Kısmi bölünmeye vergi geliyor
11 Nisan 2017 Salı
Geçtiğimiz günlerde Gelir İdaresi Başkanlığı'nın web sayfasında, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 19/3 maddesinin (b) bendi hükümleri kapsamındaki kısmi bölünme işlemleriyle ilgili olarak 13 sayılı KVK Genel Tebliğ Taslağı yayımlandı.
Kısmi bölünmeye vergi geliyor
HUKUKA GÖRE

Kısmi bölünmeye vergi geliyor

Bumin DOĞRUSÖZ

bumin.dogrusoz@dunya.com
   
Geçtiğimiz günlerde Gelir İdaresi Başkanlığı'nın web sayfasında, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 19/3 maddesinin (b) bendi hükümleri kapsamındaki kısmi bölünme işlemleriyle ilgili olarak 13 sayılı KVK Genel Tebliğ Taslağı yayımlandı.

Bu taslağın hazırlanması, birkaç hafta önce Maliye Bakanı Naci Ağbal’ın başkanlığında yapılan ve benim de katıldığım bir özel toplantıda bazı katılımcıların kısmi bölünme konusunda çok tereddütler bulunduğunu söylemesi üzerine, Sayın Bakanın “bir Genel Tebliğ ile tereddütleri kaldıralım” sözüne dayanıyor. Bunun üzerine de Gelir İdaresi Başkanlığı, kendisine yansıyan olaylardan, tereddüt edildiği anlaşılan hususlara ilişkin açıklamaların yer aldığı Taslağı yayımladı. Bu taslakta özellikle örneklerle ilgili çok tartışılacak konu bulunmasına karşılık, ben önemli gördüğüm bir konuyu gündeme getirmek istiyorum. Tebliğ taslağının son maddesi ile aşağıdaki düzenlemenin yürürlüğe konulması öngörülmektedir.

“Kısmi bölünme işlemlerinde devralan şirket hisselerinin devreden şirket ortaklarına verilmesi halinde, devreden şirket nezdinde sermaye azaltımına gidilmesi gerekeceğinden, devreden şirketin sermayesini oluşturan unsurlara göre sermaye azaltımı dolayısıyla vergilendirme yapılması söz konusu olabilecektir. Yapılacak sermaye azaltımında; öncelikle, işletmeden çekilmesi halinde kurumlar vergisine ve kâr dağıtımına bağlı vergi kesintisine tabi tutulacak (pasif kalemlere ait enflasyon fark hesapları, yeniden değerleme değer artış fonu, iştirakler yeniden değerleme değer artış fonu, maliyet artış fonu vb.) hesapların, sonra, sadece kâr dağıtımına bağlı vergi kesintisine tabi tutulacak (geçmiş yıl kârları, olağanüstü yedekler vb.) hesapların, son olarak ise işletmeden çekilmesi halinde vergilendirilmeyecek olan ayni ve nakdi sermayenin işletmeden çekildiği kabul edilecektir.”

Görüldüğü gibi devralan şirket hisselerinin devreden şirket ortaklarına verilmesi amacıyla yapılacak sermaye azaltılmasında, azaltılan tutarın öncelikle dağıtımı stopaja tâbi fon veya yedeklerden yapıldığı bir varsayım olarak kabul edilmekte, böylece devreden şirkete azaltılan tutarın %15’ine (azaltılan sermaye unsurları içinde enflasyon düzeltme farkları varsa vergi yükü %32’ye) varabilecek oranda bir malî yük getirilmektedir. Ancak böyle bir varsayımın veya karinenin yaratılmasına elverişli bir yasal dayanak, KVK’da yoktur.

Bu görüşün yaratacağı etki yönünden geçmiş uygulamaya da bakmak gerekmektedir. Maliye Bakanlığı bu konuda daha önce Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı’nın 23.07.2013 tarihli Özelgesi ile “Kısmî bölünme sonucunda aynî sermaye konulan şirketten alınan hisse senetlerinin ortaklara verilmesi nedeniyle şirket sermayesinin azaltılması ve daha önce sermayeye eklenmiş olan, enflasyon düzeltmesi fark hesapları ile geçmiş yıl kârlarının da bulunması durumunda; devralan şirkette yapılacak sermaye artışında enflasyon düzeltmesi fark hesaplarının ve geçmiş yıl kârlarının sermayenin bir unsuru olarak yer alması ve ayrı şekilde görülmesi şartıyla bu işlem işletmeden çekiş olarak değerlendirilmeyecek ve vergiye tabi tutulmayacaktır. Ancak, devralan şirkette sermayenin bir unsuru olarak yer alan enflasyon düzeltmesi farklarının ve geçmiş yıl kârlarının, devralan şirkette bir başka hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi ya da sermaye azaltımına gidilmesi halinde, enflasyon düzeltmesi farkları ile ilgili işletmeden çekilen tutarların öncelikle işletmeden çekildiği dönemin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin kurumlar vergisine tabi tutulması, vergi sonrası dağıtılan kazancın ve geçmiş yıl kârları ile ilgili tutarların da kâr dağıtımına bağlı tevkifata tabi tutulması gerekmektedir” şeklinde ve getirilmek istenen düzenlemenin tam tersi yönde açıklamada bulunmuştur.

