Aktüerya Hesaplamalarında İşgörmezlik/Destekten Yoksun Kalma
08 Mart 2019 Cuma
6754 sayılı Bilirkişilik kanununun 8. Maddesi birinci fıkra (b) ve (c) bentleri uyarınca ...
Aktüerya Hesaplamalarında İşgörmezlik/Destekten Yoksun Kalma

Aktüerya Hesaplamalarında İşgörmezlik/Destekten Yoksun Kalma

Özal Berber
Bağımsız Denetçi / SMMM

6754 sayılı Bilirkişilik kanununun 8. Maddesi birinci fıkra (b) ve (c) bentleri uyarınca 09/03/2018 tarihli duyuru eki ile 65 ana kod ile Nitelikli Hesaplamalar ve 65.01 kod ile Aktüerya (İşgörmezlik/Destekten yoksun kalma) alt uzmanlık alanları oluşturulmuştur.

Bu yazımızda Aktüerya nedir, kimler destek görür ve destek kimdir, bunları işleyeceğiz.
Aktüerya bir bilim dalıdır. Hayatımızın her alanında, öngörülemeyen, vuku bulmuş veya bulacak ve yaşam kalitemizi etkileyecek fiiller sonucunda, kişilerin kazançlarında olabilecek etkilerinin, öngörülen ve gelecekte  muhtemel kazançlar ile ekonomik ve sosyal değişimleri hesaplayan bir bilim dalıdır.

Bu bilimi yapan kişiye de AKTÜER denir.

Aktüer; sigorta rizikoları ile primlerini istatistik ve olasılık hesaplamalarıyla tespit eden, finansal riskleri değerlendirebilen, çözümler öneren ve her çözümün uzun dönemdeki sonuçlarını irdeleyebilen bir profesyoneldir. Aktüer yalnızca bugünü değil yarınları da düşünerek firmaların finansal zararlarının azaltılmasında ve ekonomik istikrarın sürdürülmesinde önemli rol oynar.
Ayrıca insan yaşamını etkileyen doğum, ölüm, sakatlık, hastalık, emeklilik gibi olaylarla, maddi varlığı etkileyebilecek olan yangın, sel, deprem gibi doğal olaylar ile hırsızlık, kaza veya insan eliyle meydana gelebilecek zararların hayatımızda karşımıza çıkması muhtemeldir.

İŞGÖRMEZLİK: Kısaca beden tamlığının ihlali, maddi zararları olarak adlandırılabilir. Geçici veya sürekli iş kaybına uğrayan kişiler yaş gözetmeksizin maddi tazminat isteyebilirler. 

Eğer kişi kalıcı bedensel zarara uğramış ise buna “sürekli iş görmezlik”, geçici bir süre çalışmamış veya kalıcı olmayan iş görmezliği var ise “geçici iş görmezlik” denilmekte ve bunun süresine göre tazminat istenebilmektedir.

Çalışma gücünün azalması veya kaybedilmesinden doğan kayıplar;

a-Beden gücü kaybı

b-Çalışma gücünün tamamen kaybı ve azalması nedeniyle gelecekte meydana gelecek kazanç kaybı (yoksun kalınan kar)

c-Organ yitimi, organ zayıflaması, hafıza yitimi, ruhsal dengenin bozulması

d-Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ortaya çıkacak zararın hesabında;

Kaybın veya azalmanın oranı, zarar görenin gelir durumu (kazanç) çalışma süresi ile olay başlangıç anı ve tedavi süresi dikkate alınır.

DESTEKTEN YOKSUN KALMA:

Öncelikle Destekten Yoksunluk için bir DESTEK olmalıdır. 

Destek kimdir? Destek; Bir başkasının geçimini kısmen veya tamamen karşılayan veya ileride ona bakması kuvvetle muhtemel olan kişiyi ifade eder. 

Kanunla veya başka bir bağla bir yükümlülük olmaksızın bir kişinin düzenli olarak diğeri/diğerleri ne yardım etmesi ve bu durumun devamının muhtemel olması sonucuna göre ölenin, maddi tazminat talebinde bulunana,  destek sayılması için yeterlidir. Yani bakılan kimsenin, bakanın (desteğin) hısım veya akrabası olması şart değildir.

