Devletin vergi ahlakı
16 Mayıs 2019 Perşembe
Vergi, devletin ülkesi üzerindeki egemenlik hakkına dayanarak, kamu giderlerini karşılamak üzere, karşılıksız ve zorla aldığı ekonomik değerdir.
Devletin vergi ahlakı
Devletin vergi ahlakı

Dr. Nedim Türkmen - Sözcü

Vergi, devletin ülkesi üzerindeki egemenlik hakkına dayanarak, kamu giderlerini karşılamak üzere, karşılıksız ve zorla aldığı ekonomik değerdir.

Anayasamızda vergi ödevi başlıklı 73. maddede “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır” hükmü yer almaktadır.

Vergi ahlakını; vergiye ilişkin görev ve sorumlulukların zamanında, eksiksiz ve tam olarak yerine getirilmesi olarak tanımlamak mümkündür.

BİREYSEL VERGİ AHLAKINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER NELERDİR?

Bireysel vergi ahlakını; vergi yükü, vergi adaleti, gelir düzeyi, yolsuzluk, kamu harcamalarının algılanma seviyesi, vergi cezaları, vergi afları, vergi denetimi ve vergi yapısı gibi ekonomik faktörler ağırlıklı olarak etkilemektedir.

Vergi ahlakını ekonomik faktörler kadar olmasa da devlete bağlılık, dini inanç, kültürel yapı, güven ve vatandaşlık bilinci, demokrasi, muhasebe meslek mensuplarının niteliği ve diğer mükelleflerin vergi ahlakına etkisi gibi unsurları içeren sosyo-kültürel faktörler de etkilemektedir.

Vergi mükelleflerinin bireysel vergi ahlakını; meslek, eğitim, yaş, cinsiyet ve medeni durum gibi demografik faktörlerde sınırlı bir şekilde etkilemektedir.

DEVLETTE DE VERGİ AHLAKI ARANIR MI?

Vergi mükellefleri, vergi ahlakına aykırı davranışları nedeniyle, yasalarda belirlenmiş cezalara çarptırılmaktadır. Bugün sizlerle beraber, acaba kamu otoritesinde yani devlette, vergi ahlakı aranır mı? sorusuna yanıt bulmaya çalışacağız.

Toplum tarafından benimsenmeyen hiçbir düzenlemenin, kendisinden beklenen faydayı vermesi beklenemez. Vatandaşlar, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali güçlerine göre vergi ödemek zorundadırlar. Vergi ödemek bir vatandaşlık ödevidir, askerlik gibi.

Vergi yükünün toplumda adaletli ve dengeli dağılımını sağlamak, anayasamıza göre devletin ahlaki görevidir.  Vergilemede yatay ve dikey adaletin sağlanması, genellik ve eşitlik ilkelerinin uygulanması da, devletin ahlaki görevini yapmasına bağlıdır.

Türk vergi sisteminde toplanan her 100 liralık verginin; 67 lirasının adaletsiz dolaylı vergiler yoluyla toplanması, devletin ahlaki görevini yerine getirmediğinin kanıtıdır.

Sürekli sistem içindeki mükellefler üzerine bindirilen vergi yükü ve neredeyse her yıl çıkartılan af yasaları ile beraber toplumda vergi bilinci ve vergi ahlakı ortadan kaldırılmıştır. Vergisel ödevlerini düzenli bir şekilde yerine getiren mükelleflere tanınan yüzde beşlik vergi indiriminin bile;1 milyonluk üst sınır getirilerek anlamsız hale getirilmesi, vergisel ödevlerini eksiksiz yerine getiren mükelleflerde büyük bir hayal kırıklığı ve öfke yaratmıştır.

Vergi mükellefi ile vergi idaresi arasındaki ilişki güvene dayanmalıdır. Güvene dayalı olmayan bir ilişkinin verimli sonuçlar doğurması beklenemez. Önce devlet ahlaki görevlerini yerine getirmelidir.
Tüketicileri, bütçe açığının ana finanse edicisi olarak görmek, doğru değildir. Ekonominin daralma döneminde dolaylı vergileri artırmak; tüketim ve tasarrufun azalmasına yol açacak ve daralmayı daha da artıracaktır.

Mükellefler aşırı vergilemeye karşı; vergi kaçakçılığı, verginin reddi ve vergi isyanları şeklinde tezahür eden davranışlar geliştirmektedirler.

