Liyakat, başkanlık sisteminin olmazsa olmazıdır…
04 Haziran 2020 Perşembe
Son zamanlarda “liyakat” sözcüğünü çok kullanılır olduk. Personel alımlarında, tüm atamalarda, kamuda, özel sektörde hep bir liyakat sözü dolaşıp duruyor
Liyakat, başkanlık sisteminin olmazsa olmazıdır…
Liyakat, başkanlık sisteminin olmazsa olmazıdır…

Nedim Türkmen - (Sözcü)

Son zamanlarda “liyakat” sözcüğünü çok kullanılır olduk. Personel alımlarında, tüm atamalarda, kamuda, özel sektörde hep bir liyakat sözü dolaşıp duruyor. Genellikle “Yönetimde liyakat esas alınmalıdır” biçiminde kulağımıza çalınan bu sözcüğün ne anlama geldiğini gerçekten biliyor muyuz? Bir kişi, bir işe nasıl yakışır, hangi nedenlerle uygun veya layık olur? Bir kişinin liyakatini, yani göreve ne derece layık olduğunu nasıl değerlendirebiliriz?

Liyakati sağlayan temel öğelerin arasında; eğitim, deneyim, bilgi, beceri, performans, kurum kültürüne uyum ve iletişim bulunuyor.

KÂĞIT ÜSTÜNDE KALDI…

Anayasa'nın 70. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 3. maddesinin ülke bürokrasisinin karakterini belirleyen “liyakat ilkesi” uygulanacağına ilişkin düzenlemelerine rağmen; bu durumun istenilen ölçüde uygulamaya geçirilmediği, kamu personeli atamalarında siyasal kayırmacılığın liyakat üzerinde hâkimiyet kurduğu görülmektedir. Sorunları bulunan merkezi sınav sistemine alternatif olarak sunulan sözlü sınavlar ve mülakatlar da farklı usulsüzlük riskleri barındırmaktadır. Mülakatı yapan kişilerin aldığı insan kaynakları yönetimi kararları çoğunlukla nesnellikten uzaktır. Siyasi etkilere açık olan sözlü sınava ve mülakata daha fazla ağırlık verilmesi, adayların ideolojik kaygılarla elenmelerine veya seçilmelerine olanak tanımaktadır. Yazılı sınavda 99 puan alan adayın mülakat sonucu işe alınmayıp,55 puan alan adayın sınavlarda başarılı olmasını bile kanıksayacak örnekleri yaşamaya devam ediyoruz.

Merkezi sınav uygulamasının kötüye kullanılması ve süreçte karşılaşılan sıkıntılar, mülakatlar ve sözlü sınavların nesnellikten uzak oluşu, memurların partizanlaşması ve sonucunda oluşan siyasi kutuplaşma, yönetilemeyen bir ülke yaratmıştır.

BAKANLAR MI DEĞİŞİYOR?

Anayasa değişikliği ile 2 yıl önce ülkemizde başkanlık sistemine geçildi. Yeni sistemin ilk Bakanlar Kurulu, bir bakanın görevden alınması dışında 2 yılını tamamlamak üzere. Yeni sistemde bakanların milletvekili olması gerekmiyor. Yapı olarak teknokrat hükümeti benzeri bir yapı oluşması beklenirken, bizde tam tersi oldu. Otel sahibi Turizm Bakanı, hastane sahibi Sağlık Bakanı, özel okul sahibi Milli Eğitim Bakanı yapıldı. Devleti hiç tanımayan ve atandıkları bakanlıklar ile ilgili Türkiye'de neyi ne kadar bildiklerinden emin olmadığımız birçok kişi, bakan olarak görevlendirildi.

Yazımın önceki bölümünde açıkladığım gibi; bürokraside dikkate alınmayan liyakat, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin iyi işlemesi için çok dikkatli seçilmesi gereken bakanların seçiminde de dikkate alınmayınca; çok güçlü bir Başkan, çok zayıf bir Bakanlar Kurulu ve zayıf bürokrasi, “devletin sorunları çözme yeteneğinin ortadan kalkmasına” ve henüz 2 yılını bile doldurmamış Başkanlık Sistemi'nin şiddetli bir şekilde tartışılmasına zemin hazırladı.

Bürokraside liyakate dikkat etmezseniz; Aralık 2019'da çıkan ve hemen uygulamaya başlanan vergi kanunlarının uygulama genel tebliğlerini Mayıs 2020 sonunda yayımlarsınız. Yine bakan seçiminde liyakate dikkat etmezseniz, saman ithalatını “Paramız var ki alıyoruz” şeklinde savunan bir Tarım ve Orman Bakanınız olur.

