir düzenleme eklenerek;
SGK e-bildirge şifre alma işlemleri e-Sigorta Sözleşmesi e-devlet üzerinden onaylanarak otomatik olarak alınacak.
Yirmi birinci yüzyılda, sosyal hayatın hemen her kesişme noktasında dijitalleşmenin ayak izlerini görmek mümkün. Dijital teknoloji:
TGTV Yönetim ve İcra Kurulu Başkanı Av. Hamza Akbulut yaptığı yazılı açıklamayla 20 Eylül günü Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak tarafından açıklanan . . . .
7144 Sayılı Yasa Kapsamında Bilançolardaki Taşınmazların Yeniden Değerlenmesi ve Vergisel Avantajları, Örnek Uygulamalar ve
Tektaş İmar Affı Uzmanı ve İnşaat Yüksek Mühendisi Hakan Çatalkaya, vatandaşların başvuru işlemlerini kolay yapabilmesi için imar affını 12 adımda anlattı.
Enflasyon muhasebesi, iş dünyası tarafından uzun yıllardır hep bir beklenti olarak hiç gündemden düşmedi. Bugüne kadar getirilen sınırlı düzenlemeler ise, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde beklentileri karşılayamadı…
Şubat 2008’den bu yana ihracat bedellerini yurda getirip getirmeme konusundaki serbesti, 4 Eylül tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ait bir tebliğ ile sona erdi.
Bilindiği üzere; Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği'nin (IV/E-13.) bölümünde yer alan ve iade edilecek KDV tutarının gerçek olup olmadığının tespit edilmesi suretiyle,
Ekonomik gidişat ve mevcut konjonktürel yapı belirli kavramları ön plana çıkarmakta ve kullanılmasını yaygın hale getirmektedir. Ekonomin zora girmesi, ticaret hayatının daralması ile
İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Bursa Şube Başkanı Mehmet Albayrak ve Şube Yönetim Kurulu üyeleri Yıldırım Belediye Başkanı İsmail Hakkı Edebali’yle bir araya geldi.
Konya SMMMO Başkanı Seyit Faruk ÖZSELEK, 30.09.2017 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan 483 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin ilgili maddesine göre,
Kadın Muhasebeciler Derneği üyeleri olarak Balıkesir/Erdek /Ocaklar ‘da bir araya geldiler. Annem Apart Otelinde gerçekleştirmiş oldukları toplantıda bir araya gelmenin . . . .
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası haftalık repo gösterge faiz oranını yüzde 24'e yükseltti. Foreks'in ilgili anketinde analistler faizin 375 baz puan faiz atırılmasını öngörmüştü.