Büyük Mükellefler Vergi Dairesi daha sonra 24.09.2013 tarihli özelgesi ile bu görüşünden dönmüş, Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı 24.9.2013 günlü Özelge doğrultusunda görüş açıklamışsa da son olarak Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı 21.2.2017 günlü Özelgesi ile yukarıda aktardığımız 23.7.2013 günlü Özelge doğrultusunda görüş açıklamış ve kısmi bölünme dolayısıyla azaltılacak sermaye içerisinde “daha önce sermayeye eklenmiş olan, enflasyon düzeltmesi fark hesapları ile geçmiş yıl kârlarının da bulunması durumunda; devralan şirkette yapılacak sermaye artışında enflasyon düzeltmesi fark hesaplarının ve geçmiş yıl kârlarının sermayenin bir unsuru olarak yer alması ve ayrı şekilde görülmesi şartıyla bu işlem işletmeden çekiş olarak değerlendirilmeyecek ve vergiye tabi tutulmayacaktır. Ancak, devralan şirkette sermayenin bir unsuru olarak yer alan enflasyon düzeltmesi farklarının ve geçmiş yıl karlarının, devralan şirkette bir başka hesaba nakledilmesi veya işletmeden çekilmesi ya da sermaye azaltımına gidilmesi halinde, enflasyon düzeltmesi farkları ile ilgili işletmeden çekilen tutarların öncelikle işletmeden çekildiği dönemin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin kurumlar vergisine tabi tutulması, vergi sonrası dağıtılan kazancın ve geçmiş yıl kârları ile ilgili tutarların da kâr dağıtımına bağlı tevkifata tabi tutulması gerekmektedir. ” demiştir.

Kurumlar Vergisi Kanunu bölünmede ayni sermaye konulmasından söz etse de, ticaret hukukuna göre bölünmede tasfiyesiz kısmi külli halefiyet söz konusudur. Ticaret hukukuna göre bölünmede ayni sermaye konulması söz konusu değildir. Ayni sermaye koyma, sadece yeni şirket kurma yolu ile bölünmede söz konusu olabilir (Bkz. TTK md. 159 gerekçesi). Bölünmenin esasları TTK.’dadır. Bu nedenle KVK’da “ayni sermaye” konulmasından bahsedilmesi, bize göre, bölünülecek kurumun sermayesinin belirlenme prosedürünün belirlenmesi açısından itibar görmek durumundadır. Zira, kısmi bölünmeyi hukukumuza getiren 4684 sayılı Kanun, bölünmeyi düzenlemeyen eski TTK zamanındadır ve gerekçesi de bizi bu sonuca götürmektedir. Külli halefiyet söz konusu olunca, bölünen şirket sermayesinin unsurlarının da bölünme oranında (veya bölünülen kıymetlerle bağlantılı olarak) bölünülen kuruma geçtiğini kabul etmek gerekmektedir.

Taslağın bir adım sonrasında, kısmi bölünme sonucu sermaye azaltımında işletmeden ortağa bir nakit geçişi olmamasına rağmen, ortağın bölünülen şirkete ait olarak edineceği hisselerin onun nezdinde menkul sermaye iradını oluşturacağı iddiasını gündeme getirecektir. Bu ise kısmi bölünme müessesesinin sonu olur. Aksi durumda ise taslağa göre yapılan stopajın mahsubu olamaz. Oysa kâr dağıtımına bağlı olarak yapılacak stopaj, Gelir Vergisi Kanunu'nda bir tahsil yöntemi olarak öngörülmüştür. Mahsup olanağı olmayan stopaj ise stopajın tarh yöntemi olarak kullanılmasını ifade eder ki, bu da Kanunda öngörülmemiştir. Kanunda öngörülmeyen şekilde tarh yöntemi olarak kullanılacak bir stopaj ihdas edilmesi ise vergilerin yasallığı ilkesine aykırı olduğu gibi kısmi bölünmeyi de vergili duruma dönüştürür.

