Ciro edilen dövizli çeklerin kur farkı ve KDV’si: Yükümlülük kimde?
23 Kasım 2017 Perşembe
Yurtiçinde döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak gerçekleştirilen işlemlerde vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği tarih ile tahsilat tarihi arasında
Ciro edilen dövizli çeklerin kur farkı ve KDV’si: Yükümlülük kimde?
VERGİ PORTALI

Ciro edilen dövizli çeklerin kur farkı ve KDV’si: Yükümlülük kimde?

dunyaweb@dunya.com
Tuba Gedik

Yurtiçinde döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak gerçekleştirilen işlemlerde vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği tarih ile tahsilat tarihi arasında ortaya çıkan lehe kur farklarının faturalandırılması ve kur farklarına ilişkin KDV konusu mükellefler açısından bir türlü benimsenemeyen, vergi incelemelerinde ise eleştiri ve tarhiyata konu olan bir husus olarak sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.

Peki; döviz kurlarının başını alıp gittiği bu günlerde ödeme aracı olarak döviz cinsinden düzenlenen vadeli çek kullanılması ve çekin ciro silsilesi ile el değiştirmesi durumunda kur farkı takibi kimler tarafından nasıl yapılacak, kur farkı faturası kimler arasında düzenlenecek, kur farkına ilişkin KDV yükümlülüğü kimde olacaktır?

Mali İdare’nin bakış açısıyla;

Konuyu Mali İdare’nin verdiği muktezalar çerçevesinde değerlendirmek en az kafa karıştıran yol olacaktır diye düşünüyorum. İdare’nin müstakar hale gelen muktezalarında dövizli işlemlere ilişkin yaklaşımı dövizli çekler için de aynı olup tahsil tarihine kadar oluşan lehe kur farkları için KDV’li fatura düzenlenmesi gerektiği yönündedir. Ancak muktezalarda kur farkının faturalanması açısından önem arz eden konu; döviz cinsinden düzenlenen çeklerin ciro edildikleri veya kırdırıldıkları tarih itibariyle ödenmenin gerçekleşmiş sayılmasıdır. Diğer bir ifade ile çeklerin ilk ciro edildikleri veya kırdırıldıkları (ödemenin gerçekleştiği) tarih itibariyle lehe kur farkı oluşan taraf KDV’li kur farkı faturasını düzenleyecek ancak çekin nihai olarak tahsil edildiği tarihe kadar oluşacak kur farklarının ilk işlemle veya KDV matrahı ile ilişkisi bulunmadığından cirantalar arasında kur farkı için fatura düzenlenmesine gerek bulunmayacaktır.

Muktezalarda yer alan açıklamalara göre; kur farkına ilişkin faturalaşma vergiye tabi işleme doğrudan taraf olanlar arasında gerçekleştirilecek olup çekin ciro tarihinden sonra oluşacak kur farkları ilk işlemin matrahında herhangi bir değişiklik meydana getirmeyeceğinden ciro silsilesindeki diğer kurumlar arasında kur farkı nedeniyle faturalaşma olmayacaktır.

Özetle;

- Bedelin döviz cinsinden tespit edildiği vadeli satışlarda çeklerin vadesinden önce ciro edilmesi veya kırdırılması durumunda ödeme gerçekleşmiş sayılacak ve ciro tarihindeki kur ile ilk işlemin gerçekleştiği kur arasındaki fark için “kur farkı geliri elde eden” tarafından KDV’li fatura düzenlenecek,

- Dövizli çeklerin vade tarihinden önce firma tarafından mal ve hizmet alımındaki ödemelerde ciro edilerek kullanılması halinde; çeklerin vadesinden önce birkaç kez el değiştirmesi durumunda oluşan kur farkları için çeki düzenleyenler ile çeki elinde bulunduranlar arasında kur farkı faturası düzenlenmesine ve KDV hesaplanmasına gerek bulunmayacaktır.

Mükellefin gözünden;

Teoride farklı tarihlerde verilen muktezalarla netlik kazandırılan bu konu, pratikte mükellefler açısından oldukça zorlu bir takip sürecini de beraberinde getirmektedir. Aylık olarak onlarca, belki de yüzlerce dövizli işlem yapan bir firmada her bir dövizli işlem için vade ve tahsil tarihi takibi yapılması, dövizli çeklerle düzenlenen alım/satım faturaları arasında illiyet bağı kurulması ve dövizli çeklerin ciro edildiği veya kırdırıldığı tarihe kadar oluşan kur farklarının işlem bazında hesaplanması, faturalanması, muhasebeleştirilmesi oldukça zahmetli ve hataya açık bir uğraş gerektirmektedir. Bunun yanı sıra, dövizli çeklerin ciro edildiği/kırdırıldığı tarihte ödenmiş sayılması hususu da çeklerin vadesi geldiğinde ödenmemesi ve şüpheli alacağa dönüşmesi durumunda vergisel açıdan hatalı bir yaklaşım olacaktır.