Destekten yoksun kalanlar; anne baba, çocuklar, karı koca, kardeşler, nişanlılar, nikahsız olarak birlikte yaşayanlar, ölünceye kadar bakma yükümlülükleri olarak sınıflandırabilir.

Yardım veya bakımın özelliği, destek gören yönünden yardımın düzenli olmasıdır.

Destekten yoksun kalma tazminatı, yoksun kalanın şahsında doğrudan doğruya asli ve bağımsız bir talep hakkıdır. Yoksun kalan bu hakkı ölenden miras yoluyla değil, asli bir şekilde kazanmaktadır. Bu hakkın aile hukuku ve hısımlıkla bir ilgisi yoktur.

Tazminat talebi bir alacak hakkı olup, bir nafaka değildir. Bu nedenle tazminat alacağının başkasına devri mümkündür.

Son olarak Destekten yoksun kalma hallerinin ortaya çıkmasında ki başlıca nedenler olarak, İş kazası, Trafik kazası, Doğal afetler, Suçta mağdur olma (suça taraf olma) ölümden doğan zararlar gibi olayları sıralayabiliriz.
16- Oturum Başkanı İYMMO Yönetim Kurulu Başkanı Vehbi Karabıyık ve Sayıştay Başkanı Seyit Ahmet Baş Sayıştay Hakkında Açıklamalarına Devam Ederken, Zama,Zaman Meslek Mensuplarından Gelen Sorulara Yanıt Verilerek, Toplantıya Son Verildi.
Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğinden:
” Başta Atamız Mustafa Kemal Atatürk Olmak Üzere Canını vatana siper etmiş, cesaretiyle destan yazmış tüm şehitlerimizi saygı ve rahmetle anıyoruz…
30 Ağustos 2015 yılında mesleğine, ve meslektaşına inanmış bir avuç insanın BAĞIMSIZLIK BENİM KARAKTERİMDİR sözünden hareketle çıkmış olduğu yolculuğun
İhracat Bedellerinin 180 Gün İçerisinde Türkiye’ye Getirilmesi ve Yüzde 80’inin Bankaya Bozdurulması..
Dönüşüm veya Yok Olmak…Dijital teknolojiler ile tetiklenen 4. Sanayi devriminin inşa edildiği bugünlerde, yapay zekâ, robot kullanımı,
Bağımsız Mali Müşavirler Grubu; WOW İstanbul Hotels&Convetion Centerde Dayanışma Yemeğinde Bir Araya Geldi.
Koro Başkanı; Cumali Fırat ve Koro Şefi; Alper Ayorak Eşliğinde Üyelerine ve Konuklarına Müzik Ziyafeti Çekti.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, borçlu çiftçinin tarla-bahçede kullandığı traktörünün haczedilemeyeceğine hükmetti.
ASMO Başkanı Emrullah Tayfun Çavdar, ülkenin en önemli sorunun ekonomi olduğunu söyleyerek, “Hangi adayın ne senedi var bizi ilgilendirmiyor.
2019 yılının Mart ayına girmiş bulunmaktayız. Yılın Mart ayı beyan ayı demek oluyor. Bugünkü yazımızda kira geliri elde edenlerin nasıl vergilendirileceklerini ele alacağız.
Bilindiği gibiTürkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 15 Şubat 2018 tarihinde kabul edilen ve 10 Mart 2018 Tarihli ve 30356 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Yıllık beyannameye dahil edilen gelirlerden yapılacak indirimler nelerdir? Yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlere ilişkin indirimler,
Varlık Fonu tarafından ihraç edilen sermaye piyasası araçlarının bazı sınırlamalardan muaf tutulmasına karar verildi.
Emekliler bu yıl 2 bin lira bayram ikramiyesi alırken, hanesine aylık bin 305 lira da evde bakım desteği girebilecek
Kızılay Kan Merkezi’nce yürütülen kan ve kök hücre bağışı kampanyasına mali müşavirler de destek verdi.