Emisyon primleri ve dağıtımı
18 Haziran 2020 Perşembe
Emisyon primi konusunu ve kurumlar vergisi kanununda bu konuda yer alan istisnayı daha önce bir yazımda irdelemiştim.
Emisyon primleri ve dağıtımı
HUKUKA GÖRE

Emisyon primleri ve dağıtımı

Bumin DOĞRUSÖZ
bumin.dogrusoz@dunya.com

Emisyon primi konusunu ve kurumlar vergisi kanununda bu konuda yer alan istisnayı daha önce bir yazımda irdelemiştim.  Yine de kısaca tekrarlayayım.

Anonim şirketler kuruluşunda veya sermaye artırımlarında hisselerini, ana sözleşmelerinde belirtilen itibari değerle (nominal bedelle) ihraç edilebileceği gibi, itibari değerlerinin üzerinde bir bedelle de ihraç edilebilirler. Hisselerin itibari değerinin üzerinde bir bedelle ihraç edilmesi halinde, ihraç değeri ile itibari değer arasında oluşan olumlu fark, Vergi hukukunda emisyon primi (Ticaret Hukuku’nda agio, Tek Düzen Hesap Planı’nda ihraç primi) olarak adlandırılmaktadır. Hisse senetlerinin emisyon primli olarak ihraç edilebilmesi, şirketin ana sözleşmelerinde hüküm bulunması veya genel kurulda karar alınması ile mümkündür.

Bana göre, bu istisna olmasaydı da, bu kazanç yine vergiye tabi tutulamazdı. Çünkü kurumlar içinde geçerli olan Gelir Vergisi Kanunu’nun 38. maddesine göre ticari kazanç; teşebbüsteki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerler arasındaki müspet farktır. Ancak kazanç hesaplanırken, dönem içinde işletmeye işletme sahiplerince ilave edilen değerler nazara alınmaz. Dolayısıyla emisyon primi de işletmeye ilave edilen bir değer olduğundan kazanç hesaplamasında dikkate alınmayacaktı.

Ticaret Kanunu’muza göre, emisyon primi yedek akçe niteliğindedir. Nitekim 519. maddede, "her yıl safi karın yüzde beşi, ödenmiş sermayenin yüzde yirmisine ulaşıncaya kadar genel kanuni yedek akçeye ayrılır" denildikten sonra, belirtilen sınıra ulaşılsa dahi bu yedek akçelere, "yeni payların çıkarılması dolayısıyla sağlanan primin çıkarılma giderleri, itfa karşılıkları, ve hayır amaçlı ödemeler için kullanılmamış kısmı"nın ekleneceği hükme bağlanmıştır.

İstisnanın eski KVK’daki ilk şeklinde, bu istisnadan yararlanabilmek için hisse senetlerinin borsaya kaydettirilmesi ve bu kazancın dağıtılmaması gibi şartlar aranmaktaydı. Ancak yapılan mevzuat değişiklikleri ile bu koşullar yürürlükten kaldırılmıştı ve nitekim bu koşullar mer’i KVK’da da aranmamaktadır. Dolayısıyla emisyon pirimi olarak yedek akçelere eklenen kısmın daha sonra dağıtılmasına, vergi hukuku açısından bir engel yoktur. Dağıtım konusundaki sınırlamalar vergi hukukunun dışında, Ticaret Kanunu’ndadır.

Ticaret Kanunu’na göre emisyon primi de bir tür kanuni yedek akçe olduğuna göre, emisyon priminin dağıtılıp dağıtılamayacağı sorusunu, kanuni yedek akçelerin dağıtılıp dağıtılamayacağı şeklinde anlamak ve cevaplamak gerekmektedir. Ticaret Kanunu’na göre, genel kanuni yedek akçelerin ödenmiş sermayenin yarısına kadar olan kısmı, sadece geçmiş yıl zararlarının kapatılmasında, işlerin iyi gitmediği zamanlarda işletmeyi devam ettirmeye veya işsizliğin önlenmesine yahut sonuçlarının hafifletilmesine elverişli önlemler alınmasında kullanılabilir. Şirket genel kurulu ancak, kanuni yedek akçelerin ödenmiş sermayenin yarısını aşan kısmı üzerinde tasarruf edebilir. Bir başka deyişle genel kurul bu aşan kısmın dağıtılmasına veya sermayeye eklenmesine karar verebilir. Bu nedenle emisyon priminin dağıtılıp dağıtılamayacağı sorusunun, kanuni yedek akçe tutarının ödenmiş sermaye ile karşılaştırılması sonucu oluşacak duruma göre yanıtlamak gerekmektedir.