BİR LİYAKAT HİKÂYESİ…

Bugünlerde mevcut bakanlar ile ilgili kamuoyu yoklaması yapıldığı bilgileri bize ulaştı. Cumhuriyet Gazetesi'nde Sayın Arif Kızılyalın; Spor Bakanı Dr. Mehmet Muharrem Kasapoğlu'nun daha aktif bir bakanlığa kaydırılacağı ve yerine Dr. Alpaslan Baki Ertekin'in atanacağı ile ilgili kulis bilgisi paylaştı. Her iki ismi de iyi tanıyan biri olarak, topa girmesem olmaz diye düşünüyorum.

Sayın Dr. Mehmet Muharrem Kasapoğlu, Marmara Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nde öğrencimdi. Kulüp başkanlığım döneminde Spor Toto Teşkilat Başkanlığı görevini yürütüyordu. Atandığı Spor Bakanlığı'nda da 2 yıldır başarılı bir çizgide görevini sürdürmektedir. Sayın Dr. Alpaslan Baki Ertekin de “spor yöneticiliği” doktorası yapmış, kulüp başkanlığım döneminde beraber çalıştığım ve basketbol şubemizin sorumluluğunu üstlenen çok değerli bir hemşerimdir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Spor A.Ş.'de 5 yıl Genel Müdürlük yapmış ve şu anda Türkiye'nin en önemli holdinglerinden birinin CEO'sudur. Sayın TMSF Başkanı Muhiddin Gülal'ın basın toplantısında; ciro, kârlılık ve özkaynak büyümesinde Sayın Ertekin'in yönettiği holdingin çok büyük başarılara imza attığı ifade edilmiştir.

Hem bürokraside hem de bakan atamalarında liyakatin tartışıldığı bu dönemde, Sayın Kasapoğlu ve Sayın Ertekin'in başarılarının takdir göreceğini düşünmek bile, “çölde vaha bulmak” gibi.

“Amatör topçu ile süper ligde oynayamazsınız.”
1- Prof. Dr. Barış Sipahi - (İşletme Sermayesi Yönetimi)
OECD bünyesindeki uluslararası para aklama ve terörizmin finansmanı ile mücadele kuruluşu FATF (Mali Eylem Görev Gücü-Financial Action Task Force),
2020 yılı ikinci geçici vergi döneminde uygulanacak yeniden değerleme oranı % 2,10 (yüzde iki virgül on) olarak tespit edilmiştir.
5604 sayılı Malî Tatil İhdas Edilmesi Hakkında Kanun 28.03.2007 tarih ve 26476 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Gündemin önemli konularından birisidir kıdem tazminatı. 1475 sayılı İş Kanunu ödenecek kıdem tazminatının bir yıllık miktarını
Koronavirüs önlemleri kapsamında 18 yaş altı uçak yolcularının aileleri ile beraber seyahat etme zorunluluğu kaldırıldı.
Koronavirüs pandemisi hayatımızda derin etkiler bıraktı, bırakmaya da devam ediyor. Salgının etkisinin azalmasıyla birlikte,
Geçen yazımda Kurumlar Vergisi Kanunu’nun (KVK) istisnaları düzenleyen 5/1e maddesinde yer alan . . . .
Bilindiği üzere; Vergi Usul Kanunu uyarınca düzenlenmesi zorunlu olan belgelerin elektronik ortamda düzenlenmesine yönelik olarak . . .
Sosyal Güvenlik Kurumunca çıkartılan 18/6/2020 tarihli ve 2020/20 sayılı “İşveren İşlemleri Genelgesiyle” hem işyeri tescil ve
Konya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM) Odası Başkanı Abdil Erdal, Başkan Yardımcısı Celal Emiroğlu ve Oda Sekreteri . . . .
Ülkemiz bir yandan Corona salgınına karşı mücadelesini sürdürürken diğer taraftan ABD emperyalizmine karşı Doğu Akdeniz’de, . . .
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun (KVK) istisnaları düzenleyen 5. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, kurumların, . . . .
Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı’nın da hizmet vereceği Vergi Denetim Kurulu ile Gelir İdaresi Başkanlığı Ataşehir Hizmet Binası,
1 Temmuz tarihi itibariyle e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına dahil olan mükelleflerce 30 Haziran 2020 tarihine “5.000 TL ve 30.000 TL e-Arşiv Fatura Portalı”ndan düzenlenmesi gereken e-Arşiv Faturalar Hakkında
Ülkemizde 15 Temmuz 2016 darbe girişiminden sonra, Ağustos 2016'da 6736 sayılı Kanun çıkartılarak yürürlüğe konuldu. Bu kanunda vadesi geçmiş borçlar iki ayda bir ödenmek koşuluyla 18 ay vadelendirildi, matrah ar
Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu, temmuz ayı burs ve kredi ödemelerinin 6 ile 10 Temmuz tarihleri arasında . . . .
Avukatlık Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonunda kabul edildi
Kıdem tazminatının TES'e dönüştürülmesine ilişkin yasal düzenlemeyle ilgili süreç devam ederken, yeni kıdem tazminatı tavanı da belli oldu.