Öte yandan gözlemimiz uygulamanın 23.7.2013 ve 21.2.2017 günlü özelgeler doğrultusunda yürüdüğünü göstermektedir. Şimdi yasal bir değişiklik yokken aksi bir genel tebliğ düzenlemesi, hukuki güven ve istikrar ilkelerine aykırı şekilde geçmişin incelenmesini ve cezalı tarhiyatları gerektirecektir. Genel tebliğin geçmişe uygulanamayacağını da, tebliğle af ihdas etmek anlamına geleceğinden ileri sürmek mümkün değildir. Bu da iş dünyasını olumsuz etkileyecektir. Bu nedenle tebliğ taslağındaki düzenlemeden dönülmesi, 21.2.2017 günlü Özelgedeki görüşü genel tebliğe dönüştürülmesi ve AB direktiflerine uygun olarak mevzuatımıza 2001 yılında giren kısmi bölünme uygulamasını fiilen ortadan kaldıracak yorumlardan kaçınılması yerinde olacaktır.
39- İstanbul Delegesi Arıkan Sözlerine Teşekkür Ederek Devam Etti. Daha Sonra Divan Başkanı Sanlı Saygı ve Sevgilerini Sunarak Bir Genel Kurulu Daha Tamamlamış Oldular. (SON)
SSK ve Bağ-Kur emeklileri, paralarını almaya başladı. Maaşlara hem 5.89 enflasyon zammı hem de ek ödeme artışı yansıtıldı.
Düne kadar sadece borsada kote olan işletmelerin, bağımsız denetimi ile ilgili küresel oyun kurucularına,ülkemizin güzide işletmeleri ....
Başbakan Yıldırım, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile gerçekleştirdiği görüşme sonrası yeni Kabine'yi açıkladı: 5 yeni isim Bakanlar Kurulu'na girerken, 6 bakanın görevi değişti.
30 Temmuz 2017 (2.Dönem) Özel SMMM Sınavı ve 29-30 Temmuz 2017 (2.Dönem) SMMM Sınav Programı Hk.
Okan Üniversitesi, MUHASEBE VE DENETİM Lisans Programına YGS puanlarına göre tercih yapılabilmektedir.
Kahramanmaraş’ta hobi olarak başladığı kokulu taş tozu üretimini geliştirerek patentini de alan eski mali müşavir Yaşar Topuz, şimdi ürünlerini Türkiye’nin dört bir yanına gönderiyor.
Milli Eğitim Bakanı İsmet Yılmaz, güncellenen öğretim programlarının tanıtımına ilişkin basın toplantısında konuştu.
Vergi Usul Kanunu'nun vergi ve /veya ceza tarhiyatlarını ifade eden mükelleflere bildirimini sağlayan ihbarnamelerin ekinde bulunmasını gereken belgeleri düzenleyen 35 ve 366. maddeleri incelendiğinde,
İstanbul'da meydana gelen sel nedeniyle çok sayıda araç sular altında kaldı. Peki, su baskını nedeniyle araçlarda meydana gelen hasar kasko sigortası tarafından karşılanıyor mu?
Olağanüstü halin (OHAL), 19 Temmuz 2017 Çarşamba gününden geçerli olmak üzere 3 ay süreyle uzatılmasına ilişkin Başbakanlık tezkeresi, TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.
Kredi, kart, çek ve senet borcu nedeniyle kara listeye giren ve bu yüzden bankalardan kredi alamayanlara af getiren düzenlemeden yararlanmak için süre daralıyor.
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı arılıkla uğraşan çiftçilerin alacakları alet ve ekipmanlara yüzde 60 oranında hibe desteği verecek.
Kurumumuz taşra teşkilatına 400 adet Sosyal Güvenlik Denetmen Yardımcısı alınacaktır.
İstanbul Mali Müşavirler ve Muhasebeciler Derneği Başkanı Ethem Yüksel Kahveci 15 Temmuz hain darbe girişimi ile ilgili bir basın bildirisi yayınladı.
Şirketlerin döviz kurundaki değişimlerden etkilenme nedenlerinin başında, dövizli veya dövize endeksli işlemler yapmaları geliyor.
Konya SMMMO Başkanı Seyit Faruk Özselek, 15 Temmuz kanlı darbe girişimi sırasında Türk halkının dik duruşunu ve demokrasiden taviz vermeyeceğini bir kez daha gösterdiğini vurgulayarak,
Bursa Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası (BSMMMO) son zamanlarda artış gösteren bilgisayar korsanlarına karşılık üyelerine