Net Aktif Vergisi ve kaynak arayışları…
13 Mayıs 2020 Çarşamba
Geçtiğimiz günlerde yazılı basına ve görsel medyaya düşen bir haber vardı. Bu sevimsiz (!) haber elbette vergi ile ilgiliydi.
Net Aktif Vergisi ve kaynak arayışları…
Net Aktif Vergisi ve kaynak arayışları…

Nevzat Saygılıoğlu
nevzatsaygilioglu@atilim.edu.tr

Geçtiğimiz günlerde yazılı basına ve görsel medyaya düşen bir haber vardı. Bu sevimsiz (!) haber elbette vergi ile ilgiliydi.

Habere göre; şirketlerin, firmaların net aktifleri üzerinden veya yıllık hasılatları üzerinden yüzde 5 oranında bir defalık Net Aktif Vergisi alınması öngörülüyordu.

Haberin doğruluğunu bilmiyoruz ama bu habere göre, geçmişte yaşadığımız ve üstlendiğimiz görevler nedeniyle, bazı değerlendirmeler yapmak istiyoruz.

Değerlendirmelerimiz iki eksenli olacak:

Birincisi, haberde yer alan bilgilere ilişkin tespit ve önerilerimiz.

İkincisi de daha genel değerlendirmelerimiz.

Birinci değerlendirmemizi hemen yapalım. “Net Aktif” kavramı, bir muhasebe terminolojisi ve tek düzen muhasebe sistemi (UFRS veya TMS) çerçevesinde tanımı olan bir kavram. Bunda bir sorun yok.

Fakat içinde bulunduğumuz koşullar göz önüne alındığında “net aktif” kavramının esas alınmasının doğru olmayacağı anlaşılıyor. Şirketlerin ve firmaların çok büyük bir kısmında net aktifin kalmadığı veya çok küçüldüğü biliniyor. Şöyle bir örnek verelim. Bir şirketin bilançosuna göre 100 liralık net aktifi (amortismanlar ve karşılıklar düşüldükten sonraki haliyle) tümüyle borçlarla veya yabancı kaynaklarla finanse edilmiş olabilir. Açıkçası net aktif kalmamış ya da çok küçülmüş olabilir.

İşte bu tükenen veya borçla finanse edilen net aktif üzerinden vergi alınmasıyla şirketlerin aktifi daha da küçültülmüş oluyor.

Kaldı ki; böyle bir yaklaşımla, şirketlerin temel kanunu olan Türk Ticaret Kanunu’nun 376. maddesinde bile kamuoyundaki ifadesiyle “teknik iflas” halleri göz ardı edilmiş oluyor. Anılan maddede, şirketlerin sermayeleriyle yedek akçelerinin toplamının yarısını veya üçte ikisini kaybetmesi veya karşılıksız kalması haline çözümler getiriliyor. Yani şirketin devamlılığı ve sağlığı için bazı tedbirler öngörülüyor.

İşte bu durumda olan şirketlerin net aktifi üzerine gitmemek gerekiyor. İlla bir vergileme yapılmak isteniyorsa şirketlerin özvarlıkları üzerinde durmak daha doğru olur. Zira, şirketler için öz varlık aynı zamanda şirketin net ticari sermayesi anlamına gelir.

Öte yandan yüzde 5 vergi oranının çok yüksek olduğu, geçmişte 5 Nisan 1994 kararları çerçevesinde yapılan düzenlemelerden birisi olan Net Aktif Vergisi’nin çok sıkıntı yarattığı, galiba bazı maddelerinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği gerçeğini unutmamak lazım.

Gelelim işin genel değerlendirmesine…

COVİD-19 nedeniyle tüm dünya olduğu gibi, Türkiye de olağanüstü koşullar içerisinde. Olağanüstü koşullara özgü çözümlerin de olağanüstü olması çok doğal. Yani normal bir durum söz konusu değilse, çözümlerin de normal olmaması normal.

Türkiye’nin maliyesinin çok ciddi kaynak ihtiyacı içerisinde olduğu bir gerçek. Aslında bu gerçeğin COVİD 19 öncesinde de var olduğu bilinen bir başka gerçek.

Türkiye’nin vergi manzarasının tümüyle karardığı ya da bulanık olduğu bir vakıa. Kolaycılığa sığınarak tüm vergi sistemini dolaylı vergilere dayandırırsan, topladığın her 100 lira verginin 25 lirasını vergi istisna ve muafiyetleri adıyla vergi harcaması olarak şekillendirirsen, her iki buçuk yılda bir yeniden yapılandırma adıyla vergi afları getirirsen, vergi denetimini tecrübesizler ve bilgisizler ordusuna bırakırsan, daha doğrusu vergi denetimini yok edersen, kayıt dışılığı palazlandırırsan, bütçe finansmanını düzenli olmayan kaynaklardan sağlamaya kalkarsan, vergi adaletini tümüyle unutursan olacağı bu.

