Sermayeyi kontrol zamanı
16 Kasım 2017 Perşembe
Artık mali yılın da sonuna yaklaşıyoruz. Yılsonu, bazı sermaye şirketleri için aynı zamanda sermaye artırımının zamanını da ifade ediyor.
Sermayeyi kontrol zamanı
HUKUKA GÖRE

Sermayeyi kontrol zamanı

Bumin DOĞRUSÖZ
bumin.dogrusoz@dunya.com

Artık mali yılın da sonuna yaklaşıyoruz. Yılsonu, bazı sermaye şirketleri için aynı zamanda sermaye artırımının zamanını da ifade ediyor. Sermaye artırımının yapılması, burada bazı şirketler için de mevzuatın doğurduğu menfaat gereği olarak karşımıza çıkmaktadır.

Özellikle yılın son iki çeyreğindeki yabancı para değerlerindeki artışlar dolayısıyla dövizli borçların değerlenmesi sonucu şirketlerde hem kur farkı zararlarının oluşması hem de borçların şişmesi söz konusudur. Bu olgu ise özellikle döviz cinsinden borcu olan şirketlerin Ticaret Kanunu'nun 376. maddesine dikkat etmeleri gereğini ortaya çıkarmaktadır.

376. madde; son yıllık bilânçodan sermaye ile kanuni yedek akçeler toplamının yarısının zarar sebebiyle karşılıksız kaldığının anlaşıldığı hallerde yönetim kuruluna durumu derhal genel kurula bildirme, bu toplamın üçte ikisinin zarar sebebiyle karşılıksız kaldığının anlaşılması durumunda ise genel kurula üçte bir sermaye ile yetinme yahut sermayenin tamamlanması kararını alma yükümlülüğü getirmiştir. Aksi halde şirket feshedilmiş sayılır. Yönetim kurulu, şirketin borca batık bulunduğu şüphesini uyandıran emarelerin mevcut olması halinde ise aktiflerin satış fiyatları esas alınarak bir ara bilânçosu tanzim etmek yükümlülüğü altındadır. Şirketin aktiflerinin şirket alacaklarının alacaklarını karşılamaya yetmediği hallerde ise yönetim kurulunun durumu derhal mahkemeye bildirmesi, iflası veya iflasın ertelenmesini talep etmesi gerekmektedir. Yönetim kurulunun bu görevlerindeki ihmali, Türk Ceza Kanunu karşısında görevi ihmal suçunu (md.257/2) oluşturur.

Sermaye artırımı kanunen zorunlu olmadığı halde, vergi mevzuatı dolayısıyla şirket menfaati gereği sermaye artırımının gerekli olmasına yol açan müessese ise, “örtülü sermaye faizi” müessesesidir.

Kurumlar Vergisi Kanunu'nda örtülü sermaye müessesesi ile kurumların, ortaklarından veya ortaklarla ilişkili olan kişilerden doğrudan veya dolaylı olarak temin ederek işletmede kullandıkları her türlü borcun, hesap dönemi içinde herhangi bir tarihte kurumun öz sermayesinin üç katını aşan kısmı, ilgili hesap dönemi için örtülü sermaye kabul edilmiştir. Bir başka anlatımla bu müessese, kurumların borç maliyetlerini gider olarak yazma sınırını belirleyen bir müessesedir.

Alınan borçların örtülü sermaye sayılan kısmı için ödenen veya hesaplanan faiz, kur farkları, vade farkları ve benzeri giderler kanunun 11/b maddesi gereğince kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılamamaktadır. Yani kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması gerekmektedir. Öte yandan bu tutarlar, ilişkili kişiye dağıtılan kâr payı olarak nitelendirilmekte, ödeme yapılanın gerçek kişi olması halinde stopaj mükellefiyeti doğmakta ve geliri elde eden açısından kâr payı statüsünde vergilendirmeye yol açmaktadır.

Burada kurumların yapmış oldukları borçlanmaların örtülü sermaye olup olmadığı yönündeki tespit, borçların hesap dönemi başındaki bilançoda yer alan öz sermaye ile kıyaslanması suretiyle yapılmaktadır. Kurumun dönem başı öz sermayesinin sıfır veya negatif değerler taşıması durumunda, söz konusu kurumun ortak ve ortaklarla ilişkili kişilerden yaptığı borçlanmaların tamamı örtülü sermaye olarak değerlendirilmektedir.

Bu durum kurumlara, dönem başında öz sermayelerini gerekli şekilde oluşturarak, dönem içinde örtülü sermaye durumunun oluşmaması için borçlanmalarını önceden planlayabilme olanağını da sağlamıştır.

2018 yılı için 2017 yılı sonu itibariyle geçerli olan öz sermaye miktarı, maliyetleri gider yazılabilecek borçların belirlenmesinde temel teşkil edecektir. Örtülü sermaye kapsamına giren borçları bulunan kurumların sermayelerini dış kaynaklardan artırmak suretiyle, ilişkili kişilerden borçlanmalarda daha uygun bir konum yaratabilirler. İç kaynaklardan yapılacak sermaye artırımının ise öz sermayeyi artırıcı bir etkisinin olmadığı da unutulmamalıdır.