Ülkemizde en son 1903 yılında II. Abdülhamit döneminde konulan “Şahsi Vergi ve Hayvan Vergisi'' sonrası, Anadolu‘da 1906 yılında vergi isyanları başlamış; bu isyanlar 1908 yılında II. Meşrutiyet'in ilanı ile son bulmuştu. Vergi isyanları, II. Abdülhamit döneminin sona ermesine neden olmuştu.

Memleketler parasızlıktan değil, ahlaksızlıktan çökerler.
(M.T. Cicero)
1- Genel Yayın Yönetmenimiz Nusret Sümer Balıkesir SMMM Odası Başkanı Ertuğ Aslan ve Oda Sekreteri Eren Çekiç'le Muhasebe Mesleğini ve Meslek Mensuplarının Sorunlarını Masaya Yatırdı.
Paranın olduğu yerde verginin olmaması beklenemez ve vergi hayatın birçok yerinde olduğu gibi dini vazifelerin yerine getirilmesinde de hayatımızın içinde.
Vergi icra hukuku olarak da bilinen 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 13’üncü maddesinde hüküm altına alınan ihtiyati haciz müessesesi . . . . .
Yazılı bölümü 13-14 Nisan 2019 tarihlerinde, sözlü bölümü ise 20-21-22 Ağustos 2019 tarihlerinde gerçekleştirilen
Gülerken düşündüren……………….Düşündürürken öğreten……………..Öğrettiğini unutturmayan……………Maliyenin ve mesleğimizin unutulmaz hocası……
Elbette ki, 5510 Sayılı Kanunla Kanun’un 53. Maddesi’nde yer alan 1.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 4/b bendi kapsamında (Bağ-Kur) sigortalı sayılanların,
Bilindiği gibi, 213 sayılı VUK’nun 353/1 maddesi hükmüne göre verilmesi ve alınması gereken fatura ve gider pusulası ve müstahsil makbuzu ile
Yeni TTK’nın 390. maddesinin birinci fıkrasına göre, “Esas sözleşmede aksine ağırlaştırıcı bir hüküm bulunmadığı takdirde, yönetim kurulu üye tam sayısının
3 yıldır işsiz, etrafımın yardımıyla yaşıyorum. 1 Ekim 1977 doğumluyum. 25 Ekim 1999'da SSK kapsamında mühendis olarak işe başladım ve
Maliye Bakanlığı, Temmuz ayı bütçe sonuçlarını açıkladı. İlk 6 ayda 78.6 milyar TL açık veren bütçe, Merkez Bankası'nın ihtiyat akçesinin Hazine'ye devrinden sonra...
Otomotiv sektör temsilcileri yaşadıkları kriz karşısında bazı isteklerini ve önerilerini sıralıyorlar. Aralarında Rusya’da sektörün yaşadığı krizden
Toplantının hemen başında Zorlu Holding CEO’su Ömer Yüngül, “Tekstil sizin için ne anlama geliyor?” diye sordu. Ucuz işgücü, zorlu çalışma şartları, ç
Bankalarca verilen kredilere ilişkin usul ve esaslar, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve
İdeal olan şirketlerin kendi öz kaynakları ile yatırımlarını yapmaları ve faaliyetlerini sürdürmeleri olmakla birlikte, bu her zaman mümkün olmaz ve kaynak ihtiyacı
Bu Kanunun amacı; Türkiye’nin turizm hedeflerine ulaşmasını teminen; turizm imkân ve fırsatlarının dünyada tanıtılmasına, turizm potansiyelinin tüm yönleri ile değerlendirilerek . . . . .
BİLSEM sonucu MEB tarafından adayların erişimine açıldı. Binlerce adayın merakla beklediği sonuçlar sonrasında kesin kayıt hakkı elde edecek isimler ortaya çıktı.
Gelir İdaresi özelgeleri, vergi cezası ve gecikme faizine karşı koruma sağlıyor. Aynı nitelikli özelgeler sadece özelgenin verildiği değil bütün mükellefler için aynı
T.C. Merkez Bankası Döviz Kurları (2019 - 2018 - 2017 - 2016 - 2015 - 2014 Yıllarını İçerir)
2576 sayılı “Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemeleri’nin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun”un, “Vergi Mahkemeleri’nin Görevleri” başlıklı