Sözün özü;

Son yıllarda vadeli çek düzenlenebilmesi, çeklere reeskont hesaplanabilmesi, hamiline yazılı çeklerin vergi ödeme aracı olarak kullanılamaması gibi değişen ve gelişen uygulamalarına ilaveten; İdare’nin dövizli çeklerdeki kur farklarının faturalanması konusunu da tekrar değerlendirmesi, hatta tüm dövizli işlemler için kur farkı faturası uygulamasını yeniden gözden geçirmesi hızla artan döviz kurları karşısında zorlanan mükelleflerin finansman yükünü hafifletmese de vergisel yükümlülüklerini bir nebze rahatlatır mı, ne dersiniz?
3- Genel Yayın Yönetmenimiz Nusret Sümer Adı Olan Fakat, Tam Anlamıyla Uygulanamayan "Mali Tatilde" Edirne SMMM Odası Başkanı Sayın Kenan Karakuş' la Mesleki Konuları Masaya Yatırdılar.
Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu tarafından revize edilen ve 29 Mart 2018 tarihinde nihai metni yayımlanan"
Tekirdağ Sosyal Güvenlik İl Müdürü Fatma Derya ALAN 7143 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiğini hatırlatarak, yapılandırmanın 2018 Mart ayı ve öncesi dönemlere ait sigorta primi,
TBMM’ye sevk edilen bedelli askerlikten yararlanmak isteyen üniversite öğrencileri için bir yeniliğe gidilerek, temel askerlik eğitimlerinin tatil dönemlerine kaydırılabileceği belirtiliyor.
Konya SMMM Odası ve Konya Ticaret Odası, Konya Sanayi Odası, Sosyal Güvenlik Kurumu, Konya Çalışma ve İş Kurumu işbirliği ile
Tüketicilerin güncel yaşamlarında sıklıkla karşılaştıkları fatura ve borç ödeme konularında 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da yapılan değişikliklerin ödemelerinde gecikmeleri
AK Partili Grup Başkanvekili Bülent Turan, milyonların beklediği bedelli askerlik haberini az önce açıkladı. AK Partili Turan, 'Yaş 25, ücret 15 bin TL ve 25 gün de askerlik olacak.' dedi
Türkiye Varlık Fonu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu, Cumhurbaşkanlığı himayesine verilirken, ekonomi ile ilgili diğer pek çok kuruluş Hazine ve Maliye Bakanlığı ile ilgilendirildi.
Milyonlarca emekli hem maaş hem de ek ödemelerini zamlı olarak almaya başlıyor. Temmuz zamları bugünden itibaren hesaplara yatırılıyor.
Kurumların yurt dışı iştiraklerinden elde ettikleri kazançlar öteden beri Kurumlar Vergisi Yasa'mızda yer alan hüküm çerçevesinde vergiden istisna edilmekteydi.
Başta TÜRMOB olmak üzere, çeyrek yüzyılı aşkın süredir oda yönetimlerinde de bulunan yönetim anlayışı; eleştiriye kapalı, demokratik işleyişten uzak, etkisiz,
Konya SMMMO Başkanı Seyit Faruk Özselek, 15 Temmuz Demokrasi ve Şehitleri Anma Günü dolayısıyla yayımladığı mesajında,
Tur kapsamında , önce Eskişehir SMMM Odası Başkanı Sayın Neşet ERSOY ve Yönetim Kurulu ziyaret edildi.
İş-Kur’ a kayıtlı issizler arasından olmak üzere 1/1/2018 ila 31/12/2018 tarihleri arasında , işe alındığı yıldan önceki takvim yılında işyerinde kayıtlı sigortalı sayısının ortalamasına ilave olarak işe alınan,
Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Avukat Ali Yüksel, İmar Barışı düzenlemesine başvurularda binanın oturumu, kat sayısı ve katların metrekaresinin hatalı ölçüldüğünü belirterek,
Konya Ticaret Odası Karatay Üniversitesi ile Konya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odası arasında imzalanan “Sektör Danışmanlığı” protokolü hayata geçirildi.
Antalya İşitme Engelliler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Metin ÇAKAR, Dernek Sekreteri Gül DURAN ve eğitmen Güzin ALTINAY odamızı ziyaret etti.
Gerek Vergi Usul Hukukunda ve gerekse, 6183 sayılı AATUHK’nun uygulamasında mücbir sebepler sürelerin kullanımında önemli bir yer tutmaktadır.
Son yıllarda futbol kulüplerinin bilançolarında görülen dengesizlikler ve finansal risklerin artması sonucu UEFA,