Bu nedenle ilişkili kişilerden borçlanan kurumların 2018 yılında öz sermayelerinin yüksek olması için, yılsonuna kadar gerekli sermaye artırımını yapmalarında yarar vardır.

Öte yandan nakit sermaye artırımlarını teşvik maksadıyla 6637 sayılı Kanun'la Kurumlar Vergisi Kanunu'nun “diğer indirimler” başlıklı 10. maddesine eklenen (ı) bendi ile şirketlerin nakit yoluyla sermaye artırımlarını teşvik etmek, bu yolla yabancı kaynak yerine özkaynağa yönelmelerini temin etmek amacıyla yeni bir düzenlemeye gidilmiştir. Bu düzenlemeye göre “sermaye şirketleri, ticaret siciline tescil edilmiş olan ödenmiş veya çıkarılmış sermaye tutarlarındaki nakdi sermaye artışları veya yeni kurulan sermaye şirketlerinde ödenmiş sermayenin nakit olarak karşılanan kısmı üzerinden Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından indirimden yararlanılan yıl için en son açıklanan "Bankalarca açılan TL cinsinden ticari kredilere uygulanan ağırlıklı yıllık ortalama faiz oranı" dikkate alınarak, ilgili hesap döneminin sonuna kadar hesaplanan tutarın yarısı” kurumlar vergisi beyannamesinde kurum kazancından indirileceklerdir.

Sermaye şirketlerinin bu aktardıklarımız ışığında mevcut sermayelerini gözden geçirmelerinde yarar vardır. Bu yılda bu konuyu hatırlatayım istedim.
Karayolları Trafik Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
''Verilecek olan Eğitim Katılım sertifikaları İlgili Adliyelere Haliç Üniversitesi tarafından bildirimi yapılacaktır.''
İşletme sermayesi, bir işletmenin gelir elde edinceye kadar geçecek sürede yapacağı harcalar olarak tanımlanabilir.
12.9.2018 tarihli ve 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı (Karar), 32 Sayılı Karar’da yaptığı bir değişiklikle bazı hallerde alım-satım, kira, eser, iş ve hizmet ..
İflas erteleme müessesesi yerine revize edilen konkordato yeniden uygulamaya konuldu. Düzenleme, alacaklılarla ticari durumu sarsılmış borçlunun müzakere etmesine ve varılan anlaşmanın mahkemece tasdikine dayanıyor...
10.10.2018 tarihli ve 30561 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 21 Seri No.lu Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğde;
Konuyla ilgili açıklama yapan Bursa Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Başkanı Ahmet Hikmet Sönmez, “Başvuru yapmak isteyen 5 yıl mesleki kıdem kazanmış meslek mensupları
Bankalar ve diğer finansal kuruluşlar tarafından hakkında yasal takip işlemi başlatılmamış, hakkında iflas kararı bulunmayan kredileri 30 Haziran 2018 tarihinden
BMMG Yürütme Kurulu Üyesi Celal Özgüroğlu' nun Yapmış Olduğu Söyleşiyi Noktasına Virgülüne Dokunmadan Aynen Yayınlıyoruz.
Sözleşmeleri TL'ye çevirme esaslarına yönelik tebliğ Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Artık kira, satış, danışmanlık vb sözleşmeler TL ile yapılacak.
31 Mayıs 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Yetkilendirme Tebliğ’i ile 2 Temmuz 2018 tarihinden itibaren yapılacak Yatırım Teşvik Belgesi başvuruları ve ilişkili işlemler elektronik ortama taşındı.
Dünkü yazımızda dövizle işlem yasağına ilişkin tebliğin biran önce Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkartılması gerektiğini ele almıştım. Bakanlık çağrımıza kulak verdi ve taslağı açıkladı.
Mesleki Yeterlilik Kurumu'nun (MYK) çalışma hayatından en önemli faaliyetlerinden olanı Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunluğudur. Tehlikeli ve çok tehlikeli işler sınıfında olup bakanlıkça yayımlanacak
BMMG Bayrampaşa İlçe Temsilciliği Meslek Mensuplarına Yönelik E- Uygulamalarda Son Durum Konulu Eğitim Semineri Düzenledi.
İçinde bulunduğumuz ekonomik kriz, döviz kurlarındaki ve faiz oranlarındaki artışın tsunami etkisi yarattığı özel sektörde . . . .
20 milyon kişi ya kiralık evlerde yaşıyor ya da iş yeri için mülk sahibine kira ödüyor. Her yıl yenilenen kiranın ne kadar artacağı ise hep kafaları karıştırıyor. İşte detaylar...
20 Eylül tarihli DÜNYA Gazetesi'nde yayımlanan “Sermaye Şirketlerinde Borca Batıklık Durumu Ve Yeni Düzenlemeler” başlıklı yazımızda açıklandığı üzere;
XX. Türkiye Muhasebe Kongresi. XX. Türkiye Muhasebe Kongresi. XX. Türkiye Muhasebe Kongresi. XX. Türkiye Muhasebe Kongresi.