Yazımızda bunları söyledikten sonra, emisyon priminin bu koşullara dağıtılması veya önce sermayeye eklenip daha sonra sermaye azaltılması yoluyla dağıtılması halinde, bize göre, burada ortaklar tarafından işletmeye konulan değer iade edildiğinden, stopaja gerek olmadığını belirtmiştim. Üstelik emisyon primi sermayeye eklendikten sonra sermaye azaltılması halinde, ortaklara verilen veya iade edilen artık sermayedir. Sermayenin hangi kaynaklardan sağlandığının, azaltımda önem taşımaması gerekir. Zira bu kaynaklar sermaye adlı havuzda erimiştir. Kanunlarımızda sermayenin azaltma yoluyla iadesinde stopaj yapılması gerektiğine dair bir düzenleme yoktur. Sermaye artırımı ile azaltımı arasında makul bir süre geçmişse ve sermaye azaltımı için kabul edilebilir sebepler de varsa, bir muvazaa iddiası da ileri sürülemez.

Ancak idari anlayış emisyon priminin ortaklara dağıtılması halinde stopaj yapılması gerektiği yönündedir. İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı 62030549-125[6-2014/105]-88462 sayı ve 20.10.2015 tarihli Özelgesi’nde “kurumlar vergisinden istisna edilen ve sermayeye eklenmemiş olan emisyon primlerinin Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca ortaklara dağıtılmasının mümkün olması halinde, bu işlem kar payı dağıtımı sayılacak olup dağıtılan emisyon primi tutarları üzerinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94’üncü maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 15’inci ve 30’uncu maddelerinde yer alan hükümler çerçevesinde kâr dağıtımına bağlı vergi kesintisi yapılacaktır.” şeklinde görüş açıklamıştır.

Bu durumda emisyon primini dağıtacak olanlara yapabileceğim en iyi öneri, söz konusu stopajı yapıp ihtirazi kayıtla beyanda bulunarak ceza ve faiz riskini bertaraf edip yargı yoluna müracaat etmeleridir.

Ancak tabii kâr dağıtımı yapılacaksa, Eylül sonuna kadar geçerli olmak üzere dağıtım miktarına getirilmiş sınırlandırmaları da unutmamak gerek.(Dünya)
5- İstanbul Baro Başkanı Mehmet Durakoğlu, İstanbul Adalet Sarayı önündeki 'Savunma Mitingi'nde Basın Açıklamasını Yaparken Hareketli Anlar Yaşandı.(SON)
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun (KVK) istisnaları düzenleyen 5. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, kurumların, . . . .
Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığı’nın da hizmet vereceği Vergi Denetim Kurulu ile Gelir İdaresi Başkanlığı Ataşehir Hizmet Binası,
1 Temmuz tarihi itibariyle e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamalarına dahil olan mükelleflerce 30 Haziran 2020 tarihine “5.000 TL ve 30.000 TL e-Arşiv Fatura Portalı”ndan düzenlenmesi gereken e-Arşiv Faturalar Hakkında
Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu, temmuz ayı burs ve kredi ödemelerinin 6 ile 10 Temmuz tarihleri arasında . . . .
Avukatlık Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonunda kabul edildi
Kıdem tazminatının TES'e dönüştürülmesine ilişkin yasal düzenlemeyle ilgili süreç devam ederken, yeni kıdem tazminatı tavanı da belli oldu.
Belirli Kriterleri Aşan İşyerleri, 6698 Sayılı Kanuna Göre, Veri Sorumluları Siciline (VERBİS’e) 30.06.2020 Tarihine Kadar Yapılması . . . .
Vergi Usul Kanunu’nun 7103 sayılı Kanun’un 12’nci maddesi ile değişik 353’üncü maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (2) numaralı bentlerinde, . . .
Ozan Bingöl, sosyal medya hesabından bira, rakı ve sigaraların maktu ÖTV tutarlarının yüzde 6,89 oranında artırıldığını belirtti.
Türk Tabipleri Birliği COVID-19 İzleme Kurulu Üyesi Prof. Dr. Kayıhan Pala’nın katıldığı bir internet haber sitesinde,
Dünya koronavirüs ile ilgili olarak ilk dalgayı atlatmış olmasına rağmen ilk dalga boyunca yapılan harcamalar nedeniyle artan
Enflasyon rakamı, memur ve memur emeklisi ile işçi, çiftçi ve esnaf emeklilerinin maaşlarına ne kadar yansıyacak? İşte yanıtı..
Tüketici Fiyat Endeksi Haziran ayında bir önceki aya göre %1,13, bir önceki yılın Aralık ayına göre %5,75, bir önceki yılın aynı ayına göre %12,62 ve on iki aylık ortalamalara göre %11,88 arttı.
2681 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 17/10/2016 tarihli ve 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan . . .
Gelir Uzmanlığı Karşılıklı Yer Değiştirme Taleplerinin Değerlendirme Sonuçlarına İlişkin Duyuru
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, Haziran ayına ilişkin Nakdi Ücret Desteği ödemelerinin 8 Temmuz’dan itibaren ödenmeye başlayacağını bildirdi.
Binek Otomobillerin giderleri ve amortismanlarının gelir ve kurumlar vergisi matrahından indirilmesinin sınırlandırılması konusunda . . .
Bilindiği gibi 7194 sayılı Kanun’la birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlerle ilgili kurallarda bazı değişiklikler yapıldı.