Dolayısıyla böylesine karmaşık bir manzaranın üzerine COVİD-19 olayı veya bahanesi geldi. Artık bir şekilde kaynak bulmak gerekiyor. Bu konuda da ilk akla gelen doğal olarak vergi oluyor. Vergi deyince de birden fazla çözüm gündeme geliyor. 

Örneğin;

- Daha önceki uygulamalarında olduğu gibi ek motorlu taşıtlar vergisi, ek emlak vergisi, ek gelir ve kurumlar vergisi,

- Şirketlerin dağıtılmamış karları üzerinden alınabilecek vergi,

- Düşük oranlı genel bir servet vergisi,

- Taşınmazlar veya rantları üzerinden alınacak bir vergi,

- Mevduat faizleri üzerine getirilebilecek vergi,

- Bazı vergi, resim ve harçlara yapılacak ilaveler,

…

Ancak, sayısı daha da artırılabilecek bu çözümlerin her birinin başlı başına bir sıkıntının kaynağını oluşturacağı açık. Yani “vergiyle de olmuyor, vergisiz de olmuyor”.

Konuyu netleştirmeye çalışırsak…

- Ülkenin kaynağa ihtiyacı olduğu açık.

- Akla gelen en önemli ve ilk çözümlerden birisinin çeşitli vergiler olduğu ortada.

- Böyle olağanüstü koşullar, işin aciliyeti, tarafların hassasiyeti varken konunun Maliye tarafından tartışmaya açılmayacağı da bir gerçek.

Dolayısıyla bayram sonrası Haziran ayında Meclis’e gitmiş bir vergi teklifi görürsek de şaşırmamak gerek. Zira olağanüstü koşulların çözümleri olduğu gibi işleyişi de olağanüstü olmak durumundadır. (Dünya)
Sunum; İSMMMO Y.K.Üyesi Halim Bursalı, İstanbul Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası Başkanı Yücel Akdemir' le" Mesleki Gündem "
Corona virüsü salgınıyla gelen ekstra zamların altında ezilen emekliye mini zam, memur ve memur emeklilerine de mini zam farkı göründü.
Son zamanlarda “liyakat” sözcüğünü çok kullanılır olduk. Personel alımlarında, tüm atamalarda, kamuda, özel sektörde hep bir liyakat sözü dolaşıp duruyor
Gelir Vergisi Kanunu’nun ticari kazançlarla ilgili 40’ncı ve serbest meslek erbabı ile ilgili 68’inci maddesinde 7194 sayılı Kanun’la yapılan değişikliklerle,
ABD Ticaret Temsilciliği, 2 Haziran 2020 tarihinde yaptığı duyuruda[1] dijital hizmet vergisi (DHV) uygulayan veya uygulayacak olan Avusturya,. . .
Bilindiği üzere; 518 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin 3. maddesindeki düzenleme ile;
Günümüz iş dünyasında işletmeler iş yerine bağlılığı artırmak amacıyla çalışanlarına pek çok sosyal yardımlar ve ilave olanaklar sağlayabiliyorlar.
Serbest döviz fonlarında gerçek kişiler için yüzde 10, tüzel kişiler için yüzde 0 (sıfır) olan vergi tevkifatı oranı yüzde 15’e çıkarıldı.
Teklif ile, Çiftçi Kayıt Sisteminin (ÇKS) yanı sıra Tarımsal Üretim Kayıt Sisteminin (TÜKAS) kayıtlarının da esas alınarak üreticilere tarım . . .
Rekabetin Korunması Kanunu'nda değişiklik öngören teklif, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda kabul edildi.
Teklif ile, sağlık personeline verilen fiili hizmet süresi zammının 60 günden 90 güne çıkarılması öngörülmektedir.
Kötü günleri geride bıraktığımız ve eski değil de yavaş yavaş yeni normale dönmeye başladığımız bu günlerde,
Başkanlığımızca 19 Ekim 2019 tarihinde yazılı, 04-14 Şubat 2020 tarihlerinde sözlü bölümü yapılan Gelir Uzmanlığı Yeterlik Sınavı’nın sonucu açıklandı.
Başkanlığımızca toplumda vergi bilincinin ve vergiye gönüllü uyumun artırılmasına yönelik olarak vatandaşlarımıza ve mükelleflerimize sunduğumuz . . . .
Epeydir günlük hukuk sorunların yazmaktan yeni yayınların tanıtımını yapamamış, mali hukuk alanındaki yeni ve önemli yayınları duyuramamıştım.
Başlığı okuyunca “Sanat ve icadın vergisi mi olur?” diye aklınıza gelebilir. Paranın olduğu her yerde vergi mutlaka vardır.
İthalatçıların ve ihracatçıların önemli kapısı gümrüklü liman sahalarında hizmet ücretleri çoğunlukla döviz olarak ödeniyor.
Tütün mücadeleye başladığımız günlerden beri, Tütün kullanıcılarını UYARDIK VE UYARMAYA DEVAM EDECEĞİZ…
Arabuluculuk Daire Başkanı tarafından ekibiyle birlikte yeni bir arabuluculuk kanunu yazılıyor.